نخست‌وزیر هند با ابراز خرسندی از دیدار با رئیس‌جمهور ایران، بر عزم دهلی‌نو برای پیشبرد روابط دو کشور بر اساس راهبردی بلندمدت و با رویکرد برد-برد تاکید کرد. این دیدار عصر جمعه در حاشیه اجلاس بریکس در دهلی‌نو برگزار شد و دو طرف مهم‌ترین محورهای همکاری دوجانبه و منطقه‌ای را مورد بررسی قرار دادند.

روایت مودی از دیدار با پزشکیان

نارندرا مودی در پیامی که در حساب اینستاگرامی خود منتشر کرد، نوشت: «خوشحالم که در دهلی با دکتر مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، دیدار کردم.» وی افزود که در این گفت‌وگو، دو طرف درباره پیشبرد دوستی هند و ایران با یک استراتژی بلندمدت و بر پایه منافع متقابل و برد-برد (win-win) تبادل نظر کرده‌اند.

نخست‌وزیر هند همچنین تصریح کرد: «هند در تعهد خود برای پیگیری صلح پایدار در منطقه، ثابت‌قدم باقی می‌ماند.» این جمله که در پیام مودی مورد تاکید قرار گرفته، نشان‌دهنده رویکرد دهلی‌نو در قبال تحولات منطقه‌ای و نقش‌آفرینی در مسیر ثبات و همگرایی است؛ رویکردی که در سال‌های اخیر در تعاملات هند با کشورهای غرب آسیا نیز پررنگ بوده است.

تأکید پزشکیان بر توسعه همکاری‌های مشترک

مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور کشورمان، نیز در این دیدار تقویت و گسترش ارتباطات میان کشورهای منطقه را ضروری دانست و یادآور شد که جمهوری اسلامی ایران و هند از اشتراکات متعددی برخوردارند. به گفته وی، همین اشتراکات تاریخی، فرهنگی و اقتصادی می‌تواند زمینه‌ساز توسعه همکاری‌ها در سطوح مختلف شود.

رئیس‌جمهور با اشاره به ضرورت تداوم توافقات راهبردی میان تهران و دهلی‌نو، بر لزوم عملیاتی شدن تفاهم‌های پیشین و گشودن مسیرهای جدید همکاری تأکید کرد. پزشکیان توسعه همکاری‌های مشترک را نه یک انتخاب مقطعی، بلکه ضرورتی برای تأمین منافع پایدار دو ملت توصیف کرد.

بریکس؛ محور رایزنی‌های اقتصادی و مالی

یکی از محورهای اصلی سخنان رئیس‌جمهور ایران در این دیدار، موضوع میزبانی هند از نشست بریکس و ظرفیت‌های این گروه برای همگرایی اقتصادی بود. پزشکیان با اشاره به اهمیت بریکس به‌عنوان بستری برای همکاری‌های چندجانبه، تصریح کرد که توسعه ارتباطات میان کشورهای عضو بریکس در همه حوزه‌ها، به‌ویژه در حوزه‌های اقتصادی و مالی، مورد تأکید جدی جمهوری اسلامی ایران است.

ایران که در سال‌های اخیر به عضویت بریکس درآمده، این گروه را فرصتی برای کاهش فشارهای یکجانبه، تنوع‌بخشی به شرکای تجاری و ایجاد سازوکارهای مالی مستقل از نظام‌های سنتی می‌داند. هند نیز به‌عنوان یکی از اعضای مؤسس بریکس و میزبان این دوره از نشست، نقش مهمی در تعیین دستورکار اقتصادی گروه، از جمله توسعه تجارت با ارزهای ملی، سرمایه‌گذاری مشترک و همکاری در حوزه انرژی و ترانزیت دارد.

ظرفیت‌های تاریخی و راهبردی رابطه تهران-دهلی

روابط ایران و هند ریشه‌ای تاریخی و تمدنی دارد و در دهه‌های اخیر نیز همکاری در حوزه‌های انرژی، ترانزیت، کشاورزی، فناوری و تبادلات فرهنگی از ستون‌های اصلی آن بوده است. بندر چابهار به‌عنوان حلقه اتصال هند به افغانستان و آسیای مرکزی، و همچنین کریدور شمال-جنوب که هند را از طریق ایران به روسیه و اروپا متصل می‌کند، از جمله پروژه‌های راهبردی مورد توجه دو کشور به شمار می‌رود.

کارشناسان معتقدند اشتراک دیدگاه تهران و دهلی‌نو در ضرورت حفظ ثبات منطقه، مبارزه با یکجانبه‌گرایی و تقویت چندجانبه‌گرایی، بستر مناسبی برای تعمیق همکاری‌های سیاسی فراهم کرده است. در همین چارچوب، گفت‌وگو درباره راهبرد بلندمدت با رویکرد برد-برد که از سوی مودی مطرح شد، می‌تواند به معنای تلاش برای ایجاد چارچوبی پایدار برای همکاری‌های اقتصادی و امنیتی باشد؛ چارچوبی که فراتر از مناسبات مقطعی، منافع بلندمدت هر دو طرف را تضمین کند.

پیام صلح و ثبات منطقه‌ای

تأکید مودی بر پایبندی هند به صلح پایدار در منطقه، در شرایطی مطرح شده که غرب آسیا با چالش‌های متعددی از جمله تنش‌های ژئوپلیتیک، ناامنی انرژی و اختلال در زنجیره‌های تجاری مواجه است. هند به‌عنوان کشوری با روابط گسترده هم با ایران و هم با سایر بازیگران منطقه، همواره تلاش کرده نقش میانجی و حامی گفت‌وگو را ایفا کند.

از سوی ایران نیز تقویت ارتباطات منطقه‌ای و همکاری با همسایگان و شرکای آسیایی، بخشی از سیاست خارجی دولت چهاردهم عنوان شده است. دیدار پزشکیان و مودی در دهلی‌نو را می‌توان در همین راستا ارزیابی کرد؛ دیداری که علاوه بر بُعد دوجانبه، پیامی روشن درباره اهمیت دیپلماسی منطقه‌ای و استفاده از ظرفیت نهادهای چندجانبه مانند بریکس برای پیشبرد صلح و توسعه دارد.

به نظر می‌رسد دو طرف توافق دارند که مسیر پیش رو، نیازمند اراده سیاسی مستمر، پیگیری توافقات امضاشده و تعریف پروژه‌های مشترک جدید است. در این میان، حوزه‌های انرژی، حمل‌ونقل، فناوری اطلاعات، داروسازی و امنیت غذایی از جمله عرصه‌هایی هستند که می‌توانند در قالب راهبرد برد-برد، به‌سرعت به نتایج ملموس برای مردم دو کشور منجر شوند.