سخنگوی وزارت امور خارجه در گفتوگویی تفصیلی با اشاره به آخرین تحولات عرصه سیاست خارجی، مهمترین محورهای مواضع جمهوری اسلامی ایران را درباره تنگه هرمز، قطعنامه شورای حکام، دیپلماسی جنگ و نشست آتی کشورهای ساحلی خلیج فارس تشریح کرد.
تنگه هرمز زیر چتر اقتدار نیروهای مسلح
اسماعیل بقائی در برنامه گفتوگوی ویژه خبری با بیان اینکه تنگه هرمز بهطور کامل در اقتدار نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران قرار دارد، گفت این آبراه راهبردی تا پیش از ۹ اسفند بهصورت کامل باز و تردد در آن بدون اختلال جریان داشت، اما شرایط تحمیلشده ایجاب کرد که ایران برای صیانت از امنیت ملی خود تدابیر لازم را اتخاذ کند.
وی تأکید کرد: «ما در چنین شرایطی از حق مشروع خود برای حفاظت از امنیت کشور استفاده میکنیم و مجاز هستیم اقدامات مقتضی را در دستور کار قرار دهیم.» به گفته بقائی، پس از تفاهم صورتگرفته در اسلامآباد، وضعیت تنگه تا حدودی امنتر شد و ایران به تعهدات خود پایبند ماند، اما ایالات متحده تنها پس از ۲۳ روز عهدشکنی کرد و بهانههایی بیمبنا را مطرح ساخت.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی، عامل اصلی هرگونه ناامنی در تنگه هرمز را رفتارهای آمریکا دانست و افزود اگر جامعه جهانی نسبت به افزایش بهای سوخت و انرژی نگران است، باید واشنگتن را مورد شماتت قرار دهد نه ایران را که مسئولانه برای تأمین امنیت آبراه تلاش میکند.
سردرگمی بانیان قطعنامه شورای حکام
بقائی در بخش دیگری از اظهارات خود به قطعنامه اخیر شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی علیه ایران اشاره کرد و این اقدام را نشانهای از سردرگمی بانیان آن توصیف کرد.
وی یادآور شد که حامیان این قطعنامه پیشتر مدعی شده بودند سازوکار موسوم به اسنپبک فعال شده و قطعنامههای پیشین بازگشته است، در حالی که ایران، چین و روسیه چنین برداشتی را نادرست میدانستند. به گفته وی، کشورهای اروپایی تحت فشار آمریکا به سمت فعالسازی اسنپبک حرکت کردند، اما تلاش دوباره آنها برای تصویب قطعنامهای جدید پس از یک سال، خود گواهی بر بیاثر بودن اقدام قبلی است.
سخنگوی وزارت امور خارجه با طرح این پرسش که چگونه میتوان از کشوری که تأسیساتش هدف حمله قرار گرفته انتظار دسترسی بدون قید و شرط داشت، گفت: «آنها هیچگاه به این نیندیشیدند که ایران چگونه باید دسترسی به سایتهای بمبارانشده را فراهم کند، در حالی که خود قربانی تجاوز بوده است.»
وی الگوی رأیدهی در شورای حکام را «تبعیت محض» از سه کشور اروپایی آلمان، فرانسه و انگلیس دانست و تصریح کرد بسیاری از کشورها با اکراه از دستورات این سه کشور پیروی میکنند و از این وضعیت ناخرسند هستند.
رأی عربستان و ژاپن بیپاسخ نمیماند
بقائی با انتقاد صریح از رأی مثبت عربستان سعودی و ژاپن به قطعنامه ضدایرانی، این تصمیم را فاقد هرگونه توجیه منطقی و حقوقی خواند و تأکید کرد: «این دو کشور در تبعات این تصمیم شریک هستند و جمهوری اسلامی ایران آنها را پاسخگو خواهد کرد.»
وی افزود رفتار این کشورها در حالی صورت میگیرد که انتظار میرفت با درک شرایط حساس منطقه، از همراهی با رویکردهای تقابلی خودداری کنند.
دیپلماسی جدا از میدان نیست
سخنگوی وزارت خارجه با رد جدایی دیپلماسی از میدان نبرد، گفت به همان میزان که نیروهای مسلح در دفاع از کشور فعال هستند، دستگاه دیپلماسی نیز تحرک خود را چند برابر کرده است. به گفته وی، حجم دیدارها، رایزنیها و گفتوگوهای شش ماه گذشته نشان میدهد وزارت خارجه یکی از پرکارترین دورههای خود را پشت سر گذاشته است.
بقائی هدف اصلی تلاشهای دیپلماتیک در این دوره را جلوگیری از شکلگیری «اجماع ناحق» علیه حق دفاع مشروع ایران عنوان کرد و گفت: «تا حد زیادی در این مسیر موفق بودیم و پیام ایران به گوش جهان رسید.» وی به حضور فعال ایران در اجلاس بریکس اشاره کرد و افزود دولت با درک اهمیت دیپلماسی چندجانبه، تصمیم گرفته است در بالاترین سطح در این نشستها مشارکت کند.
وی بریکس را مجموعهای از کشورهای وزین و اثرگذار از جمله چین، روسیه و هند توصیف کرد و گفت تهران تلاش میکند ظرفیتهای این پیمانها را بهدرستی شناسایی و در مسیر تأمین منافع ملی به کار گیرد.
ایران زخمی اما سربلند و مقتدر
سخنگوی دستگاه دیپلماسی با توصیف جایگاه کنونی ایران در عرصه جهانی گفت: «ایران امروز زخمی اما سربلند است و در دوران معاصر هیچگاه به این اندازه مقتدر نبوده است.» وی این اقتدار را مرهون ایستادگی و انسجام مردم دانست و افزود دشمنان گمان میکردند میتوانند ظرف چند روز کشور را از هم بپاشند، اما ملت ایران نشان داد هنگامی که پای وطن در میان باشد، همچون ید واحده زیر پرچم ملی میایستد.
بقائی با گرامیداشت یاد شهدای اخیر تأکید کرد: «ما انسانهای بزرگ و سرمایههای ارزشمندی را از دست دادیم، اما ایران باقی ماند و استوارتر از قبل به راه خود ادامه میدهد.»
وی با اشاره به فرسایش در اردوگاه متجاوزان گفت دشمن امروز مستأصل است زیرا از انگیزه دفاعی و حقانیت بیبهره است. به گفته وی، تکرار دروغ وجود بمب هستهای از سوی آمریکا و برخی متحدانش، امروز بیش از هر زمان دیگری برای افکار عمومی جهان رسوا شده و مشروعیت تجاوزات را زیر سؤال برده است.
سخنگوی وزارت خارجه بزرگترین دارایی کشور را مردم دانست و با هشدار نسبت به دوگانهسازی دشمن مبنی بر جدا بودن ملت و حاکمیت، تصریح کرد: «دشمن میخواست پوست ایران را بکند اما خود رسوا شد. وقتی تمدن ایران را هدف قرار میدهند، همه ایرانیان چه در داخل و چه در خارج، با حب وطن و عشق به ایران متحد میشوند و همین عشق رمز پیروزی بر دشمن است.»
وضعیت جنگی و حق دفاع مشروع
بقائی با تأکید بر اینکه کشور در وضعیت جنگی قرار دارد، گفت تا زمانی که تحریم، محاصره دریایی و فشار حداکثری ادامه دارد، این وضعیت مصداق جنگ است. وی یادآور شد بر اساس قطعنامههای ذیل منشور ملل متحد، محاصره دریایی بهمنزله جنگ تجاوزکارانه تلقی میشود.
وی افزود: «دشمن برای صلح به سراغ ما نیامد و از هیچ شرارتی فروگذار نکرد. بر اساس آموزههای قرآنی، هنگامی که دشمن حمله میکند، پشت کردن به او موجب غضب الهی است و ما موظفیم در برابر زیادهخواهی بایستیم.»
سخنگوی وزارت خارجه در عین حال تأکید کرد هیچکس نمیتواند ایران را به عدم استفاده از دیپلماسی برای دفع شر متهم کند، اما دیپلماسی زمانی معنا دارد که دو طرف واقعیتها را درک کنند. به گفته وی، نمیتوان در حالی که دشمن آمادگی ندارد، پشت میز مذاکره نشست؛ بلکه باید با قدرت، طرف مقابل را به این نتیجه رساند که نمیتواند با زور امتیاز بگیرد.
نشست عمان و امنیت درونزای خلیج فارس
بقائی در ادامه به نشست آتی وزرای امور خارجه کشورهای ساحلی خلیج فارس در عمان اشاره کرد و گفت امروز برای همه جهانیان روشن شده که حضور نظامی آمریکا در منطقه امنیتساز نیست. وی تأکید کرد جمهوری اسلامی همواره بر اصل حسن همجواری با همسایگان پایبند بوده و بارها از آنها خواسته است اجازه ندهند خاکشان سکویی برای تجاوز به ایران شود، اما این خواسته محقق نشد.
وی افزود: «ما همچنان معتقدیم امنیت پایدار تنها از مسیر همکاری کشورهای منطقه به دست میآید و نشست عمان در همین راستا برگزار میشود.» به گفته بقائی، یکی از محورهای اصلی این نشست، موضوع تنگه هرمز است و قرار است ایران و عمان گزارشی از روند و نتایج رایزنیهای دوجانبه خود ارائه دهند تا مسیر حرکت به سمت «امنیت مشترک درونمنطقهای» هموار شود.
سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به برخی تحلیلها که این نشست را به کاهش بهای نفت مرتبط میدانند، گفت تقلیل دادن یک تحول دیپلماتیک مهم به نوسانات بازار نفت، نگاهی سطحی است. وی توضیح داد که این نشست حاصل یک فرآیند ششماهه است و حتی در شرایطی که ایران پایگاههای آمریکا در برخی کشورهای همسایه را به دلیل نقش آنها در حملات، هدف قرار داد، تأکید تهران همواره این بوده که این ضربات متوجه منشأ تجاوز است، نه خود کشورها.
وی موفقیت دیپلماتیک اخیر را در این دانست که کشورهای منطقه بدون حضور قدرتهای فرامنطقهای پای میز گفتوگو بنشینند و درباره امنیت درونزا مذاکره کنند. بقائی تصریح کرد: «نمیگوییم حضور نظامی بیگانگان از فردا پایان مییابد، اما زمان آن رسیده که امنیت منطقه را خودمان تأمین کنیم و این یک دستاورد مهم است که باید از همه ابزارها برای تحقق آن بهره ببریم.»
سخنگوی دستگاه دیپلماسی در پایان تأکید کرد مطالبه دائمی ایران این است که از خاک کشورهای همسایه علیه ایران استفاده نشود و آنها خود نیز اذعان میکنند که در اختیار قرار دادن قلمرو برای تجاوز، خلاف حقوق بینالملل است. به گفته وی، این کشورها باید در قبال خسارات وارده پاسخگو باشند، همانگونه که میدان وظیفه خود را انجام میدهد و دیپلماسی نیز یار و مکمل میدان خواهد بود.
نظرات (0)