شیوه کنونی توزیع سوخت در بخش کشاورزی و تداوم کمبود گازوئیل در فصول حساس کشت و برداشت، زنگ خطر تازهای برای امنیت غذایی کشور به صدا درآورده است. مدیرعامل بنیاد ملی گندمکاران میگوید ادامه این روند نهتنها هزینه تولید را افزایش میدهد، بلکه کیفیت و کمیت محصول را نیز بهطور مستقیم کاهش خواهد داد.
توزیع مساوی برای زمینهای نابرابر
علیقلی ایمانی، مدیرعامل بنیاد ملی گندمکاران با اشاره به بیعدالتی در نظام توزیع گازوئیل گفت: در حال حاضر کشاورزي که یک هکتار زمین دارد و کشاورزي که ۱۰ هکتار یا بیشتر زمین در اختیار دارد، در صورتی که هر دو یک دستگاه تراکتور داشته باشند، سهمیه سوختی کاملا مساوی دریافت میکنند.
به گفته او، این روش باعث میشود کشاورز خردهمالک با اضافه سوخت مواجه شود، در حالی که کشاورز با سطح زیر کشت بیشتر، برای ادامه کار ناچار است بخش قابل توجهی از سوخت مورد نیاز خود را از بازار آزاد و با قیمتی چند برابری تهیه کند. ایمانی تاکید کرد: اگر ملاک توزیع، سطح واقعی اراضی کشاورزی باشد، عدالت در تخصیص سوخت برقرار میشود و بسیاری از گرههای موجود در بخش تولید باز خواهد شد.
کمبود سوخت از مزرعه تا برداشت
مدیرعامل بنیاد ملی گندمکاران کمبود سوخت را یکی از عوامل اصلی اختلال در چرخه تولید دانست و توضیح داد: کمبود گازوئیل در زمان برداشت، فرآیند جمعآوری محصول را به تاخیر میاندازد. این تاخیر، افت کیفیت، ریزش و ماندگاری محصول در مزرعه، کاهش وزن و در نهایت افت ارزش اقتصادی محصول را به دنبال دارد.
وی افزود: در مرحله داشت و بهویژه زمان آبیاری نیز کمبود سوخت آثار مخربی بر جای میگذارد. ایجاد تنش آبی در گیاه، بهخصوص در مراحل حساس رشد، میتواند عملکرد مزرعه را به شدت کاهش دهد و در موارد حاد حتی به نابودی کامل محصول منجر شود. به این ترتیب، اختلال در تامین یک نهاده به ظاهر ساده مانند سوخت، کل زنجیره امنیت غذایی را تحت تاثیر قرار میدهد.
افزایش قیمت تمامشده و فشار بر کشاورز و مصرفکننده
به گفته ایمانی، تهیه سوخت از بازار آزاد به قیمت گزاف، هزینه تمامشده تولید را به شکل محسوسی بالا میبرد. این افزایش هزینه در نهایت به دو شکل خود را نشان میدهد: نخست کاهش حاشیه سود و انگیزه تولید برای کشاورز، و دوم رشد قیمت مواد غذایی برای مصرفکننده نهایی.
وی هشدار داد که اگر این چرخه معیوب اصلاح نشود، کشاورزان بهویژه گندمکاران که نقش محوری در تامین کالاهای اساسی دارند، با فشار اقتصادی مضاعف مواجه خواهند شد و پایداری تولید در سالهای آینده آسیب خواهد دید.
راهکارهای پیشنهادی برای عبور از بحران سوخت
مدیرعامل بنیاد ملی گندمکاران با اشاره به ضرورت مداخله حمایتی دولت، چند راهکار را برای بهبود وضعیت پیشنهاد کرد:
- تنوعبخشی به منابع انرژی: جایگزینی پمپهای دیزلی و برقی با سامانههای خورشیدی میتواند وابستگی بخش کشاورزی به گازوئیل را کاهش دهد و هزینههای بلندمدت را پایین بیاورد.
- استفاده از کارت هوشمند سوخت: بهکارگیری کارتهای هوشمند برای پایش دقیق مصرف، از انحراف و توزیع غیرقانونی سوخت جلوگیری کرده و شفافیت را افزایش میدهد.
- توزیع مبتنی بر سطح زیر کشت: بازنگری در سهمیهبندی و تخصیص سوخت بر اساس مساحت واقعی و نیاز فنی هر بهرهبردار، گامی اساسی برای تحقق عدالت است.
- توسعه انرژیهای تجدیدپذیر در مزرعه: حمایت از نصب پنلهای خورشیدی برای تامین برق چاههای کشاورزی، علاوه بر کاهش مصرف گازوئیل، به پایداری محیط زیست نیز کمک میکند.
ایمانی در پایان تاکید کرد که تامین پایدار و عادلانه سوخت کشاورزی، پیششرط حفظ امنیت غذایی و حمایت از معیشت کشاورزان است و هرگونه اختلال در این حوزه، تبعات آن به سرعت در بازار محصولات اساسی و سفره مردم نمایان خواهد شد. دولت میتواند با ترکیبی از اصلاح نظام توزیع و سرمایهگذاری در انرژیهای نو، از تکرار چالشهای فعلی در فصل زراعی آینده جلوگیری کند.
نظرات (0)