مزارع پرورش آبزیان در آذربایجان غربی در شرایط کاملاً سالم و عاری از بیماری‌های اولویت‌دار قرار دارند. این خبری است که سرپرست اداره کل دامپزشکی استان پس از پایان دوره اخیر پایش و مراقبت نظام‌مند اعلام کرد و بر تداوم نظارت‌های دوره‌ای برای حفظ این وضعیت تأکید کرد.

سیامک قابلی، سرپرست اداره کل دامپزشکی آذربایجان غربی، در تشریح اقدامات نظارتی این اداره کل گفت که وضعیت سلامت آبزیان استان به صورت مستمر و برنامه‌ریزی‌شده توسط کارشناسان دامپزشکی رصد می‌شود و نتایج به‌دست‌آمده از بررسی‌های میدانی و آزمایشگاهی، سلامت مراکز تولیدی را به طور کامل تأیید می‌کند.

پایش نظام‌مند و رصد مستمر مزارع

به گفته قابلی، برنامه پایش مزارع پرورش ماهی در آذربایجان غربی بر اساس یک الگوی نظام‌مند و دوره‌ای اجرا شده است. در این برنامه، تیم‌های کارشناسی دامپزشکی با حضور منظم در مزارع، نمونه‌برداری‌های هدفمند، بررسی شاخص‌های بهداشتی آب و ارزیابی شرایط زیستی ماهیان را در دستور کار قرار داده‌اند.

این پایش‌ها با هدف پیشگیری زودهنگام از شیوع بیماری‌ها، کنترل عوامل خطر و ارتقای بهره‌وری تولید انجام می‌شود. استمرار این نظارت‌ها به گفته مسئولان، نقش کلیدی در پایداری صنعت آبزی‌پروری استان دارد؛ صنعتی که در سال‌های اخیر با توسعه مزارع سردآبی و گرم‌آبی، سهم قابل توجهی در تأمین پروتئین مورد نیاز بازار و ایجاد اشتغال روستایی داشته است.

نتایج آزمایش‌های پیشرفته؛ نبود ویروس‌ها و باکتری‌های خطرناک

بخش مهمی از تأیید سلامت مزارع، متکی به نتایج آزمایش‌های تخصصی انجام‌شده در آزمایشگاه‌های مرجع دامپزشکی بوده است. قابلی با اشاره به استفاده از روش‌های تشخیصی دقیق توضیح داد که دو دسته آزمایش اصلی برای بررسی سلامت آبزیان به کار گرفته شده است:

  • آزمایش‌های مولکولی Real-time PCR: برای شناسایی دقیق ژنوم ویروس‌ها با حساسیت بالا
  • کشت‌های میکروبی: برای تشخیص حضور باکتری‌های بیماری‌زا

بر اساس این آزمایش‌ها، عدم آلودگی مزارع استان به ویروس‌های اولویت‌دار آبزیان به طور قطعی محرز شده است. ویروس‌های مورد بررسی شامل IHN (نکروز عفونی بافت خون‌ساز)، VHS (سپتی‌سمی ویروسی)، IPN (نکروز عفونی لوزالمعده) و KHV (ویروس هرپس کپور) بوده‌اند که از مهم‌ترین عوامل خسارت‌زا در صنعت پرورش ماهی در جهان به شمار می‌روند.

همچنین نتایج کشت‌های باکتریایی نشان داده است که هیچ‌یک از باکتری‌های عامل بیماری‌های استرپتوکوکوزیس، یرسینیوزیس و لاکتوکوکوزیس در نمونه‌های اخذ شده از مزارع آذربایجان غربی وجود ندارد. این سه بیماری باکتریایی از شایع‌ترین عوامل ایجاد تلفات، افت رشد و کاهش کیفیت محصول در مزارع پرورشی هستند و مهار آن‌ها نیازمند رعایت دقیق اصول بهداشتی است.

امنیت غذایی و پایداری تولید در گرو سلامت آبزیان

سرپرست اداره کل دامپزشکی آذربایجان غربی با تأکید بر پیوند مستقیم سلامت آبزیان با امنیت غذایی جامعه، حفظ شرایط کنونی را یک دستاورد مهم برای بخش کشاورزی استان دانست. به گفته وی، سلامت گله‌های پرورشی نه‌تنها تضمین‌کننده کیفیت محصول نهایی برای مصرف‌کننده است، بلکه از تحمیل خسارت‌های اقتصادی سنگین به تولیدکنندگان نیز جلوگیری می‌کند.

آذربایجان غربی با برخورداری از منابع آبی مناسب، اقلیم متنوع و تجربه بهره‌برداران، یکی از استان‌های مستعد در توسعه آبزی‌پروری به ویژه پرورش ماهیان سردآبی مانند قزل‌آلا محسوب می‌شود. تداوم سلامت مزارع می‌تواند زمینه را برای افزایش ظرفیت تولید، توسعه صادرات و جذب سرمایه‌گذاری بیشتر در این حوزه فراهم کند.

توصیه‌های جدی دامپزشکی به پرورش‌دهندگان

در کنار اعلام نتایج مثبت پایش‌ها، اداره کل دامپزشکی استان هشدارها و توصیه‌های مهمی را نیز خطاب به فعالان صنعت آبزی‌پروری مطرح کرده است. قابلی از تمامی تولیدکنندگان خواست با جدیت اصول امنیت زیستی را رعایت کنند و از هرگونه اقدام پرخطر که می‌تواند سلامت مزارع را تهدید کند، پرهیز کنند.

مهم‌ترین توصیه‌های مطرح‌شده عبارتند از:

  • خودداری از خرید، فروش و جابجایی هرگونه بچه‌ماهی و تخم چشم‌زده بدون دریافت گواهی بهداشتی معتبر دامپزشکی
  • اطمینان از سلامت مبدأ و رعایت قرنطینه در زمان ورود نهاده‌های جدید به مزرعه
  • رعایت بهداشت آب، ضدعفونی تجهیزات و مدیریت اصولی تراکم پرورش
  • گزارش فوری هرگونه رفتار غیرعادی، تلفات ناگهانی یا علائم مشکوک بیماری به کارشناسان دامپزشکی برای بررسی سریع و جلوگیری از گسترش احتمالی

وی تصریح کرد که اطلاع‌رسانی به‌موقع بهره‌برداران، مهم‌ترین حلقه در زنجیره پیشگیری و کنترل بیماری‌هاست و همکاری نزدیک میان پرورش‌دهندگان و شبکه دامپزشکی می‌تواند مسیر سلامت و رونق پایدار آبزی‌پروری در آذربایجان غربی را هموار نگه دارد.

اداره کل دامپزشکی استان تأکید کرده است که برنامه‌های مراقبتی و نمونه‌برداری‌های دوره‌ای همچنان بدون وقفه ادامه خواهد داشت و در صورت مشاهده هرگونه مورد مشکوک، اقدامات تشخیصی و کنترلی لازم در کوتاه‌ترین زمان ممکن به اجرا درخواهد آمد.