معاون امور زراعت وزارت جهاد کشاورزی با رد تصور رایج درباره وابستگی کامل کشور به واردات نهاده‌های دامی، اعلام کرد بخش عمده خوراک دام و طیور در داخل کشور تولید می‌شود و تنها بخش محدودی از نیاز از طریق واردات تأمین می‌شود؛ رویکردی که با هدف مدیریت منابع آبی و تمرکز بر تولید محصولات دارای مزیت اقتصادی دنبال می‌شود.

تأمین ۸۰ درصدی نهاده از تولید داخل

مجید آنجفی، معاون امور زراعت وزارت جهاد کشاورزی، گفت: وقتی صحبت از نهاده‌های دامی می‌شود، این تصور شکل می‌گیرد که تمام نیاز کشور از طریق واردات تأمین می‌شود، در حالی که واقعیت متفاوت است. به گفته وی، حدود ۸۰ درصد غذای مورد نیاز دام و طیور از تولید داخل تأمین می‌شود و این میزان سهم قابل توجهی از امنیت غذایی بخش دامپروری را پوشش می‌دهد.

وی تأکید کرد که این دستاورد حاصل تلاش تولیدکنندگان داخلی، توسعه کشت علوفه و نهاده‌های جایگزین و برنامه‌ریزی برای افزایش بهره‌وری در بخش زراعت است. به گفته آنجفی، تمرکز صرف بر آمار واردات، تصویر ناقصی از وضعیت تولید ارائه می‌دهد و نباید سهم بزرگ تولید داخل نادیده گرفته شود.

واردات ۲۰ درصدی؛ راهکار حفظ منابع آبی و «آب مجازی»

معاون امور زراعت وزارت جهاد کشاورزی با اشاره به دلیل واردات بخشی از نهاده‌ها اظهار کرد: ۲۰ درصد باقی‌مانده به دلیل اقلیم خاص کشور و بحران منابع آبی، در قالب «آب مجازی» وارد می‌شود. به این معنا که به جای صرف حجم عظیمی از آب داخلی برای تولید محصولی آب‌بر، آن محصول از بازار جهانی تأمین می‌شود تا فشار بر منابع آبی داخلی کاهش یابد.

آنجفی در این باره به ذرت دانه‌ای به عنوان مهم‌ترین قلم واردات نهاده‌های دامی اشاره کرد و گفت: اگر بخواهیم همین میزان ذرت دانه‌ای وارداتی را در داخل کشور تولید کنیم، به حدود ۱۰ میلیارد متر مکعب آب نیاز خواهیم داشت. در شرایطی که کشور با محدودیت شدید منابع آبی و خشکسالی‌های پی‌درپی مواجه است، اختصاص چنین حجمی از آب به یک محصول، توجیه فنی و اقتصادی ندارد و واردات آن تصمیمی منطقی و در راستای صیانت از منابع آبی محسوب می‌شود.

کارشناسان نیز بارها تأکید کرده‌اند که مفهوم آب مجازی یکی از ابزارهای کلیدی مدیریت منابع در کشورهای خشک و نیمه‌خشک است؛ به این ترتیب کشورهایی مانند ایران می‌توانند با واردات محصولات پرآب‌بر، عملاً آب را به صورت غیرمستقیم وارد کرده و از فرسایش بیشتر سفره‌های زیرزمینی و سدها جلوگیری کنند.

حرکت از کشت آب‌بر به تولید مزیت‌محور

معاون امور زراعت وزارت جهاد کشاورزی با تأکید بر ضرورت بازنگری در الگوی کشت افزود: باید به جای تمرکز بر تولید هر محصولی به هر قیمتی، به سراغ کالاهای دارای مزیت اقتصادی و ارزش افزوده بالاتر برویم. به گفته وی، وزارت جهاد کشاورزی تلاش کرده است جهت‌گیری تولید را از محصولات پرآب و کم‌بازده، به سمت محصولاتی سوق دهد که هم صرفه اقتصادی بیشتری دارند و هم با شرایط اقلیمی و منابع آبی کشور سازگارتر هستند.

آنجفی خاطرنشان کرد: تولید پایدار به معنای تولید هوشمند است؛ یعنی انتخاب محصولاتی که علاوه بر تأمین نیاز داخل، کمترین فشار را بر منابع پایه به‌ویژه آب و خاک وارد کند و در عین حال درآمد بیشتری برای کشاورزان ایجاد نماید. این رویکرد علاوه بر کمک به امنیت غذایی، به پایداری معیشت بهره‌برداران و حفظ محیط زیست نیز کمک می‌کند.

توازن میان خودکفایی و پایداری منابع

اظهارات معاون وزارت جهاد کشاورزی نشان می‌دهد سیاست فعلی این وزارتخانه، ایجاد توازن میان دو هدف کلان «تأمین پایدار نهاده‌های دامی» و «حفاظت از منابع آبی» است. در حالی که ۸۰ درصد نیاز از داخل تأمین می‌شود، واردات هوشمند ۲۰ درصد باقی‌مانده نه تنها وابستگی تلقی نمی‌شود، بلکه بخشی از راهبرد مدیریت منابع در شرایط کم‌آبی است.

به گفته مسئولان، ادامه این مسیر نیازمند سرمایه‌گذاری در بهبود عملکرد مزارع، توسعه بذور کم‌آب‌بر، ترویج کشت علوفه‌های جایگزین و افزایش بهره‌وری در زنجیره تولید تا مصرف است تا سهم تولید داخل حفظ و حتی تقویت شود، بدون آنکه هزینه‌ای سنگین بر منابع آبی کشور تحمیل گردد.