نخستین قطار پنج‌ستاره استان کرمان با هدف تقویت ارتباط ریلی جنوب‌شرق کشور با مشهد مقدس و توسعه گردشگری زیارتی به بهره‌برداری رسید. این قطار لوکس که در مسیر رفت و برگشت کرمان - مشهد فعالیت می‌کند، به‌عنوان هفدهمین قطار پنج‌ستاره کشور در دولت چهاردهم معرفی شده و نخستین تجربه استان کرمان در ارائه خدمات ریلی سطح بالا به شمار می‌رود.

مشخصات فنی و ظرفیت قطار جدید

بر اساس اطلاعات ارائه‌شده در آیین افتتاح، رام قطار جدید از ترکیب متنوعی از واگن‌های مدرن تشکیل شده است. این قطار شامل هفت سالن پنج‌ستاره زمرد با ظرفیت ۴۰ نفر در هر سالن، دو سالن چهارتخته غزال نوین با ظرفیت ۴۰ نفر در هر سالن و یک سالن رستوران مجهز غزال است. به این ترتیب مجموع ظرفیت مسافری این رام حدود ۳۶۰ نفر برآورد می‌شود و مسافران می‌توانند در طول سفر از خدمات پذیرایی، رستوران و امکانات رفاهی سطح بالا بهره‌مند شوند.

مسئولان راه‌آهن تأکید کرده‌اند که طراحی داخلی سالن‌های زمرد با استانداردهای هتلی انجام شده و تلاش شده تجربه‌ای متفاوت از سفر ریلی برای زائران و گردشگران فراهم شود. حضور واگن رستوران مجزا نیز امکان سرو غذای گرم و پذیرایی مناسب را در مسیر طولانی کرمان تا مشهد فراهم می‌کند.

پیوند کرمان و خراسان رضوی؛ پاسخ به مطالبه مردمی

محمدعلی طالبی، استاندار کرمان در مراسم افتتاح این قطار، راه‌اندازی مسیر کرمان - مشهد را «رشته ارتباطی میان کرمان و خراسان رضوی» توصیف کرد و گفت این اقدام ضمن تقویت جایگاه گردشگری استان، پاسخی به یکی از مطالبات به‌حق و دیرینه مردم کرمان است.

وی با اشاره به پیگیری‌های گسترده برای ارتقای شبکه ریلی استان افزود: برای قطار کرمان - تهران نیز قول مساعد داده شده که این مسیر در اولویت قرار گیرد. همه محدودیت‌های تأمین لکوموتیو را می‌دانیم، اما با هماهنگی میان شرکت‌های ریلی باید مسیر تهران نیز به جمع مقاصد قطارهای پنج‌ستاره بپیوندد.

استاندار کرمان همچنین از پیگیری طرح بهسازی مسیر کرمان - زرند - بافق خبر داد و درباره پروژه راه‌آهن سیرجان - کرمان گفت تصمیم‌های لازم برای شتاب‌بخشی به این پروژه اتخاذ شده و امید می‌رود تا یک سال آینده شاهد افتتاح آن باشیم. به گفته وی، تکمیل ایستگاه‌ها و مسیرهای ریلی استان نیازمند توجه ویژه است و موضوع انتقال مدیریت راه‌آهن سیرجان به اداره‌کل راه‌آهن کرمان که در سفر وزیر راه و شهرسازی مطرح شد، همچنان از مطالبات اصلی استان است.

طالبی از طرح پارک لجستیک سیرجان نیز به‌عنوان پروژه‌ای اثرگذار در انتقال بار کشور یاد کرد و ابراز امیدواری کرد با همدلی موجود در استان و همراهی مجموعه راه‌آهن کشور، مطالبات حوزه حمل‌ونقل ریلی محقق شود و زمینه افزایش جابه‌جایی بار و مسافر و توسعه گردشگری فراهم آید.

رویکرد دولت چهاردهم در توسعه حمل‌ونقل ریلی

غلامحسین کریمی، معاون مسافری راه‌آهن جمهوری اسلامی ایران در این آیین با اشاره به رویکرد دولت چهاردهم در ارتقای خدمات ریلی گفت: با وجود تحریم‌ها و محدودیت‌های موجود، توسعه قطارهای حومه‌ای از جنوب به شرق و ارتقای کیفیت خدمات ریلی از دغدغه‌های اصلی دولت بوده و راه‌اندازی قطارهای پنج‌ستاره در همین راستا توسط شرکت‌های ریلی دنبال می‌شود.

وی با بیان اینکه قطار کرمان - مشهد هفدهمین قطار پنج‌ستاره‌ای است که در دولت چهاردهم به بهره‌برداری رسیده، این آمار را نشانه جدیت توجه به حمل‌ونقل ریلی دانست و تأکید کرد: مردم کشور و به‌ویژه مردم کرمان شایسته بهترین خدمات هستند و تلاش می‌کنیم جایگاه کرمان در بخش ریلی بهبود یابد.

جایگاه کرمان در جابه‌جایی بار و مسافر

حسین معصومی، مدیرکل راه‌آهن کرمان نیز در این مراسم با اشاره به حجم تردد در این منطقه گفت: روزانه بین ۲ هزار و ۳۰۰ تا ۲ هزار و ۵۰۰ مسافر ورودی و خروجی از طریق شبکه ریلی منطقه کرمان جابه‌جا می‌شوند.

وی یادآور شد: در سال گذشته، در میان ۲۱ منطقه راه‌آهن کشور، کرمان از نظر میزان بار جابه‌جا شده از طریق حمل‌ونقل ریلی رتبه نخست کشور را کسب کرده و در بخش خدمات رفاهی نیز اقدامات قابل توجهی انجام شده است.

سید حسین هاشمی، مدیرعامل شرکت سرمایه‌گذار این پروژه نیز با گرامیداشت یاد شهدای جنگ اخیر و اشاره به آسیب‌های واردشده به شبکه ریلی در جریان بمباران‌ها گفت: با وجود آنکه دشمنان شبکه ریلی کشور را هدف قرار دادند، آسیب‌ها به‌سرعت ترمیم شد و ارتباط ریلی کشور پایدار ماند. به گفته وی، راه‌اندازی قطار پنج‌ستاره کرمان - مشهد می‌تواند استان کرمان را به مقصدی جذاب برای گردشگری زیارتی و رونق کسب‌وکارهای وابسته به آن تبدیل کند.

تأکید نمایندگان مجلس بر توسعه متوازن ریلی

شهباز حسن‌پور، نماینده کرمان و راور در مجلس شورای اسلامی با تأکید بر نقش وحدت و وفاق ملی در توسعه استان گفت: مجلس وظیفه ریل‌گذاری و فراهم کردن بسترهای قانونی را بر عهده دارد و در این مسیر از هیچ حمایتی دریغ نمی‌کند.

وی راه‌اندازی قطار پنج‌ستاره در مسیر کرمان - تهران را مطالبه جدی مردم استان دانست و افزود: تیم اجرایی استان با مدیریت استاندار تمام تلاش خود را برای توسعه شبکه ریلی به کار گرفته است. به گفته حسن‌پور، خط سیرجان - بندرعباس باید زیر نظر اداره‌کل راه‌آهن کرمان یا سیرجان اداره شود و در حال حاضر کمتر از پنج درصد ظرفیت ریلی کشور در اختیار کرمان است، در حالی که درآمد استان از خطوط ریلی به اندازه ۱۰ تا ۱۵ استان است.

وی همچنین نسبت به وضعیت گردشگری استان هشدار داد و گفت: هتل‌ها و آژانس‌های مسافرتی با هزینه شخصی سرپا مانده‌اند و برخی از فعالان هتلداری در معرض تعدیل نیرو قرار دارند؛ این بخش نیازمند ورود جدی اتاق بازرگانی و حمایت‌های پایدار است تا سرمایه‌های انسانی و مالی از دست نرود.

احمد انارکی محمدی، نماینده رفسنجان و انار نیز با اشاره به ظرفیت‌های معدنی کم‌نظیر کرمان گفت: بیشترین معادن کشور در این استان قرار دارد اما کمترین امکانات حمل‌ونقل ریلی را در اختیار داریم. وی اعلام کرد سالانه بیش از ۱۵۰ میلیون تن کالا به استان وارد می‌شود و سهم راه‌آهن از این جابه‌جایی تنها حدود ۱۱ درصد است که باید افزایش یابد. به گفته وی، سهم کرمان از جابه‌جایی مسافر کشور حدود هشت درصد است که با ظرفیت‌های واقعی استان همخوانی ندارد.

چشم‌انداز آینده؛ از قطار تهران تا اتصال سیرجان

در مجموع، افتتاح قطار پنج‌ستاره کرمان - مشهد اگرچه گامی مهم برای ارتقای خدمات به زائران حرم رضوی و تقویت گردشگری مذهبی ارزیابی می‌شود، اما مسئولان استانی آن را نقطه آغاز می‌دانند. مطالبه اصلی بعدی، تعمیم این خدمات به مسیر پرتردد کرمان - تهران، تکمیل محور سیرجان - کرمان، بهسازی خط کرمان - زرند - بافق و ایجاد پارک لجستیک سیرجان است؛ پروژه‌هایی که در صورت اجرا می‌تواند سهم ریل از حمل بار و مسافر در بزرگ‌ترین استان کشور را به‌طور محسوسی افزایش دهد و نقش کرمان را به‌عنوان قطب معدنی و لجستیکی ایران پررنگ‌تر کند.