ساعت ۱۴ روز یکشنبه ۲۲ شهریور، سالن شهر فوکوئوکا میزبان یکی از حساس‌ترین نبردهای سال‌های اخیر والیبال آسیا خواهد بود؛ جایی که تیم ملی ایران و ژاپن در فینال رقابت‌های قهرمانی مردان آسیا ۲۰۲۶ روبه‌روی هم قرار می‌گیرند. این مسابقه تنها برای تعیین قهرمان قاره نیست، بلکه مرحله نخست انتخابی المپیک ۲۰۲۸ لس‌آنجلس نیز محسوب می‌شود و برنده آن بلیت مستقیم حضور در بزرگ‌ترین آوردگاه ورزش جهان را به دست می‌آورد.

فینالی با دو جام؛ قهرمانی آسیا و بلیت المپیک

قهرمانی آسیا امسال با انگیزه‌ای مضاعف برگزار می‌شود. فدراسیون جهانی والیبال این دوره را به عنوان نخستین گام انتخابی المپیک لس‌آنجلس تعیین کرده و تنها تیم قهرمان به صورت مستقیم راهی المپیک خواهد شد. همین موضوع حساسیت فینال ایران و ژاپن را دوچندان کرده است.

ایران با عبور از استرالیا و ژاپن نیز با غلبه بر کره‌جنوبی به فینال رسیدند. نکته مهم دیگر اینکه سه تیم برتر این رقابت‌ها جواز حضور در مسابقات قهرمانی جهان ۲۰۲۷ را کسب می‌کنند. با صعود ایران و ژاپن به فینال، دو سهمیه نخست قطعی شده و دیدار رده‌بندی میان استرالیا و کره‌جنوبی برای کسب مقام سومی و آخرین سهمیه جهانی برگزار خواهد شد.

ماموریت دشوار شاگردان پیاتزا در خانه سامورایی‌ها

تیم ملی والیبال ایران با هدایت روبرتو پیاتزا، سرمربی ایتالیایی خود، در شرایطی گام به فینال می‌گذارد که باید در خاک حریف و زیر فشار سنگین سکوها بازی کند. پیش‌بینی می‌شود حدود ۱۰ هزار تماشاگر ژاپنی سالن فوکوئوکا را پر کنند تا از تیم مدافع عنوان قهرمانی حمایت کنند.

ژاپن در دوره گذشته این رقابت‌ها که به میزبانی ارومیه برگزار شد، در فینال با نتیجه قاطع ۳ بر صفر ایران را شکست داد و جام را بالای سر برد. آن شکست به ویژه برای والیبال ایران که با حمایت پرشور هواداران خودی بازی می‌کرد، تلخ و فراموش‌نشدنی بود. حالا پس از سه سال، ملی‌پوشان کشورمان فرصت انتقام را پیدا کرده‌اند و با انگیزه جبران آن ناکامی به میدان می‌روند.

کار البته به هیچ وجه آسان نیست. ژاپن در حال حاضر یکی از آماده‌ترین تیم‌های جهان به شمار می‌رود. این تیم در لیگ ملت‌های ۲۰۲۶ نمایشی بی‌نقص داشت و با کسب ۱۲ پیروزی از ۱۲ مسابقه، رکوردی تاریخی ثبت کرد. همین درخشش باعث شده سامورایی‌ها با ۳۳۸.۳۱ امتیاز در جایگاه ششم رنکینگ جهانی قرار بگیرند؛ در حالی که ایران با ۲۱۸.۴۰ امتیاز در رتبه هفدهم ایستاده و ۱۱ پله با حریف فاصله دارد.

تاریخچه پرافتخار دو تیم در آسیا و جهان

ژاپن پرافتخارترین تیم تاریخ قهرمانی مردان آسیا است. این تیم تاکنون ۱۰ بار قهرمان شده، ۴ نایب‌قهرمانی و ۴ مدال برنز به دست آورده و در مجموع ۱۸ بار روی سکو رفته است. ایران نیز با ۴ عنوان قهرمانی، ۳ نایب‌قهرمانی و یک مدال برنز در جایگاه سوم پرافتخارترین تیم‌های این مسابقات قرار دارد.

در عرصه جهانی نیز کارنامه دو تیم تفاوت‌های قابل توجهی دارد. ژاپن سابقه‌ای طولانی در المپیک دارد؛ نخستین حضور این تیم به المپیک ۱۹۶۴ توکیو بازمی‌گردد و تاکنون ۱۰ دوره در این بازی‌ها شرکت کرده و مجموعه‌ای از مدال‌های طلا، نقره و برنز را در ویترین افتخارات خود دارد. والیبال مردان ایران اما تنها دو بار حضور در المپیک را تجربه کرده و بهترین نتیجه آن کسب مقام پنجمی در المپیک ۲۰۱۶ ریو است.

در قهرمانی جهان نیز ژاپن از سال ۱۹۶۰ تاکنون ۱۷ بار حاضر بوده و دو مدال برنز کسب کرده است. ایران هشت بار در این رقابت‌ها شرکت کرده که بهترین جایگاه آن رتبه ششم جهان در سال ۲۰۱۴ است.

چهل‌ونهمین تقابل؛ ایران به دنبال بیستمین برد

دیدار فردا از نظر آماری نیز اهمیت ویژه‌ای دارد. این مسابقه ششصد و شصت و هفتمین بازی رسمی تاریخ تیم ملی والیبال ایران محسوب می‌شود. در این میان، ژاپن با اختلاف، رایج‌ترین حریف ایران بوده است؛ از میان ۶۸ کشوری که ایران تاکنون به مصاف آن‌ها رفته، ۷.۲ درصد بازی‌ها مقابل ژاپن برگزار شده و تقابل فردا، چهل‌ونهمین رویارویی دو تیم خواهد بود.

نخستین دیدار دو تیم به بازی‌های آسیایی ۱۹۵۸ بازمی‌گردد و آخرین ملاقات آن‌ها نیز در مرحله مقدماتی لیگ ملت‌های ۲۰۲۶ رقم خورد؛ جایی که ژاپنی‌ها در یک ماراتن نزدیک و نفس‌گیر موفق شدند ۳ بر ۲ ایران را شکست دهند.

در مجموع ۴۸ دیدار گذشته، کفه ترازو به سود ژاپن سنگینی می‌کند؛ سامورایی‌ها ۲۹ بار پیروز شده‌اند و سهم ایران ۱۹ برد بوده است. شاگردان پیاتزا فردا به دنبال بیستمین پیروزی تاریخ مقابل این حریف سنتی هستند؛ هدفی که با توجه به فرم فوق‌العاده ژاپن و امتیاز میزبانی آن‌ها، نیازمند نمایش کم‌نقص و تمرکز بالا در تمام لحظات است.

روز انتقام یا تکرار قهرمانی میزبان؟

والیبال ایران در سال‌های اخیر فراز و نشیب‌های زیادی داشته اما رسیدن به فینال قهرمانی آسیا نشان می‌دهد که نسل جدید ملی‌پوشان در مسیر بازگشت به اوج قرار گرفته است. پیروزی در فوکوئوکا نه تنها حسرت شکست ارومیه را از بین می‌برد، بلکه می‌تواند والیبال ایران را پس از المپیک ۲۰۱۶ و ۲۰۲۰، برای سومین بار راهی المپیک کند؛ اتفاقی که از نظر روحی و فنی جهشی بزرگ برای این رشته محسوب می‌شود.

در سوی مقابل، ژاپن می‌خواهد از فرصت طلایی میزبانی نهایت استفاده را ببرد و با تکیه بر نظم تاکتیکی، سرعت بالا و حمایت تماشاگرانش، یازدهمین قهرمانی آسیا و بلیت لس‌آنجلس را جشن بگیرد.

هر نتیجه‌ای که رقم بخورد، فینال یکشنبه فراتر از یک مسابقه والیبال است؛ جدالی برای اعتبار، تاریخ و آینده المپیکی دو قدرت برتر قاره که چشم تمام آسیا را به فوکوئوکا دوخته است.