رئیس‌جمهور مسعود پزشکیان در حاشیه حضور در اجلاس سران کشورهای عضو بریکس، در گفت‌وگو با شبکه خبری «ایندیا تودی» هند، مواضع ایران درباره روابط دوجانبه با هند، همکاری در قالب بریکس، امنیت منطقه و پرونده هسته‌ای را تشریح کرد. او با تأکید بر پیشینه فرهنگی و تمدنی مشترک ایران و هند، از روند رو به بهبود تعامل با دهلی‌نو و اهمیت راهبردی بندر چابهار سخن گفت و تصریح کرد ایران آغازگر هیچ جنگی نبوده و تنها در برابر تجاوز از خود دفاع کرده است.

پیوند تاریخی ایران و هند و دیدار با مودی

پزشکیان در پاسخ به پرسشی درباره دیدار دوجانبه ۴۵ دقیقه‌ای خود با نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و تصویر همراهی صمیمانه در حاشیه اجلاس، روابط تهران-دهلی را ریشه‌دار و مبتنی بر پیوندی چند هزار ساله توصیف کرد. به گفته او، از زمان آغاز به کار دولت جدید، سطح تماس‌ها و تفاهم‌ها با طرف هندی به طور مستمر ارتقا یافته است.

رئیس‌جمهور تأکید کرد ایران و هند فراتر از همکاری‌های سیاسی و اقتصادی، دارای سرمایه فرهنگی مشترکی هستند که می‌تواند مبنای بازسازی و تعمیق مناسبات در دوره جدید باشد. او هدف این مسیر را تقویت همکاری‌های دوجانبه برای مواجهه با تمامیت‌خواهی و یکجانبه‌گرایی در نظام بین‌الملل و کمک به ثبات و هم‌افزایی در منطقه عنوان کرد.

چابهار؛ چهارراه ترانزیتی منطقه

در بخش دیگری از این مصاحبه، پزشکیان به پرسش‌هایی درباره جایگاه بندر چابهار در شرایط تنش‌های اخیر پاسخ داد. او با رد این گزاره که ناامنی‌های تحمیلی از سوی آمریکا و اسرائیل، ظرفیت راهبردی چابهار را تضعیف کرده، گفت جنگ را ایران آغاز نکرده و آنچه رخ داده، نقض آشکار قواعد بین‌المللی و انسانی از سوی مهاجمان بوده است.

به گفته رئیس‌جمهور، حمله به مراکز غیرنظامی، ترور فرماندهان و دانشمندان، هدف قرار دادن زیرساخت‌ها و شهادت کودکان در مدارس، مصادیقی از این نقض‌هاست که ایران را در جایگاه دفاع مشروع قرار داده است.

پزشکیان موقعیت ژئوپلیتیک ایران را مزیتی کم‌نظیر برای اتصال جنوب به شمال و شرق به غرب دانست و افزود: ایران می‌تواند آسان‌ترین، اقتصادی‌ترین و مطمئن‌ترین مسیر ترانزیتی برای کشورهای منطقه باشد؛ مسیری که در امتداد تاریخی جاده ابریشم، پیوند فرهنگ‌ها و اقتصادها را ممکن کرده و امروز نیز قابلیت احیا دارد. او تأکید کرد تهران آمادگی کامل دارد تا با مشارکت هند و دیگر شرکا، این کریدور را فعال‌تر کند و تبادل تجربه، مهارت و فرهنگ را گسترش دهد.

سرمایه‌گذاری مشترک و همکاری اقتصادی با هند

رئیس‌جمهور درباره سرمایه‌گذاری هند در چابهار گفت گفت‌وگوهای دو طرف در سطوح مختلف جریان دارد و طرف هندی هم‌اکنون نیز در این بندر سرمایه‌گذاری کرده است. به گفته او، الگوهای مختلف همکاری از جمله سرمایه‌گذاری مشارکتی و اجرای طرح‌های مشترک در دستور کار است و ایران از توسعه این همکاری‌ها در همه حوزه‌های مورد علاقه دو کشور استقبال می‌کند.

پزشکیان در پاسخ به پرسشی درباره جذابیت اقتصاد ایران برای سرمایه‌گذاران در شرایط تحریم، تأکید کرد آنچه امروز تحت عنوان تحریم اعمال می‌شود، نه تحریم‌های بین‌المللی مبتنی بر قطعنامه‌های سازمان ملل، بلکه تحریم‌های یک‌جانبه آمریکا است که از نظر حقوقی نباید مبنای تبعیت سایر کشورها باشد. با این حال، او وجود این فشارها را واقعیتی دانست که بر فعالیت شرکت‌های خارجی اثر می‌گذارد.

بریکس؛ پاسخی به یکجانبه‌گرایی و سلطه دلار

رئیس‌جمهور فلسفه شکل‌گیری و تقویت بریکس را تلاش برای پایان دادن به رویه‌ای دانست که بر اساس آن یک کشور می‌تواند هر بازیگری را که اراده کند، تحریم کند. به گفته او، اعضای بریکس در تلاش‌اند نظام تجارت، سرمایه‌گذاری و همکاری مالی خود را به گونه‌ای سامان دهند که مستقل از اراده یک قدرت واحد عمل کند.

پزشکیان با اشاره به حضور قدرت‌های بزرگی چون چین، روسیه و هند در کنار ایران در این سازوکار، هدف اجلاس را یافتن راه‌های عملی برای کاهش وابستگی به دلار و اقتصاد آمریکا و حرکت به سوی چندجانبه‌گرایی توصیف کرد. او همچنین به نقش «بانک جدید توسعه» بریکس در پشتیبانی از سرمایه‌گذاری‌های مشترک و حمایت از فعالان اقتصادی کشورهای عضو اشاره کرد و گفت هرچند وابستگی تاریخی برخی اقتصادها به ساختار مالی آمریکا عمیق است، اما اراده جمعی بریکس معطوف به عبور تدریجی از این وابستگی و ایجاد توازن تازه در اقتصاد جهانی است.

روابط با همسایگان؛ اختلاف با پایگاه‌ها نه با ملت‌ها

در پاسخ به پرسشی درباره مانع‌تراشی اختلافات منطقه‌ای بر سر بیانیه مشترک بریکس، به‌ویژه در ارتباط با امارات، پزشکیان تأکید کرد: «ما با امارات مشکلی نداریم؛ با هیچ‌یک از کشورهای منطقه مشکل نداریم. مشکل ما با پایگاه‌های آمریکا در این کشورهاست که از همان پایگاه‌ها به ایران تجاوز می‌شود.»

او کشورهای منطقه از جمله امارات، عربستان، پاکستان، قطر و همچنین شرکای راهبردی مانند روسیه و چین را دوستان و برادران ایران خواند و یادآور شد که ملت‌های منطقه سال‌ها در کنار هم زیسته، تجارت کرده و به یکدیگر کمک کرده‌اند. به گفته رئیس‌جمهور، آنچه امنیت منطقه را مخدوش می‌کند، تبدیل خاک کشورهای همسایه به سکویی برای حمله به کشور ثالث است.

پزشکیان تصریح کرد ایران خواهان توسعه روابط صمیمانه با همه همسایگان است، اما ایالات متحده با فروش گسترده تسلیحات و القای هراس متقابل، هم منابع و ذخایر منطقه را در اختیار می‌گیرد و هم صلح و ثبات را تضعیف می‌کند. او افزود کشورهای منطقه خود قادرند با همکاری مشترک، امنیت و توسعه را بدون مداخله فرامنطقه‌ای تأمین کنند و شکوفایی اقتصادی و فرهنگی را رقم بزنند.

دفاع مشروع و رد ادعای حرکت به سوی سلاح هسته‌ای

رئیس‌جمهور در بخش پایانی گفت‌وگو، با اشاره به تحولات ماه‌های اخیر، تأکید کرد ایران به دنبال جنگ نیست اما در برابر تحریم، انسداد مسیرهای دارو و غذا و فشار بر معیشت مردم تسلیم نخواهد شد. او ترور رهبران و دانشمندان و حمله به زیرساخت‌های غیرنظامی را جنایت خواند و گفت تنها راه بازگشت به ثبات، توقف تجاوز و پایان دادن به یکجانبه‌گرایی آمریکاست.

پزشکیان با رد قاطع ادعای تلاش ایران برای ساخت سلاح هسته‌ای، بر پایبندی کشور به تعهدات پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای (NPT) و آمادگی برای گفت‌وگو در چارچوب حقوق بین‌الملل تأکید کرد. به گفته او، ایران همواره از مسیر دیپلماسی و گفت‌وگوی قانون‌مند استقبال کرده، اما دفاع از حاکمیت و مردم خود را حق مسلم می‌داند.

رئیس‌جمهور در جمع‌بندی این مصاحبه، چشم‌انداز همکاری در قالب بریکس و همچنین تعامل دوجانبه با هند را مثبت ارزیابی کرد و گفت با اتکا به ظرفیت‌های ترانزیتی، فرهنگی و اقتصادی مشترک، می‌توان گام‌های مؤثری برای خنثی‌سازی فشارهای تحریمی و تقویت همگرایی منطقه‌ای برداشت.