البرز که سالها بیشتر به عنوان معبر ارتباطی میان پایتخت و استانهای شمالی و غربی شناخته میشد، اکنون در آستانه تحولی جدی در حوزه گردشگری قرار گرفته است. مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی این استان میگوید با برنامهریزی هدفمند، سرمایهگذاری هوشمند و تکیه بر هویت تاریخی و هنری منطقه، میتوان چهره گردشگری البرز را دگرگون کرد و آن را از یک استان عبوری به مقصدی پایدار برای گردشگران داخلی و خارجی تبدیل نمود.
ظرفیتهای مغفول البرز در کانون برنامههای راهبردی
نادر زینالی، مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان البرز در نشست خبری با اصحاب رسانه با تشریح اولویتهای این اداره کل در سال جاری، موقعیت جغرافیایی ممتاز البرز را مهمترین مزیت رقابتی آن دانست. به گفته وی، همجواری با تهران، دسترسی آسان، تنوع اقلیمی و برخورداری از جاذبههای طبیعی و تاریخی کمنظیر، مجموعهای از فرصتها را فراهم کرده که تاکنون به طور کامل بالفعل نشده است.
زینالی تأکید کرد: «البرز با تکیه بر غنای تاریخی و هنری خود، میتواند به یکی از مقاصد اصلی گردشگری در نزدیکی پایتخت تبدیل شود.» او افزود توسعه گردشگری در این استان نیازمند نگاه راهبردی و برنامهمحور است و در همین راستا، تدوین برنامههای کلان برای توسعه زیرساختهای اقامتی، تفریحی و فرهنگی در دستور کار قرار گرفته است.
به باور این مسئول، جذب گردشگر تنها با معرفی جاذبهها محقق نمیشود، بلکه باید زنجیره کاملی از خدمات شامل اقامت، حملونقل، اطلاعرسانی، رویدادهای فرهنگی و تجربهمحور برای گردشگر فراهم شود تا سفر به البرز به تجربهای ماندگار تبدیل شود.
صیانت از میراث تاریخی؛ خط قرمز مرمت بناها
یکی از محورهای اصلی سخنان مدیرکل میراث فرهنگی البرز، اهمیت حفظ و احیای بناهای تاریخی استان بود. زینالی با بیان اینکه «صیانت از میراث گذشتگان خط قرمز ماست»، اظهار داشت: مرمت آثار تاریخی نه تنها یک وظیفه فرهنگی، بلکه سرمایهگذاری برای آینده گردشگری استان است.
وی اعلام کرد طرحهای مرمتی برای شماری از بناهای شاخص استان از جمله کاخ مروارید و کاروانسرای شاهعباسی در دست پیگیری است. به گفته او، در اجرای این طرحها، حفظ اصالت معماری و هویت تاریخی بنا در اولویت قرار دارد و تلاش میشود این فضاها پس از مرمت، با کاربریهای فرهنگی و گردشگری به چرخه بهرهوری بازگردند.
احیای بناهای تاریخی در البرز میتواند کارکردی دوگانه داشته باشد؛ از یک سو هویت تاریخی منطقه را زنده نگه میدارد و از سوی دیگر با تبدیل شدن به موزه، اقامتگاه سنتی، مرکز فرهنگی یا بازارچه صنایعدستی، به رونق اقتصادی و اشتغال محلی کمک میکند. زینالی تأکید کرد هرگونه مداخله در این بناها باید با نظارت دقیق کارشناسان مرمت و با رعایت ضوابط میراث فرهنگی انجام شود.
حمایت از هنرمندان صنایعدستی؛ از بازار فروش تا تسهیل صادرات
بخش دیگری از برنامههای اعلام شده به حوزه صنایعدستی اختصاص داشت. مدیرکل میراث فرهنگی البرز با اشاره به جایگاه صنایعدستی به عنوان روایتگر هویت و اصالت فرهنگی استان گفت: «صنایعدستی البرز با دستان هنرمند صنعتگران این استان، هویت و اصالت فرهنگی ما را به نمایش میگذارد.»
به گفته زینالی، هنرمندان این حوزه با وجود توانمندی بالا، با چالشهایی نظیر نبود بازار پایدار فروش و دشواریهای صادرات مواجه هستند. بر همین اساس، اداره کل میراث فرهنگی متعهد شده است با ایجاد بازارهای فروش دائمی، برپایی نمایشگاههای فصلی و دائمی، و تسهیل فرآیند صادرات، دغدغه معیشتی این قشر خلاق را کاهش دهد.
وی افزود حمایت از صنایعدستی تنها جنبه اقتصادی ندارد، بلکه اقدامی فرهنگی برای حفظ هنرهای بومی و انتقال آن به نسلهای آینده است. توانمندسازی هنرمندان، آموزش نسل جدید، برندسازی محصولات و اتصال آنها به زنجیره گردشگری از جمله راهکارهایی است که میتواند ارزش افزوده این حوزه را چند برابر کند.
گردشگری، صنعتی فرابخشی نیازمند همافزایی دستگاهها
زینالی در ادامه با اشاره به ماهیت فرابخشی صنعت گردشگری خاطرنشان کرد: توسعه این صنعت بدون همکاری و همافزایی میان دستگاههای اجرایی، بخش خصوصی و جوامع محلی امکانپذیر نیست. به گفته وی، ایجاد زیرساختهای اقامتی استاندارد، توسعه راههای دسترسی، بهبود خدمات رفاهی، و ارتقای کیفیت مقاصد گردشگری نیازمند عزم مشترک همه نهادهای مرتبط است.
او تأکید کرد گردشگری میتواند موتور محرکه توسعه پایدار البرز باشد؛ صنعتی پاک که علاوه بر ارزآوری و اشتغالزایی، به توزیع متوازن ثروت، رونق اقتصاد روستایی و حفظ محیط زیست کمک میکند. در همین راستا، تعامل با شهرداریها، دهیاریها، سرمایهگذاران بخش خصوصی و فعالان بومگردی به عنوان یک اولویت دنبال میشود.
هدف نهایی؛ البرز، از گذرگاه تا مقصد
مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی البرز در پایان سخنان خود با ابراز امیدواری نسبت به آینده گردشگری استان، چشمانداز ترسیم شده را روشن توصیف کرد و گفت: «هدف نهایی ما تبدیل البرز از یک استان عبوری به یک استان مقصد گردشگری است که امیدواریم با همت مسئولان و همراهی مردم به این مهم دست یابیم.»
کارشناسان معتقدند تحقق این هدف میتواند نقش مهمی در کاهش فشار گردشگری بر استانهای شمالی، توزیع بهتر سفرهای داخلی و معرفی ظرفیتهای کمتر شناختهشده البرز ایفا کند. از دامنههای جنوبی البرز و جاده چالوس تا روستاهای تاریخی، باغهای استان و آثار دورههای مختلف تاریخی، این استان مجموعهای متنوع برای انواع گردشگری طبیعی، تاریخی و فرهنگی در اختیار دارد که با برنامهریزی صحیح میتواند به تجربهای متفاوت برای گردشگران تبدیل شود.
نظرات (0)