تأمین آب پایدار به عنوان پیش‌شرط اصلی پرورش موفق میگو، محور توسعه صنعت شیلات در سواحل شرقی خزر قرار گرفته است. مسئولان گلستان می‌گویند با تثبیت منابع آبی و ارتقای زیرساخت‌های تولید، می‌توان هم کیفیت محصول را افزایش داد و هم اطمینان سرمایه‌گذاران برای ورود به زنجیره ارزش میگو را بالا برد.

عبدالعلی کیان‌مهر در بازدید میدانی از مرکز عمل‌آوری میگو در شهرستان گمیشان، با اشاره به ظرفیت‌های موجود در شمال استان، اعلام کرد که گلستان دارای چهار هزار هکتار اراضی مستعد پرورش میگو است و این ظرفیت، پشتوانه مهمی برای توسعه آبزی‌پروری و صنایع وابسته به آن به شمار می‌رود.

افزایش مراکز فرآوری از ۸ به ۹ واحد

به گفته کیان‌مهر، در حال حاضر ۸ مرکز فرآوری و عمل‌آوری میگو در استان گلستان فعال است و با بهره‌برداری از یک واحد جدید در هفته آینده، شمار این مراکز به ۹ واحد خواهد رسید. این مرکز جدید در گمیشان مستقر است؛ منطقه‌ای که به دلیل نزدیکی به سواحل خزر و وجود مزارع پرورش میگو، یکی از کانون‌های اصلی تولید و فرآوری در استان محسوب می‌شود.

توسعه مراکز عمل‌آوری، حلقه اتصال مزارع پرورش به بازار مصرف و صادرات است. فرآوری به‌موقع، رعایت زنجیره سرد، بسته‌بندی استاندارد و سورتینگ محصول، نقش مستقیمی در حفظ کیفیت، کاهش ضایعات و افزایش ارزش افزوده دارد؛ موضوعی که به‌ویژه در محصول حساسی مانند میگو اهمیت دوچندان پیدا می‌کند.

سرمایه‌گذاری ۸۰ میلیارد تومانی و نقش آب پایدار

واحد جدید عمل‌آوری گمیشان با سرمایه‌گذاری بیش از ۸۰ میلیارد تومان راه‌اندازی شده است. مسئولان استان تأکید می‌کنند که پایداری آب، علاوه بر تضمین استمرار تولید در مزارع، کیفیت نهایی محصول فرآوری‌شده را نیز ارتقا می‌دهد و ریسک سرمایه‌گذاری را کاهش می‌دهد.

در پرورش میگو، کیفیت و دبی پایدار آب، شوری مناسب، اکسیژن محلول و مدیریت بهداشتی استخرها از عوامل تعیین‌کننده در پیشگیری از بیماری‌ها و تلفات است. هرگونه نوسان در تأمین آب می‌تواند چرخه رشد را مختل کند و هزینه تمام‌شده را افزایش دهد. از همین رو، سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های انتقال و ذخیره آب، لایروبی کانال‌ها و پایش مستمر کیفیت آب، به عنوان پیش‌نیاز توسعه پایدار این صنعت مطرح است.

اشتغال‌زایی برای ۲ هزار نفر و نگاه صادراتی

بر اساس اعلام صورت‌گرفته، با توسعه مراکز فرآوری، زمینه اشتغال حدود ۲ هزار نفر در حوزه فرآوری میگو در استان گلستان فراهم خواهد شد. این اشتغال شامل فرصت‌های مستقیم در سالن‌های فرآوری، بسته‌بندی، انبارداری سرد و کنترل کیفیت و همچنین مشاغل غیرمستقیم در حمل‌ونقل، تأمین نهاده‌ها، خدمات فنی و بازرگانی است.

بخش قابل توجهی از محصول فرآوری‌شده گلستان با هدف حضور در بازارهای خارجی صادر می‌شود. دسترسی به بازارهای صادراتی علاوه بر ارزآوری، به استانداردسازی تولید، ارتقای بهداشت و بسته‌بندی و رقابت‌پذیری محصول ایرانی کمک می‌کند. نزدیکی گلستان به بازارهای منطقه و امکان اتصال به کریدورهای صادراتی شمال کشور، مزیت مهمی برای توسعه صادرات میگو به شمار می‌رود.

تکمیل زنجیره ارزش؛ اولویت اقتصادی استان

کیان‌مهر در پایان بازدید خود تأکید کرد که حمایت از سرمایه‌گذاری و تکمیل زنجیره ارزش میگو از اولویت‌های اقتصادی استان است و روند توسعه واحدهای فرآوری با هدف افزایش اشتغال، رونق تولید و تقویت صادرات با جدیت دنبال خواهد شد.

تکمیل زنجیره ارزش در صنعت میگو به معنای پیوند مؤثر میان مراحل مختلف از تأمین لارو و غذای باکیفیت تا پرورش، برداشت، فرآوری، بسته‌بندی، برندسازی و بازاریابی است. هر حلقه از این زنجیره اگر تقویت شود، حلقه‌های دیگر نیز منتفع می‌شوند:

  • تولید پایدار: تأمین آب مطمئن و مدیریت بهداشتی مزارع، کاهش ریسک بیماری و افزایش بهره‌وری را به همراه دارد.
  • فرآوری استاندارد: ایجاد مراکز مجهز عمل‌آوری، کیفیت و ماندگاری محصول را بالا می‌برد و امکان عرضه در بازارهای سخت‌گیر صادراتی را فراهم می‌کند.
  • اشتغال و سرمایه‌گذاری: توسعه صنایع پایین‌دستی، انگیزه سرمایه‌گذاران بخش خصوصی را افزایش می‌دهد و اشتغال پایدار ایجاد می‌کند.
  • صادرات و ارزآوری: محصول فرآوری‌شده با ارزش افزوده بالاتر، نسبت به میگوی خام، قدرت چانه‌زنی بیشتری در بازارهای جهانی دارد.

گلستان در سال‌های اخیر تلاش کرده است با استفاده از ظرفیت سواحل گمیشان و اراضی مستعد پرورش میگو، سهم خود را از بازار آبزیان کشور افزایش دهد. بهره‌برداری از نهمین مرکز فرآوری در هفته آینده، گامی دیگر در همین مسیر ارزیابی می‌شود؛ گامی که در صورت همراهی با تأمین آب پایدار و حمایت‌های تسهیلاتی و زیرساختی، می‌تواند به جهش تولید، تثبیت اشتغال ساحلی و حضور پررنگ‌تر میگوی ایرانی در بازارهای صادراتی منجر شود.