سعید خطیب‌زاده، معاون وزیر امور خارجه و رئیس مرکز مطالعات سیاسی و بین‌المللی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، در نشست وزیران خارجه آسه‌آن و پیمان مودت و همکاری جنوب شرق آسیا به ایراد سخنرانی پرداخت و ضمن تشریح مواضع اصولی ایران در قبال تحولات بین‌المللی، بر نقش بی‌بدیل دیپلماسی در پیشگیری از بحران‌ها و منازعات تأکید کرد.

حمله به حقوق بین‌الملل از سوی آمریکا

خطیب‌زاده در این نشست با اشاره به رویکردهای اخیر ایالات متحده، اظهار داشت: آنچه امروز از سوی آمریکا صورت می‌گیرد، حمله به حقوق بین‌الملل، دیپلماسی و اصول بنیادین منشور سازمان ملل متحد است. وی افزود که دیپلماسی به سخره گرفته شده و اصول مقوم جامعه بین‌الملل، از جمله منشور ملل متحد که دستاورد مهم جامعه بشری در هفت دهه گذشته محسوب می‌شود، هدف حملات پی‌درپی و بی‌قانونی‌های آمریکا قرار گرفته است.

اهمیت دیپلماسی پیشگیرانه

معاون وزیر امور خارجه در بخش دیگری از سخنان خود به تبیین جایگاه دیپلماسی، به ویژه دیپلماسی پیشگیرانه، پرداخت و گفت: دیپلماسی معمولاً به اندازه کافی مورد تقدیر قرار نمی‌گیرد؛ زیرا دیپلماسی پیشگیرانه به معنای جنگ‌هایی است که هرگز آغاز نشده‌اند، بحران‌هایی است که شکل نگرفته‌اند و جان‌هایی است که از دست نرفته‌اند. وی تصریح کرد که اهمیت اصلی دیپلماسی در جنگ‌هایی است که اساساً آغاز نمی‌شوند، نه در جنگ‌هایی که پس از وقوع، تلاش برای پایان دادن به آنها صورت می‌گیرد.

موضع قاطع ایران در برابر سلطه‌طلبی

خطیب‌زاده با تشریح شرایط کنونی نظام بین‌الملل، آن را مقطعی تاریخی در تمدن بشری خواند و خاطرنشان کرد که قدرت‌های سلطه‌گر در تلاشند از طریق زور و اجبار، هژمونی خود را اعمال کرده و این بی‌قانونی را با الفاظ فریبنده بپوشانند. وی با اشاره به تحولات مرتبط با ایران در یک سال و نیم گذشته، تأکید کرد که این رویدادها به خوبی نشان می‌دهد چگونه آمریکا از دیپلماسی برای تضعیف اصل و فرصت دیپلماسی سوءاستفاده کرده است.

معاون وزیر امور خارجه با قاطعیت اعلام کرد: جمهوری اسلامی ایران به دیپلماسی واقعی و گفت‌وگوی منصفانه تعهد کامل دارد و به تأمین عبور و مرور صلح‌آمیز کشتی‌ها در تنگه هرمز پایبند است، اما به هیچ وجه و تحت هیچ شرایطی اجازه نخواهد داد که آمریکا بر آبراه‌های خلیج فارس و تنگه هرمز اعمال سلطه کند.

حق دفاع مشروع و مخالفت با تهدید

وی با استناد به منشور سازمان ملل متحد، تأکید کرد که ایران مانند سایر کشورها از حق دفاع مشروع در برابر متجاوز برخوردار است و چاره‌ای ندارد جز اینکه در این نبرد میهنی و جنگ تحمیلی از همه ابزارهای مشروع در مقابل متجاوزان استفاده کند. خطیب‌زاده ضمن قدردانی از کشورهای دوست و همسایه که از اقدامات غیرقانونی آمریکا فاصله می‌گیرند و در مسیر کاهش تنش‌ها گام برمی‌دارند، تصریح کرد که ایران در قبال بروز هرگونه تهدید از نقاط پیرامونی خود بی‌تفاوت نخواهد بود.

دیپلماسی مسیری دوطرفه است

خطیب‌زاده در پایان سخنان خود با تأکید بر اینکه دیپلماسی یک مسیر دوطرفه است و تنها توان و نیت ایران کافی نیست، اظهار داشت: آمریکا با تهدید، اجبار و نقض تعهدات خود نمی‌تواند به نتیجه برسد. جنگ، آمریکا را به هیچ دستاوردی نمی‌رساند؛ در حالی که گفت‌وگو و دیپلماسی بر اساس احترام متقابل، قطعاً انتخاب بهتری برای همه طرف‌هاست. وی اصول مقوم پیمان مودت و همکاری جنوب شرق آسیا و منشور سازمان ملل متحد را چراغ راهنمای همه کشورها برای ادامه مسیر در جهت حل‌وفصل صلح‌آمیز بحران‌ها دانست.