در پی مشاهده مواردی از بیماری تب برفکی در استان سمنان، طرح پیشگیری و کنترل این بیماری واگیردار در سطح استان آغاز شد. بر اساس اعلام مسئولان، در قالب این طرح قرار است ۹۵ درصد از جمعیت دام‌های سبک و سنگین استان تحت پوشش واکسیناسیون قرار گیرند تا از گسترش بیماری و بروز خسارت به واحدهای دامداری جلوگیری شود.

پوشش ۹۵ درصدی واکسیناسیون در سمنان

طرح پیشگیری و کنترل تب برفکی با محوریت اداره کل دامپزشکی استان سمنان اجرا می‌شود و تمام شهرستان‌های استان را در بر می‌گیرد. طبق برنامه‌ریزی انجام‌شده، دام‌های سبک شامل گوسفند و بز و دام‌های سنگین شامل گاو و گوساله در اولویت واکسیناسیون قرار دارند. اجرای گسترده این طرح با هدف ایجاد ایمنی جمعی در جمعیت دامی استان و قطع زنجیره انتقال ویروس انجام می‌شود.

مسئولان دامپزشکی تأکید کرده‌اند که واکسیناسیون به‌موقع و پوشش حداکثری آن، مؤثرترین راه برای کنترل تب برفکی است و در کنار رعایت اصول قرنطینه‌ای و بهداشتی، می‌تواند از شیوع گسترده بیماری در واحدهای روستایی و صنعتی جلوگیری کند.

تب برفکی چیست و چرا خطرناک است؟

تب برفکی یکی از مهم‌ترین و مسری‌ترین بیماری‌های ویروسی در میان دام‌های زوج‌سم مانند گاو، گوسفند، بز و حتی حیوانات وحشی است. این بیماری هرچند در اغلب موارد تلفات مستقیم بالایی ندارد، اما به دلیل سرعت سرایت بسیار بالا و تأثیر شدید بر تولید، از نظر اقتصادی بسیار پرخسارت محسوب می‌شود.

ویروس تب برفکی از طریق تماس مستقیم دام آلوده با دام سالم، خوراک و آب آلوده، تجهیزات، خودروهای حمل دام و حتی از طریق هوا در فواصل نزدیک منتقل می‌شود. کاهش تولید شیر، کاهش وزن و لاغری دام، سقط جنین، کاهش باروری و افت شدید بازدهی تولید از جمله پیامدهای اقتصادی این بیماری است که می‌تواند معیشت دامداران به‌ویژه دامداران خرد و روستایی را به‌طور جدی تهدید کند.

علائم هشداردهنده که دامداران باید جدی بگیرند

بر اساس اعلام دامپزشکی، دامداران نقش خط مقدم در شناسایی زودهنگام بیماری را دارند و باید نسبت به هرگونه تغییر در رفتار و سلامت دام حساس باشند. مهم‌ترین نشانه‌های تب برفکی عبارت‌اند از:

  • لنگش و اختلال در راه رفتن به‌ویژه در دام‌های سنگین به دلیل ایجاد تاول و زخم در ناحیه سم
  • کاهش اشتها و بی‌اشتهایی ناگهانی ناشی از درد دهان و تب
  • ایجاد تاول، زخم و ضایعه در دهان، لثه، زبان و پوزه دام
  • تب، ریزش بزاق شدید و کاهش تولید شیر

مشاهده هر یک از این علائم به‌ویژه به صورت هم‌زمان در چند رأس دام، باید به سرعت به نزدیک‌ترین اداره دامپزشکی یا شبکه دامپزشکی شهرستان گزارش شود تا نمونه‌برداری و اقدامات قرنطینه‌ای بدون تأخیر انجام گیرد.

توصیه‌های ضروری برای پیشگیری و کنترل

کارشناسان دامپزشکی استان سمنان از دامداران خواسته‌اند تا زمان تکمیل پوشش واکسیناسیون، نهایت همکاری را با اکیپ‌های واکسیناسیون داشته باشند و از جابه‌جایی بی‌مورد دام‌ها، خرید دام بدون گواهی بهداشتی و ورود افراد متفرقه به دامداری خودداری کنند.

رعایت اصول امنیت زیستی از جمله ضدعفونی منظم محل نگهداری دام، وسایل شیردوشی و خودروهای حمل، جداسازی دام‌های تازه‌وارد به مدت حداقل دو هفته، دفن بهداشتی تلفات احتمالی و اطلاع‌رسانی سریع در صورت مشاهده علائم مشکوک، از دیگر توصیه‌های کلیدی برای جلوگیری از گسترش بیماری است.

همچنین به دامداران توصیه شده از تهیه واکسن از منابع غیررسمی و واکسیناسیون خودسرانه بدون نظارت دامپزشکی پرهیز کنند، چرا که نوع واکسن باید متناسب با سویه در گردش ویروس انتخاب شود و زنجیره سرد آن به دقت حفظ گردد.

اجرای کامل طرح واکسیناسیون ۹۵ درصدی در سمنان می‌تواند الگویی برای سایر استان‌ها در آستانه فصل سرد سال باشد که معمولاً خطر شیوع بیماری‌های ویروسی دامی افزایش می‌یابد. دامپزشکی استان اعلام کرده نتایج پایش‌های بعدی و پوشش واکسیناسیون به اطلاع عموم خواهد رسید و در صورت نیاز، مرحله تکمیلی واکسیناسیون نیز اجرا خواهد شد.