فصل برداشت زیتون در استان فارس آغاز شد؛ محصولی که به دلیل ارزش غذایی و اقتصادی بالا از آن به عنوان «طلای سبز» یاد میشود. بر اساس اعلام مدیریت باغبانی سازمان جهاد کشاورزی فارس، عملیات برداشت ارقام کنسروی از نیمه شهریورماه در شهرستانهای زیتونخیز استان کلید خورده و تا اوایل آذرماه با جمعآوری ارقام روغنی ادامه پیدا خواهد کرد.
حلیمه جمشیدی، کارشناس زیتون مدیریت باغبانی سازمان جهاد کشاورزی استان فارس، با اعلام این خبر گفت که برداشت در سال جاری ابتدا بر ارقام کنسروی متمرکز است و به تدریج ارقام روغنی نیز وارد مرحله برداشت میشوند. به گفته او، برنامهریزی برای برداشت اصولی، انتقال سریع محصول و اتصال مستقیم باغداران به صنایع فرآوری در دستور کار قرار دارد تا کیفیت نهایی و ارزش اقتصادی محصول حفظ شود.
آغاز برداشت از فسا تا شیراز؛ از ارقام کنسروی تا روغنی
به گفته این کارشناس، عملیات برداشت ارقام کنسروی شامل ارقامی نظیر تخمکبکی، کنسروالیا و زرد از نیمه شهریور در شهرستانهای فسا، استهبان، بیضا، شیراز و کوار آغاز شده است. این مرحله نخست فصل برداشت را تشکیل میدهد و پس از آن، در هفتههای آینده و تا اوایل آذرماه، برداشت ارقام روغنی در تمامی مناطق زیتونخیز استان به صورت تدریجی انجام خواهد شد.
انتخاب زمان دقیق برداشت بر اساس رقم، شرایط اقلیمی منطقه و هدف فرآوری (کنسروی یا روغنکشی) صورت میگیرد. کارشناسان تأکید دارند که برداشت زودهنگام یا دیرهنگام میتواند بر میزان روغن، طعم، ماندگاری و کیفیت بافت میوه اثر مستقیم بگذارد؛ از همین رو پایش مستمر باغها و تعیین زمان بهینه برداشت از سوی مراکز جهاد کشاورزی به باغداران توصیه میشود.
فارس در جایگاه چهارم تولید زیتون کشور
استان فارس با برخورداری از ۷ هزار و ۱۷۳ هکتار سطح زیر کشت زیتون و تولید سالانه ۱۵ هزار و ۳۴۷ تن محصول، اکنون رتبه چهارم تولید زیتون در کشور را به خود اختصاص داده است. این جایگاه در حالی به دست آمده که توسعه باغهای جدید، اصلاح باغهای قدیمی و ترویج ارقام سازگار با اقلیمهای مختلف استان در سالهای اخیر با جدیت دنبال شده است.
بر اساس اعلام جهاد کشاورزی فارس، شهرستانهای فسا، بیضا، استهبان، شیراز، کوار و ممسنی قطبهای اصلی تولید زیتون در استان به شمار میروند. پراکندگی جغرافیایی این قطبها نشان میدهد که زیتونکاری در فارس تنها به یک اقلیم محدود نیست و از مناطق معتدل تا نیمهگرم را در بر میگیرد. این پراکنش علاوه بر کاهش ریسک سرمازدگی و خشکسالی، امکان عرضه پلکانی محصول به بازار را نیز فراهم کرده است.
تنوع اقلیمی؛ برگ برنده فارس در تولید زیتون
یکی از مزیتهای مهم استان فارس برای توسعه زیتونکاری، تنوع اقلیمی و تفاوت ارتفاع و دما در مناطق مختلف است. این تنوع به پرورش ارقام گوناگون زیتون با نیازهای حرارتی و آبی متفاوت کمک کرده و فارس را به یکی از ارکان مهم تأمین این محصول باارزش در سطح ملی تبدیل کرده است.
کارشناسان باغبانی معتقدند که زیتون به دلیل مقاومت نسبی به کمآبی، سازگاری با خاکهای کمبازده و نقش آن در جلوگیری از فرسایش خاک، میتواند گزینهای پایدار برای توسعه باغبانی در مناطق مستعد فارس باشد. علاوه بر این، جایگاه زیتون و روغن زیتون در سبد امنیت غذایی کشور به دلیل ارزش تغذیهای بالا و تقاضای رو به رشد مصرفکنندگان، اهمیت راهبردی این محصول را دوچندان کرده است.
بازاریابی و فرآوری؛ دغدغه اصلی باغداران
با وجود ظرفیت بالای تولید، مدیریت بازار و فرآوری محصول مازاد بر نیاز استان همچنان از مهمترین دغدغههای بهرهبرداران است. به گفته جمشیدی، برای حل این چالش، برنامهریزی مدونی برای هماهنگی با صنایع تبدیلی و کارخانجات فرآوری داخل و خارج استان انجام شده است.
هدف از این برنامهریزی، ایجاد زنجیرهای کوتاه و شفاف میان باغدار و کارخانه است تا محصول با کیفیت استان بدون واسطههای غیرضروری و با قیمت عادلانه به چرخه مصرف وارد شود. در این چارچوب، هماهنگی برای تأمین بهموقع کارگاههای روغنکشی و واحدهای کنسروسازی، استانداردسازی فرآیند خرید توافقی و حمایت از صنایع بستهبندی و برندسازی روغن زیتون فارس از محورهای اصلی به شمار میرود.
- اتصال مستقیم باغداران به واحدهای روغنکشی و کنسروسازی معتبر
- حذف واسطههای غیرضروری و تثبیت قیمت عادلانه برای تولیدکننده و مصرفکننده
- توسعه قراردادهای پیشخرید و همکاری با صنایع تبدیلی خارج از استان برای جلوگیری از انباشت محصول
مسئولان جهاد کشاورزی تأکید دارند که تقویت صنایع فرآوری نه تنها از خامفروشی جلوگیری میکند، بلکه ارزش افزوده بالاتری برای منطقه ایجاد کرده و زمینه اشتغال پایدار در حوزه بستهبندی، روغنکشی و صادرات را فراهم میسازد.
زمان دقیق برداشت و انتقال سریع؛ کلید حفظ کیفیت
کارشناس زیتون مدیریت باغبانی فارس با اشاره به حساسیت این محصول، رعایت زمان دقیق برداشت را لازمه حفظ ویژگیهای تغذیهای و میزان اسیدهای چرب مفید زیتون دانست. به گفته او، تأخیر در برداشت یا نگهداری طولانیمدت میوه پس از چیدن، باعث افزایش اسیدیته، افت عطر و طعم و کاهش کیفیت روغن استحصالی میشود.
از این رو، انتقال سریع میوه به کارگاههای روغنکشی و واحدهای کنسروسازی نقشی محوری در جلوگیری از افت کیفی ایفا میکند. توصیه میشود باغداران از ظروف مناسب و تهویهدار برای حمل استفاده کنند، از انباشت میوه در کیسههای پلاستیکی و زیر نور مستقیم خورشید پرهیز کنند و فاصله زمانی میان برداشت تا فرآوری را به حداقل برسانند.
به گفته جمشیدی، بهرهگیری از اصول استاندارد برداشت از جمله برداشت دستی یا مکانیزه کمآسیب، هرس بهموقع برای تسهیل برداشت، و آموزش کارگران برای جلوگیری از ضربه به میوه و شاخه، ضامن ارتقای کیفیت نهایی و افزایش درآمد باغداران خواهد بود. رعایت این اصول در کنار تغذیه متعادل باغ، مدیریت آفات و آبیاری بهموقع، میتواند عملکرد و کیفیت محصول را به طور همزمان بهبود بخشد.
با آغاز فصل برداشت، پیشبینی میشود طی هفتههای آینده حجم عرضه زیتون تازه و کنسروی در بازارهای محلی فارس افزایش یابد و به تدریج با ورود ارقام روغنی، کارگاههای روغنکشی استان نیز با ظرفیت کامل فعال شوند. مسئولان جهاد کشاورزی از باغداران خواستهاند برای دریافت توصیههای فنی، زمان بهینه برداشت هر رقم و معرفی به صنایع طرف قرارداد، به مدیریت جهاد کشاورزی شهرستان خود مراجعه کنند.
نظرات (0)