کانون برنج ایران به عنوان تشکل مرجع فعالان زنجیره ارزش برنج کشور، فعالیت رسمی خود را با حضور نمایندگان بخش‌های مختلف تولید، فرآوری و توزیع آغاز کرد تا به ساماندهی بازار، حمایت از تولید داخل و تأمین منافع مصرف‌کنندگان کمک کند.

احمد جابریان، رئیس هیئت مدیره کانون انجمن‌های برنج ایران، با اعلام این خبر گفت: این کانون با حضور نمایندگان بخش عمده‌ای از فعالان زنجیره ارزش برنج کشور به‌ویژه در حوزه تولید داخل و با مشارکت انجمن‌های زنجیره تامین برنج از استان‌های تولیدکننده برنج کشور تشکیل شده است.

تشکلی فراگیر از مزرعه تا بازار

به گفته جابریان، کانون برنج ایران تلاش می‌کند تمام حلقه‌های زنجیره برنج را در کنار هم قرار دهد. بر این اساس، انجمن‌ها و تشکل‌های فعال در استان‌های برنج‌خیز کشور از جمله گیلان، مازندران، گلستان، خوزستان و فارس در فرآیند شکل‌گیری این کانون مشارکت داشته‌اند تا صدای تولیدکنندگان واقعی در تصمیم‌سازی‌های کلان شنیده شود.

برنج به عنوان یکی از کالاهای راهبردی در سبد غذایی خانوار ایرانی، همواره جایگاه ویژه‌ای در امنیت غذایی و معیشت کشاورزان داشته است. نوسانات قیمت، چالش‌های تامین نهاده‌ها، هزینه‌های شالیکوبی و واسطه‌گری‌های غیرضروری در شبکه توزیع، طی سال‌های اخیر فشار مضاعفی بر کشاورز و مصرف‌کننده وارد کرده است. تشکیل یک تشکل منسجم و سراسری می‌تواند به ایجاد تعادل میان عرضه و تقاضا و کاهش این نوسانات کمک کند.

هدف اصلی؛ دفاع از منافع همه ذی‌نفعان

رئیس هیئت مدیره کانون انجمن‌های برنج ایران تاکید کرد: این کانون به عنوان تشکل مرجع، ماموریت خود را توسعه و ارتقای منافع تمامی ذی‌نفعان زنجیره برنج تعریف کرده است. در این زنجیره، کشاورزان به عنوان تولیدکنندگان اصلی، شالیکوبی‌داران به عنوان حلقه فرآوری، توزیع‌کنندگان به عنوان شبکه رساننده محصول به بازار و در نهایت مصرف‌کنندگان به عنوان ذی‌نفع نهایی، هر یک جایگاه تعیین‌کننده‌ای دارند.

وی افزود: رویکرد کانون، حمایت متوازن از همه این گروه‌هاست و به‌ویژه تلاش می‌شود حقوق مصرف‌کننده در کنار معیشت کشاورز به صورت همزمان دیده شود. ایجاد شفافیت در قیمت‌گذاری، کوتاه کردن مسیر عرضه، جلوگیری از احتکار و تقویت نظارت مشارکتی بر بازار از جمله محورهایی است که کانون می‌تواند در آن نقش‌آفرینی کند.

تکیه بر دانش تخصصی و ظرفیت مراکز علمی

یکی از ویژگی‌های مهم کانون برنج ایران که جابریان به آن اشاره کرد، بهره‌مندی از مشاوره و حمایت تخصصی خبرگان، مراکز علمی و تحقیقاتی کشور است. به گفته وی، این کانون قصد دارد با پیوند میان تجربه میدانی کشاورزان و دانش دانشگاه‌ها و موسسات تحقیقاتی، مسیر ارتقای بهره‌وری، اصلاح روش‌های کشت، کاهش هزینه‌های تولید و بهبود کیفیت برنج ایرانی را هموار کند.

همکاری با مراکز تحقیقات برنج، دانشکده‌های کشاورزی و کارشناسان حوزه صنایع غذایی می‌تواند به معرفی ارقام پرمحصول و کم‌آب‌بر، توسعه کشاورزی قراردادی، آموزش کشاورزان، بهبود فرآیند خشک‌کردن و نگهداری شلتوک و افزایش ضایعات‌زدایی در شالیکوبی‌ها منجر شود. این اقدامات در نهایت هم به نفع تولیدکننده و هم به نفع مصرف‌کننده تمام خواهد شد.

گامی برای ثبات بازار و حمایت از تولید داخل

کارشناسان معتقدند ساماندهی بازار برنج بدون وجود یک تشکل قدرتمند و مورد اعتماد که نمایندگی واقعی زنجیره را بر عهده داشته باشد، امکان‌پذیر نیست. حضور همزمان تشکل‌های تولید، فرآوری و توزیع در قالب یک کانون واحد، قدرت چانه‌زنی برای پیگیری مطالبات از نهادهای سیاست‌گذار، مشارکت در تدوین آیین‌نامه‌های وارداتی و صادراتی و ارائه پیشنهادهای کارشناسی برای تنظیم بازار را افزایش می‌دهد.

با آغاز به کار کانون برنج ایران، انتظار می‌رود این تشکل بتواند با ایجاد هماهنگی میان استان‌های تولیدکننده، ارائه آمار دقیق از میزان تولید و موجودی برنج داخلی، و تعامل سازنده با دستگاه‌های اجرایی، نقش موثری در جلوگیری از کمبودهای مقطعی، کنترل قیمت‌ها و تقویت جایگاه برنج باکیفیت ایرانی در برابر نمونه‌های وارداتی ایفا کند.