دوره عالی «ایران در آیینه جهان؛ دیپلماسی میراث، فرهنگ و روایت تمدنی» امروز سهشنبه ۲۴ شهریور با حضور جمعی از صاحبنظران حوزه دیپلماسی، رسانه و همکاریهای فرهنگی و همچنین مدیران و کارشناسان و نمایندگان ادارات استانی وزارت میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی در سالن فجر این وزارتخانه برگزار شد.
این نشست با هدف تعمیق نگاه راهبردی به ظرفیتهای میراثفرهنگی، فرهنگ و روایت تمدنی ایران در عرصه بینالمللی و بررسی پیوند آن با دیپلماسی عمومی برگزار شد و در آن بر ضرورت بازتعریف دیپلماسی فرهنگی متناسب با تحولات منطقهای و جهانی تأکید شد.
بقایی: نگاه به گردشگری باید تغییر کند
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه، در این نشست با اشاره به تغییر شرایط بینالمللی گفت: تا حدود یک سال و نیم پیش ممکن بود نگاه ما به دیپلماسی فرهنگی با نگاه امروز تفاوت داشته باشد، اما تحولات اخیر نشان داد که باید با رویکردی کاملاً متفاوت و متناسب با شرایط جدید به این حوزه بنگریم.
وی افزود: اگر در گذشته گردشگری عمدتاً در چارچوب یک رفتار تجاری و اقتصادی تعریف میشد، امروز و بهویژه در شرایط جنگ و بحران باید این پرسش محوری را مطرح کنیم که گردشگری چگونه میتواند به عاملی برای الهامبخشی، تقویت مقاومت ملی، افزایش تابآوری اجتماعی و انتقال تصویر واقعی ایران به جهان تبدیل شود.
بقایی تاکید کرد که ظرفیتهای تاریخی و تمدنی کشور نباید صرفاً به عنوان مقاصد سفر دیده شوند، بلکه باید به صورت هدفمند در منظومه دیپلماسی عمومی کشور به کار گرفته شوند.
جنگ روایتها و تقابل تمدنی
سخنگوی دستگاه دیپلماسی با اشاره به نقش محوری «جنگ روایتها» در منازعات معاصر اظهار کرد: کشورهایی که قصد اقدام نظامی علیه کشوری را دارند، معمولاً پیش از آن مجموعهای از زمینهسازیهای سیاسی، رسانهای و تبلیغاتی را دنبال میکنند و با روایتسازی و لفاظی، تلاش میکنند وجهه و تصویر آن کشور را تخریب کنند. در دو جنگ اخیر نیز شاهد شکلگیری چنین روایتهایی علیه ایران بودیم.
وی ادامه داد: امروز تردیدی نیست که تقابل میان ایران و آمریکا ابعاد تمدنی نیز پیدا کرده است. در چنین شرایطی باید نشان دهیم روایتهایی که دشمن درباره ایران ارائه میکند، فاقد اعتبار است و مهمترین راه اثبات این واقعیت، گفتوگو، روایتگری مستند و ارائه تصویر واقعی ایران است.
بقایی با اشاره به اظهارات مقامهای آمریکایی درباره تمدن ایرانی یادآور شد: در جریان این تقابل، حتی درباره تمدن و میراث تاریخی ایران نیز اظهارنظرهایی مطرح شد و تهدیدها و ادعاهایی درباره هدف قرار دادن داشتههای تمدنی ایران به میان آمد. این موضوع نشان میدهد که مسئله طرف مقابل صرفاً سیاسی نیست، بلکه با هویت، تاریخ و تمدن ایران نیز مسئله دارد.
وی تصریح کرد: وقتی درباره تمدن ایران صحبت میکنیم، درباره بخشی از هویت و حافظه تاریخی یک ملت سخن میگوییم. از این منظر، تهدید میراث تاریخی و تمدنی ایران را باید در چارچوب جنگ روایتها و تلاش برای تضعیف هویت تاریخی کشور تحلیل کرد.
میراث فرهنگی؛ از جاذبه گردشگری تا مؤلفه قدرت
سخنگوی وزارت امور خارجه با تاکید بر اینکه ایران در جنگ روایتها دستاوردهای مهمی کسب کرده است، گفت: ترکیبی از استفاده حداکثری از ظرفیت روایت تمدنی ایران، زمینه شکلگیری یک شبکه دیپلماسی عمومی را فراهم کرده و ما در این عرصه توانستهایم پیروز میدان باشیم.
وی افزود: در هر جنگی، روایت و روایتگران اهمیت ویژهای دارند و یکی از ارکان مهم روایت ایران، معرفی پیشینه تاریخی و تمدنی کشور است؛ چرا که تاریخ و تمدن ایران بخشی از واقعیت هویتی این سرزمین و یکی از مهمترین ابزارها برای ارائه تصویر واقعی ایران به جهان است.
بقایی خاطرنشان کرد: آثار تاریخی و تمدنی ایران اگر در گذشته فقط بهعنوان جاذبههای گردشگری شناخته میشدند، امروز به مؤلفه قدرت برای کشور تبدیل شدهاند و باید آنها را بخشی از قدرت نرم ایران دانست.
وی با اشاره به جایگاه مردم در قدرت ملی گفت: گنج ایران، مردم ایران هستند. ما تصمیم گرفتهایم روی پای خود بایستیم و در بیرون از کشور متحدی نداریم؛ اما مردم، بهترین متحد برای یکدیگر هستند. اگر بتوانیم ظرفیتهای تاریخی و تمدنی کشور را با مردم و روایت درست از ایران پیوند بزنیم، میتوانیم تصویری واقعیتر و مؤثرتر از ایران را در افکار عمومی جهان شکل دهیم.
به گفته بقایی، صیانت و معرفی میراث تاریخی ایران باید جایگاه شایسته خود را در منظومه دیپلماسی عمومی و روایت تمدنی کشور پیدا کند، چرا که میراث ایران نه فقط متعلق به گذشته، بلکه بخشی از سرمایه راهبردی کشور برای ساختن تصویر ایران در جهان امروز است.
نوروزپور: آثار تاریخی باید با جهان سخن بگویند
محمدرضا نوروزپور، معاون امور رسانه و تبلیغات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز در این نشست با تأکید بر ظرفیت بیبدیل میراثفرهنگی ایران گفت: یکی از مهمترین عرصههایی که میتوان در برابر دشمن سربلند کرد، وزارت میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی است، چرا که سابقه تاریخی و تمدنی ایران یکی از مؤثرترین ابزارهای مقابله با تصویرسازیهای مخدوش علیه کشور است. آثار تاریخی ما باید روح بگیرند، جان بگیرند و با جهان سخن بگویند.
وی با اشاره به هجمههای یک سال و نیم گذشته به نقاط مختلف از جمله سایتها و بناهای تاریخی اظهار کرد: در چنین شرایطی ایستادگی و پای کار بودن مدیران و کارکنان وزارت میراثفرهنگی در تهران و استانها قابل تقدیر است. زمانی که دشمن در مسیر انسانستیزی خود اعلام میکرد که تمدن را هدف قرار خواهد داد، مردم جهان در کنار تمدن و هویت تاریخی ایران قرار گرفتند و این تهدید موجب شد سابقه تمدنی ایران بیش از گذشته دیده و برجسته شود.
نوروزپور با اشاره به نقش تعیینکننده «تصویر» در منازعات معاصر تصریح کرد: یکی از اصلیترین تکنیکهای آمریکاییها در جنگهای مختلف این بوده که پیش از ورود به میدان نظامی، از میدان تصویر به یک ملت حمله میکنند؛ ابتدا تصویر آن کشور را مخدوش و سپس با معرفی آن ملت بهعنوان تهدید، اقدامات خود را توجیه میکنند.
وی ادامه داد: در برابر چنین رویکردی، هرچه قدرت نرم یک کشور مستحکمتر باشد، آن کشور میتواند با قدرت و اثربخشی بیشتری در برابر دشمن ایستادگی کند. دشمن بهدنبال ساختن تصویری زشت و نامطلوب از ایران است، اما ملت ایران نشان داده که این سرزمین دارای سابقهای عمیق و ریشهدار در تاریخ، فرهنگ و تمدن بشری است.
معاون امور رسانه وزارت فرهنگ با بیان اینکه میراثفرهنگی میتواند به یکی از مهمترین عرصههای بازنمایی این واقعیت تبدیل شود، خاطرنشان کرد: ما به اندازه جایگاهی که در حوزه تاریخی و تمدنی داریم، در جهان شناختهشده نیستیم و باید میان «اثر»، «روایت» و «رسانه» ارتباط مؤثری ایجاد کنیم.
وی با اشاره به ثبت جهانی اخیر «الموت» به عنوان آخرین اثر ثبتشده ایران در فهرست میراث جهانی گفت: همه میدانیم با پروندهای گسترده و دارای ابعاد و لایههای متعدد تاریخی، فرهنگی و تمدنی مواجه هستیم. باید از مرحله تهیه خبر صرف درباره رویدادهایی مانند ثبت جهانی عبور کنیم و به سمت روایتسازی حرکت کنیم. زمانی که یک اثر تاریخی بهدرستی و با زبان مناسب معرفی شود، مسیر دسترسی و ارتباط مردم جهان با آن اثر نیز هموارتر خواهد شد.
نظرات (0)