اسکندر مومنی، وزیر کشور جمهوری اسلامی ایران، عصر امروز وارد آنکارا شد و در بدو ورود به پایتخت ترکیه، اهداف و محورهای سفر رسمی خود را تشریح کرد. او با اشاره به پیوندهای تاریخی و فرهنگی عمیق میان دو ملت همسایه، این سفر را گامی مهم در مسیر تحکیم ثبات مرزی و گسترش مناسبات دوجانبه توصیف کرد.

مومنی که با همراهی رضا رحمانی، استاندار آذربایجان غربی به ترکیه سفر کرده است، قرار است در چارچوب سازوکار همکاری دو وزارتخانه کشور، با همتای ترکیه‌ای خود دیدار و گفت‌وگو کند. به گفته وزیر کشور، تهران و آنکارا از گذشته دارای توافق‌نامه همکاری میان وزارتخانه‌های کشور هستند و بر اساس سنتی دیرینه، هر سال نشست مشترکی میان مسئولان دو کشور برگزار می‌شود؛ سال گذشته این اجلاس به میزبانی تهران برگزار شد و امسال آنکارا میزبان این دور از گفت‌وگوهاست.

نشست سالانه؛ از سنت دیپلماتیک تا تعمیق تعاملات

وزیر کشور با یادآوری تداوم این سازوکار سالانه، هدف اصلی نشست پیش رو را تعمیق تعاملات و به‌روزرسانی راهکارهای همکاری دانست. او تأکید کرد که تداوم این دیدارها نشان‌دهنده اراده سیاسی دو طرف برای حل مسائل مشترک از مسیر گفت‌وگوی نهادی و مستمر است.

قرار است مومنی فردا در دیداری دوجانبه با مصطفی چیفتچی، وزیر کشور ترکیه، طیف گسترده‌ای از موضوعات مورد علاقه دو طرف را مورد بررسی قرار دهد. این دیدار در شرایطی انجام می‌شود که دو کشور با توجه به همسایگی جغرافیایی، اشتراکات فرهنگی و حجم قابل توجه ترددهای مرزی، نیازمند هماهنگی نزدیک در حوزه‌های امنیتی، انتظامی و اقتصادی هستند.

محور مذاکرات؛ از ساماندهی تردد مرزی تا مقابله با جرائم فراملی

به گفته مومنی، دستور کار مذاکرات تهران و آنکارا چندوجهی و راهبردی است. مهم‌ترین محورها عبارتند از:

  • ساماندهی ترددهای مرزی و تسهیل عبور و مرور قانونی اتباع و مسافران
  • توسعه مبادلات تجاری و رفع موانع موجود در مسیر تجارت مرزی
  • مبارزه مشترک با قاچاق مواد مخدر و انسداد مسیرهای ترانزیت آن
  • مقابله با جرائم سازمان‌یافته و شبکه‌های فراملی
  • همکاری در مبارزه با تروریسم و تبادل تجربیات امنیتی

وزیر کشور تصریح کرد که مرزهای ایران و ترکیه نباید تنها خط جداکننده جغرافیایی تلقی شوند، بلکه باید به مرزهای امنیت و تجارت تبدیل شوند؛ مرزهایی که ضمن حفظ امنیت پایدار، بستر جهش در همکاری‌های اقتصادی و رفاه مرزنشینان را نیز فراهم کنند.

در همین راستا، دو طرف قرار است ظرفیت‌های همکاری میان نهادهای انتظامی و امنیتی و راهکارهای نوین برای تقویت مدیریت مشترک مرزها را بررسی کنند. اتخاذ تصمیمات عملیاتی برای تسهیل تجارت، کاهش زمان توقف کامیون‌ها در پایانه‌های مرزی و افزایش هماهنگی گمرکی و انتظامی از جمله موضوعاتی است که انتظار می‌رود در مذاکرات مطرح شود.

همکاری‌های پلیسی و آموزشی در دستور کار

یکی دیگر از برنامه‌های مهم این سفر فشرده، بازدید مومنی از آکادمی پلیس ترکیه است. وزیر کشور هدف از این بازدید را بررسی زمینه‌های توسعه همکاری‌های آموزشی و تخصصی میان پلیس دو کشور عنوان کرد. تبادل دانش در حوزه آموزش افسران، به‌کارگیری فناوری‌های نوین پلیسی، مدیریت بحران و ارتقای توان عملیاتی نیروهای مرزبانی از جمله ظرفیت‌هایی است که می‌تواند در چارچوب همکاری آکادمیک و حرفه‌ای میان دو طرف دنبال شود.

کارشناسان معتقدند همکاری پلیسی ایران و ترکیه به دلیل مواجهه هر دو کشور با چالش‌های مشابهی نظیر قاچاق، مهاجرت غیرقانونی و تهدیدات تروریستی در مناطق مرزی، از اهمیت دوچندان برخوردار است و می‌تواند به افزایش امنیت منطقه‌ای کمک کند.

پیوند تاریخی دو ملت؛ پشتوانه‌ای برای همکاری راهبردی

مومنی در پایان با تأکید بر عمق روابط دو کشور گفت: «ایران و ترکیه دو کشور دوست و برادر هستند که روابط آن‌ها ریشه در تاریخ دارد و از اشتراکات فراوان فرهنگی در حوزه‌های مختلف برخوردار است.»

به گفته او، همین پشتوانه تاریخی و فرهنگی، سرمایه‌ای مهم برای پیشبرد همکاری‌های راهبردی است و نتایج سفر جاری می‌تواند نقش مؤثری در تحکیم ثبات و امنیت مرزهای مشترک و تعمیق مناسبات دوجانبه در سطوح سیاسی، امنیتی و اقتصادی ایفا کند.

این سفر در حالی انجام می‌شود که تهران و آنکارا در ماه‌های اخیر بر ضرورت گسترش حجم تجارت دوجانبه، فعال‌سازی بیشتر بازارچه‌های مرزی و همکاری نزدیک‌تر برای تأمین امنیت پایدار در مرزهای شمال‌غرب ایران و شرق ترکیه تأکید کرده‌اند. حضور استاندار آذربایجان غربی در ترکیب هیأت ایرانی نیز نشان می‌دهد که مسائل استانی و مدیریت عملیاتی مرزها جایگاه ویژه‌ای در گفت‌وگوهای پیش رو خواهد داشت.