عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی با اشاره به تحولات اخیر در پرونده هستهای و رفتار برخی کشورهای غربی، تأکید کرد که اعتماد ایران به بخشی از سازوکارهای بینالمللی آسیب دیده و موضوع خروج از پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای (NPT) بهعنوان یک گزینه سیاسی قابل طرح و بررسی است، هرچند اتخاذ تصمیم نهایی نیازمند ارزیابی دقیق پیامدهای حقوقی، سیاسی و امنیتی در سطوح عالی نظام است.
ماجرای عدم صدور روادید برای رئیس سازمان انرژی اتمی
اسماعیل کوثری، نماینده مردم تهران، ری، اسلامشهر، شمیرانات و پردیس و عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، در گفتوگو با رادیو گفتوگو به موضوع عدم صدور روادید اتریش برای محمد اسلامی، رئیس سازمان انرژی اتمی ایران جهت حضور در نشست وین واکنش نشان داد.
وی این اقدام را فراتر از یک مسئله کنسولی توصیف کرد و گفت: این رفتار را باید در چارچوب کلی نحوه برخورد برخی کشورهای غربی با ایران و نهادهای بینالمللی تحلیل کرد. به گفته کوثری، ایران بهعنوان عضو آژانس بینالمللی انرژی اتمی و پیمان NPT، حق دارد انتظار داشته باشد که امکان حضور و بیان دیدگاههای رسمی خود در نشستهای مرتبط با حوزه مسئولیت مقاماتش فراهم شود.
انتقاد از اجرای گزینشی قواعد بینالمللی
کوثری با انتقاد از آنچه «اجرای گزینشی قواعد» خواند، اظهار کرد: یکی از مشکلات اساسی در نظام بینالملل این است که از کشورها خواسته میشود به تعهدات خود پایبند باشند، اما در مقابل حقوق ناشی از عضویت آنها در نهادهای بینالمللی بهطور کامل رعایت نمیشود.
وی افزود: جلوگیری از حضور یک مقام رسمی در نشستی که مستقیماً به حوزه کاری او مربوط است، این پرسش جدی را ایجاد میکند که آیا مقررات موجود بهصورت برابر و بدون تبعیض درباره همه اعضا اجرا میشود یا خیر. این رویکرد دوگانه، به گفته این نماینده مجلس، موجب تضعیف اعتبار سازوکارهای بینالمللی و افزایش بیاعتمادی میشود.
نگاه انتقادیتر تهران به عملکرد نهادهای بینالمللی
عضو فراکسیون محور مقاومت مجلس با اشاره به تحولات ماههای اخیر در پرونده هستهای گفت: مجموعه اتفاقات رخداده باعث شده نگاه جمهوری اسلامی ایران به عملکرد برخی نهادهای بینالمللی انتقادیتر از گذشته شود.
وی تصریح کرد: نمیتوان از یک کشور انتظار اجرای کامل تعهدات را داشت، اما نسبت به حقوق قانونی و نگرانیهای امنیتی آن بیتفاوت بود. از نگاه تهران، تعهدات و حقوق دو روی یک سکه هستند و باید بهصورت متوازن و متقابل اجرا شوند.
خروج از NPT؛ گزینهای مطرح اما نیازمند بررسی جامع
کوثری در پاسخ به پرسشی درباره پیشنهاد برخی جریانهای سیاسی برای خروج ایران از پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای، تأکید کرد که این موضوع در فضای سیاسی کشور مطرح شده و طبیعتاً قابلیت بررسی دارد.
وی توضیح داد: تصمیم درباره ادامه عضویت یا تغییر نحوه همکاری ایران با سازوکارهای بینالمللی، از جمله NPT، نیازمند بررسی در سطوح عالی تصمیمگیری و سنجش همهجانبه پیامدهای حقوقی، سیاسی و امنیتی است. صرف مطرح شدن این گزینه به معنای اتخاذ تصمیم قطعی نیست، اما نشان میدهد که در شرایط جدید، همه سناریوها باید با دقت ارزیابی شوند.
تفکیک توان فنی از تصمیم سیاسی
نماینده تهران با اشاره به توانمندیهای هستهای کشور گفت: ایران از ظرفیت علمی و فنی بالایی در حوزه هستهای برخوردار است، اما سیاست رسمی جمهوری اسلامی در این حوزه بر اساس تصمیمات کلان نظام تعیین میشود.
وی خاطرنشان کرد: باید میان توان فنی یک کشور و تصمیم سیاسی آن برای نحوه بهرهبرداری از این ظرفیت تمایز قائل شد. هرگونه تصمیم راهبردی در حوزه هستهای، در چارچوب سیاستهای کلی نظام و با در نظر گرفتن مصالح ملی اتخاذ خواهد شد.
ضرورت بازتعریف تعامل با نهادهای بینالمللی
این عضو کمیسیون امنیت ملی با بیان اینکه تحولات جدید بینالمللی ایجاب میکند برخی چارچوبهای همکاری با نهادها مورد بازنگری قرار گیرد، گفت: ساختارهای بینالمللی طی دهههای گذشته در شرایط سیاسی متفاوتی شکل گرفتهاند و تغییر موازنه قدرت در جهان، ضرورت اصلاح برخی از این سازوکارها را برجسته کرده است.
به گفته وی، ایران باید در تعامل با نهادهای بینالمللی بر اصل اجرای متقابل تعهدات و رعایت حقوق اعضا تأکید بیشتری داشته باشد تا از یکجانبهگرایی و استانداردهای دوگانه جلوگیری شود.
تنگه هرمز؛ فراتر از یک آبراه تجاری
کوثری در بخش دیگری از اظهارات خود به موضوع راهبردی تنگه هرمز اشاره کرد و گفت: یکی از اولویتهای مورد توجه مجلس، نهایی شدن چارچوب قانونی مرتبط با این آبراه مهم بینالمللی است.
وی افزود: باید ضوابط مربوط به تردد کشتیها و ترتیبات حقوقی مورد نظر ایران بهصورت روشن و دقیق تدوین و پس از تصویب و نهایی شدن در داخل کشور، به دولتهای خارجی و سازمانهای بینالمللی ابلاغ شود. تحولات منطقه بهخوبی نشان داده که موضوع تنگه هرمز صرفاً یک مسئله حملونقل دریایی نیست، بلکه ابعاد امنیتی و راهبردی گستردهای دارد که مستقیماً بر امنیت انرژی و ثبات منطقهای اثر میگذارد.
انتقاد از وابستگی امنیتی برخی دولتهای منطقه به آمریکا
عضو کمیسیون امنیت ملی با انتقاد از وابستگی امنیتی برخی دولتهای منطقه به ایالات متحده تصریح کرد: تجربه بحرانهای اخیر ثابت کرده که تکیه کامل بر یک قدرت خارجی لزوماً تضمینکننده امنیت پایدار نیست.
وی گفت: کشورهایی که از پشتوانه مردمی و مشارکت واقعی ملت خود برخوردار باشند، میتوانند استقلال بیشتری در تصمیمات امنیتی و سیاسی از خود نشان دهند و در برابر فشارهای خارجی مقاومتر عمل کنند.
یاد شهید طهرانیمقدم و نقش سرمایه انسانی در توان موشکی
کوثری در پایان با گرامیداشت یاد شهید حسن طهرانیمقدم، پدر موشکی ایران، اظهار کرد: بخش مهمی از زیرساخت توان موشکی کشور با تلاش نیروهای متعهد و متخصصی شکل گرفت که در سالهای ابتدایی با امکانات بسیار محدود کار را آغاز کردند.
وی افزود: توسعه دقت سامانههای موشکی و حرکت به سمت نقطهزنی دقیق، از محورهایی بود که در سالهای بعد بهصورت جدی دنبال شد و امروز به یکی از نقاط قوت بازدارندگی کشور تبدیل شده است. سرمایه انسانی و اتکا به متخصصان داخلی، مهمترین مؤلفه پیشرفت دفاعی ایران بوده و خواهد بود.
نظرات (0)