اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، در مصاحبه با شبکه تلویزیونی «اوآراف» (ORF) اتریش به تشریح مواضع جمهوری اسلامی ایران در قبال تحولات اخیر و تجاوزات نظامی آمریکا پرداخت و تأکید کرد که در شرایط کنونی، اولویت نخست ایران دفاع از کشور در برابر جنایت‌های جنگی و تجاوزات آمریکا است.

اولویت دفاع در برابر تجاوز

بقائی با اشاره به باز بودن مسیرهای دیپلماتیک و تبادل پیام از طریق میانجی‌ها، تصریح کرد: «بله، آمریکایی‌ها در حال تبادل پیام هستند، اما برای ایران، اولویت در شرایط کنونی دفاع از حاکمیت، تمامیت ارضی و حفاظت از مردم‌مان در برابر این جنایت‌های جنگی است که ایالات متحده مرتکب می‌شود.»

وی افزود: «میانجی‌ها مشغول انجام وظیفه خود هستند؛ اما از آنجا که کشورمان تحت بمباران و حمله قرار دارد، تمرکز اصلی بر دفاع از ایران است.»

نقض آشکار تفاهم‌نامه ۱۴ بندی

سخنگوی وزارت خارجه با اشاره به یادداشت تفاهم امضا شده میان ایران و آمریکا که به گفته وی ۱۴ بند داشته است، گفت: «ما با حسن نیت وارد روند مذاکرات شدیم و موفق شدیم درباره پایان جنگ در تمامی جبهه‌ها به یک یادداشت تفاهم دست یابیم. اما ایالات متحده از همان روزهای نخست، با بهانه‌های مختلف، از اجرای تعهدات خود شانه خالی کرد.»

بقائی با بیان اینکه این سومین بار در طول یک سال گذشته است که چنین اتفاقی رخ می‌دهد، تأکید کرد: «دو بار پیش نیز، در حالی که در حال مذاکره بودیم، هدف حمله آمریکا و اسرائیل قرار گرفتیم. این بار نیز پس از امضای یادداشت تفاهم توسط شخص رئیس‌جمهور ایالات متحده، همان توافق را نقض کردند.»

تنگه هرمز و بدعهدی واشنگتن

وی در تشریح بند پنجم تفاهم‌نامه مربوط به تردد دریایی در تنگه هرمز، اظهار داشت: «بر اساس این بند، یک دوره ۳۰ روزه برای بازگرداندن تردد کشتی‌های تجاری در تنگه هرمز به وضعیت پیش از جنگ پیش‌بینی شده بود. ایران تمامی تعهدات خود را برای تسهیل عبور ایمن کشتی‌ها انجام داد، اما در روز بیست‌ویکم یا بیست‌ودوم، آمریکا به بهانه وقوع حوادثی علیه کشتیرانی تجاری، تجاوز نظامی گسترده‌ای علیه ایران آغاز کرد.»

بقائی با تأکید بر اینکه ایران دهه‌ها حافظ امنیت تنگه هرمز و خلیج فارس بوده است، خاطرنشان کرد: «حوادثی که در تنگه هرمز رخ داد، ناشی از اقدامات ایران نبود. ایران نمی‌تواند اجازه دهد تنگه هرمز بارها به ابزاری برای تجاوزگران جهت آسیب رساندن به امنیت ملی ما تبدیل شود.»

دارایی‌های بلوکه شده ایران

سخنگوی وزارت خارجه در بخش دیگری از این مصاحبه به موضوع دارایی‌های مسدود شده ایران پرداخت و گفت: «آمریکایی‌ها متعهد شده بودند دارایی‌های مسدودشده ایران را آزاد کنند. این پول متعلق به خود ما است، نه آمریکا. آنها موظف بودند امکان دسترسی آزاد ما به اموال خودمان را فراهم کنند، اما بار دیگر بدعهدی نشان دادند و تمامی مفاد این یادداشت تفاهم را نقض کردند.»

وی با انتقاد از نحوه پوشش رسانه‌ای این موضوع در رسانه‌های جریان اصلی غربی افزود: «گاهی چنین القا می‌شود که گویی ایالات متحده قرار است کمک مالی به ایران پرداخت کند، در حالی که این دارایی‌ها، سرمایه‌های خود ما است که سال‌هاست به طور غیرقانونی مسدود شده است.»

آینده دیپلماسی؛ مشروط به حسن نیت

بقائی در پاسخ به این سؤال که آیا هنوز مجالی برای گفت‌وگوی دیپلماتیک باقی مانده است، تصریح کرد: «در شرایط کنونی، تمرکز ما بر دفاع از حاکمیت ملی و تمامیت ارضی ایران است. برای آنکه هرگونه گفت‌وگویی شکل بگیرد، باید بستر مناسبی وجود داشته باشد، اما ایالات متحده چنین بستری را از بین برد.»

وی در عین حال تأکید کرد که ایران هرگز از میز مذاکره گریزان نبوده است: «برای ما، میز مذاکره دقیقاً همان ارزش و جایگاهی را دارد که میدان نبرد دارد. دیپلمات‌های ما همان مأموریتی را دنبال می‌کنند که نیروهای مسلح ما برای تأمین حقوق ایران انجام می‌دهند. اما مذاکره‌ای که هدف آن دیکته کردن یا تحمیل خواسته‌ها باشد را قطعاً نخواهیم پذیرفت.»

وی در پایان از تلاش‌های میانجیگرانه پاکستان و قطر برای انتقال پیام‌ها میان طرفین قدردانی کرد و گفت که ملت ایران در حال حاضر بر دفاع از مرزهای کشور و حفاظت از جان شهروندان خود متمرکز است.