استان قم که در سالهای اخیر به یکی از قطبهای نوظهور تولید پسته در کشور تبدیل شده، حالا صاحب یک دستاورد مهم در حوزه تحقیقات کشاورزی است؛ رونمایی از رقم جدید پسته با نام «حسینی» که به عنوان دوازدهمین رقم ثبتشده ملی پسته در ایران به رسمیت شناخته شد.
این رونمایی در جریان جشنواره پسته استان قم و در مجموعه کشت و صنعت حسینی برگزار شد؛ جشنوارهای که با حضور جمعی از مسئولان ملی و استانی، پژوهشگران و باغداران پیشرو همراه بود و نقطه عطفی برای معرفی ظرفیتهای باغبانی قم به شمار میرود.
رونمایی رسمی در جشنواره پسته قم
به گزارش باشگاه خبرنگاران جوان، مراسم معرفی رقم حسینی با حضور آیتالله جواد گلپایگانی، گلمحمدی معاون وزیر جهاد کشاورزی و رئیس سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی (تات)، اکبر بهنامجو استاندار قم، حیدری معاون سیاسی، امنیتی و اجتماعی استانداری قم، محمد چهرگانی رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان قم و جمعی از مدیران و بهرهبرداران بخش کشاورزی برگزار شد.
در این آیین، رقم «حسینی» به صورت رسمی به فهرست ارقام ملی پسته کشور افزوده شد؛ فهرستی که پیش از این ۱۱ رقم را در خود جای داده بود و اکنون با این رقم جدید به ۱۲ رقم رسیده است. انتخاب نام «حسینی» برگرفته از مجموعه کشت و صنعت میزبان و تلاش چندین ساله باغداران و پژوهشگران این مجموعه در اصلاح و گزینش این ژنوتیپ است.
قم؛ قطب جدید پسته ایران
استان قم با وجود اقلیم خشک و نیمهخشک خود، به دلیل سازگاری بالای درخت پسته با کمآبی و شوری نسبی خاک، در سالهای اخیر توسعه قابل توجهی در سطح باغهای پسته تجربه کرده است.
بر اساس آمار ارائه شده از سوی سازمان جهاد کشاورزی استان، مجموع سطح باغهای پسته قم در حال حاضر حدود ۱۵ هزار هکتار است که از این میزان، ۱۰ هزار هکتار بارور و ۵ هزار هکتار نهال و غیربارور محسوب میشود. پیشبینی میشود میزان تولید پسته استان در سال جاری به حدود ۹ هزار تن برسد؛ رقمی که جایگاه قم را در نقشه تولید پسته کشور تثبیت میکند.
کارشناسان معتقدند توسعه پسته در قم نه تنها به دلیل ارزش اقتصادی بالای این محصول، بلکه به دلیل نیاز آبی نسبتاً کمتر آن در مقایسه با بسیاری از محصولات باغی دیگر، یک راهبرد هوشمندانه برای مدیریت منابع آب در مناطق کویری است.
ویژگیهای ممتاز رقم حسینی چیست؟
آنچه رقم حسینی را از بسیاری از ارقام رایج مانند احمدآقایی و اکبری متمایز میکند، ترکیبی از عملکرد بالا، پایداری در تولید و مقاومت در برابر تنشهای محیطی است. بر اساس اطلاعات منتشرشده، مهمترین ویژگیهای این رقم عبارتند از:
- انس درشت و یکنواخت: میانگین انس رقم حسینی بین ۱۶ تا ۱۸ است و نکته قابل توجه اینکه حتی در دو سال گذشته که با محدودیت شدید منابع آبی همراه بود، درشتی مغز و یکنواختی محصول تفاوت چشمگیری نشان نداده است.
- پایداری باردهی: برخلاف برخی ارقام که سالآوری دارند، رقم حسینی تقریباً هر سال باردهی منظم و با ثباتی دارد و از نوسان تولید کمتری برخوردار است.
- ساختار سهتاجه و تناژ بالا: وجود حدود سه تاج بزرگ در درخت، ظرفیت باردهی را به شکل محسوسی افزایش میدهد. به همین دلیل تناژ تولید در واحد سطح نسبت به ارقام احمدآقایی و اکبری بالاتر است و میزان پوکی بین ۵ تا ۱۰ درصد کمتر گزارش شده است.
- مقاومت به آفت پسیل: یکی از پرهزینهترین آفات باغهای پسته، پسیل است. رقم حسینی مقاومت خوبی در برابر این آفت از خود نشان داده و تجربه باغداران حاکی از نیاز بسیار پایین به سمپاشی برای کنترل آن است.
- تحمل گرما و آفتابسوختگی بسیار کم: به دلیل پهنبرگ بودن و پوشش برگی مناسب، میوه در برابر تابش شدید آفتاب محافظت میشود و میزان آفتابسوختگی در شرایط مطلوب تقریباً به صفر میرسد. این ویژگی برای مناطق گرم و کویری قم یک مزیت بزرگ است.
- نیاز آبی کمتر و تحمل شوری: رقم حسینی نسبت به بسیاری از ارقام تجاری، نیاز آبی پایینتری دارد و حتی با آب کمتر نیز عملکرد قابل قبولی ارائه میدهد. همچنین تحمل خوبی در برابر شوری آب و خاک دارد و برای اراضی لبشور مناسبتر است.
گامی برای کشاورزی کمآب و مقاوم
ثبت رقم حسینی تنها یک نامگذاری جدید نیست؛ بلکه نتیجه یک فرآیند علمی گزینش، ارزیابی سازگاری و آزمونهای میدانی در شرایط واقعی اقلیم قم است. مقاومتی که این رقم در برابر تنشهای گرمایی، کمآبی و شوری از خود نشان داده، آن را به گزینهای امیدبخش برای توسعه باغهای پسته در مناطق حاشیه کویر مرکزی، از قم تا خراسان و کرمان تبدیل میکند.
با توجه به بحران آب و ضرورت تغییر الگوی کشت به سمت محصولات کمآببر و مقاوم، معرفی ارقامی مانند حسینی میتواند به کاهش فشار بر منابع آبی، افزایش درآمد پایدار کشاورزان و تقویت جایگاه ایران به عنوان بزرگترین تولیدکننده پسته جهان کمک کند.
مسئولان سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی نیز تأکید کردهاند که توسعه این رقم در کنار آموزش باغداران برای هرس اصولی، مدیریت تغذیه و آبیاری علمی، میتواند بهرهوری باغهای پسته قم را در سالهای آینده به شکل چشمگیری ارتقا دهد.
نظرات (0)