اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، در گفت‌وگو با شبکه تلویزیونی ORF اتریش به تشریح آخرین وضعیت روابط ایران و ایالات متحده، تحولات تنگه هرمز و چشم‌انداز مذاکرات دیپلماتیک پرداخت.

تعهدات ایران در تنگه هرمز؛ آمریکا بستر را نابود کرد

بقائی با تأکید بر اینکه ایران تمامی تعهدات خود را برای تسهیل عبور ایمن کشتی‌ها از تنگه هرمز انجام داده است، مسئول مستقیم شرایط کنونی در این آبراه راهبردی را اقدامات ایالات متحده دانست. وی گفت: «ما دهه‌ها با حسن‌نیت رفتار کرده‌ایم و سال‌های طولانی حافظ امنیت تنگه هرمز و خلیج فارس بوده‌ایم، اما در مقابل چه چیزی نصیب ما شد؟»

سخنگوی دستگاه دیپلماسی ایران با اشاره به یادداشت تفاهم امضا شده میان ایران و آمریکا، تصریح کرد که بر اساس بند پنجم این تفاهم‌نامه، یک دوره ۳۰ روزه برای بازگرداندن تردد کشتی‌های تجاری در تنگه هرمز به وضعیت پیش از جنگ پیش‌بینی شده بود و ایران به طور کامل به این تعهدات عمل کرد.

نقض آشکار تعهدات از سوی واشنگتن

بقائی با بیان اینکه ایالات متحده در روز بیست‌ویکم یا بیست‌ودوم پس از امضای یادداشت تفاهم، به بهانه وقوع حوادثی علیه کشتیرانی تجاری، تجاوز نظامی گسترده‌ای علیه ایران آغاز کرد، خاطرنشان کرد: «آمریکایی‌ها حتی اجازه ندادند این وظیفه را در همان دوره ۳۰ روزه انجام دهیم.»

وی یادداشت تفاهم را سندی کوتاه با ۱۴ بند توصیف کرد که هیچ ابهامی ندارد و قابل تفسیرهای متفاوت نیست و افزود: «آنچه ایالات متحده انجام داد، نقض آشکار و فاحش مفاد مختلف این توافق بود و برای سومین بار، دیپلماسی مورد خیانت قرار گرفت.»

سه نوبت خیانت به دیپلماسی

سخنگوی وزارت امور خارجه با اشاره به سابقه بدعهدی‌های آمریکا یادآور شد که این سومین بار در طول یک سال گذشته است که چنین اتفاقی رخ می‌دهد. به گفته وی، دو بار پیش نیز در حالی که ایران در حال مذاکره بود، هدف حمله آمریکا و اسرائیل قرار گرفت و این بار نیز پس از امضای یادداشت تفاهم که شخص رئیس‌جمهور ایالات متحده آن را امضا کرده بود، همان توافق نقض شد.

ادامه تبادل پیام از طریق میانجی‌ها

بقائی در بخش دیگری از این گفت‌وگو از ادامه فعالیت میانجی‌ها خبر داد و گفت: «میانجی‌ها از جمله پاکستان و قطر فعال هستند و پیام‌ها را میان طرف‌ها رد و بدل می‌کنند. اما برای ایران، اولویت در شرایط کنونی دفاع از حاکمیت، تمامیت ارضی و حفاظت از مردم‌مان در برابر این جنایت‌های جنگی است که ایالات متحده مرتکب می‌شود.»

وی در پاسخ به این پرسش که آیا هنوز مجالی برای گفت‌وگوی دیپلماتیک میان تهران و واشنگتن باقی مانده است، تأکید کرد: «برای آنکه هرگونه گفت‌وگویی شکل بگیرد، باید بستر مناسبی وجود داشته باشد، اما ایالات متحده چنین بستری را از بین برد.»

دارایی‌های مسدود شده ایران

سخنگوی وزارت امور خارجه در خصوص دارایی‌های مسدود شده ایران نیز گفت: «آمریکایی‌ها متعهد شده بودند دارایی‌های مسدودشده ایران را آزاد کنند. این پول متعلق به خود ما است؛ این پول متعلق به آمریکا نیست. اما بار دیگر بدعهدی نشان دادند و عملاً تمامی مفاد این یادداشت تفاهم را نقض کردند.»

ناآرامی‌های ژانویه؛ توطئه مشترک آمریکا و اسرائیل

بقائی در بخش دیگری از این مصاحبه، ناآرامی‌های ژانویه (دی‌ماه) را بخشی از یک توطئه مشترک آمریکا و اسرائیل علیه ایران توصیف کرد و گفت: «سه هزار ایرانی در آن ناآرامی‌ها جان خود را از دست دادند و اکنون برای همگان کاملاً روشن شده است که آن ناآرامی‌ها بخشی از یک توطئه مشترک بود. رئیس‌جمهور ترامپ نیز این موضوع را مطرح کرده و گفته است که ما برای ایرانیان سلاح و تجهیزات ارسال کردیم.»

وی تأکید کرد که ایران هرگز از میز مذاکره گریزان نبوده و دیپلمات‌های ایران همان مأموریتی را دنبال می‌کنند که نیروهای مسلح برای تأمین حقوق ایران انجام می‌دهند، اما مذاکره به معنای واقعی کلمه، نه مذاکره‌ای که هدف آن دیکته کردن یا تحمیل خواسته‌ها باشد.