تولید سالانه خرما در ایران از مرز یک میلیون و ۹۰۰ هزار تن عبور کرده و این محصول جایگاه خود را بهعنوان یکی از اقلام راهبردی و ارزآور بخش کشاورزی تثبیت کرده است. همزمان با روز ملی خرما، مسئولان وزارت جهاد کشاورزی تأکید کردهاند که تداوم رشد و ارتقای جایگاه ایران در بازارهای جهانی، تنها با عبور از خامفروشی و توسعه صنایع تبدیلی و تکمیلی ممکن خواهد بود.
خرما، محصولی راهبردی با ظرفیت بالای ارزآوری
کریم ذوالفقاری، رئیس مرکز توسعه مکانیزاسیون و صنایع کشاورزی وزارت جهاد کشاورزی، با اشاره به اهمیت خرما در سبد محصولات کشاورزی کشور گفت: خرما علاوه بر ارزش غذایی بالا، ظرفیت قابل توجهی برای ارزآوری، اشتغالزایی و توسعه صنایع غذایی دارد.
به گفته وی، تقویت حضور ایران در بازارهای هدف نیازمند ارتقای کیفیت محصول، بستهبندی مناسب، استانداردسازی فرآیندها و تولید محصولات متناسب با ذائقه و نیاز مصرفکنندگان خارجی است. رویکردی که میتواند مزیت رقابتی خرمای ایرانی را در برابر رقبای منطقهای افزایش دهد.
ذوالفقاری تأکید کرد: آینده صنعت خرمای ایران در گرو عبور از خامفروشی و توسعه زنجیره تولید است و صنایع تبدیلی و تکمیلی میتوانند حلقه اتصال تولیدکننده به بازارهای داخلی و بینالمللی باشند.
ظرفیت صنایع تبدیلی خرما در کشور
رئیس مرکز توسعه مکانیزاسیون و صنایع کشاورزی با تشریح وضعیت زیرساختهای فرآوری خرما اظهار داشت: در حال حاضر ۶۵۴ واحد صنایع تبدیلی و تکمیلی خرما دارای پروانه بهرهبرداری از وزارت جهاد کشاورزی هستند که مجموع ظرفیت اسمی آنها بیش از ۸۲۰ هزار تن است.
این ظرفیت نشان میدهد که زیرساخت اولیه برای فرآوری در کشور شکل گرفته، اما به گفته کارشناسان، بخش قابل توجهی از این ظرفیت نیازمند نوسازی، ارتقای فناوری و تکمیل زنجیره سرد و بستهبندی برای حضور مؤثر در بازارهای صادراتی است.
از خمیر و شیره تا شکلات و قند مایع؛ تنوع محصولات قابل تولید
ذوالفقاری با بیان اینکه خرما صرفاً یک محصول خام کشاورزی نیست، به طیف گسترده فرآوردههای قابل استحصال از این محصول اشاره کرد و گفت: تولید محصولاتی همچون خمیر و شیره خرما، قند مایع، شکلات و فرآوردههای ترکیبی، کمپوت، لواشک، سرکه و حتی الکل صنعتی نشان میدهد که خرما میتواند به ماده اولیه دهها صنعت غذایی، دارویی و تبدیلی تبدیل شود.
وی افزود: حرکت به سمت فرآوری و تولید محصولات متنوع، ارزش اقتصادی این محصول را به شکل چشمگیری افزایش میدهد و علاوه بر جلوگیری از ضایعات و نوسانات قیمت در فصل برداشت، درآمد پایدارتری را برای نخلداران به همراه خواهد داشت.
- خمیر خرما و شیره خرما برای صنایع غذایی و قنادی
- قند مایع خرما بهعنوان جایگزین سالم شکر در صنایع نوشیدنی و شیرینی
- شکلات، کمپوت و لواشک خرما برای بازار مصرف داخلی و صادراتی
- سرکه، الکل و سایر فرآوردههای تخمیری با کاربرد غذایی و صنعتی
اولویتهای توسعه؛ از پایانه صادراتی تا نوسازی واحدهای فرسوده
رئیس مرکز توسعه مکانیزاسیون و صنایع کشاورزی، توسعه و تکمیل زیرساختهای صادراتی را از مهمترین اولویتهای پیش روی صنعت خرما عنوان کرد و گفت: حمایت از شرکتهای دانشبنیان و استارتاپهای فعال در حوزه فرآوری و بستهبندی، ایجاد شهرکهای تخصصی خرما و پایانههای صادراتی در قطبهای اصلی تولید و همچنین بازسازی و نوسازی واحدهای صنایع تبدیلی فرسوده، در دستور کار قرار دارد.
به گفته وی، ایجاد پایانههای صادراتی در استانهای خرما خیز مانند کرمان، خوزستان، هرمزگان، بوشهر، فارس و سیستان و بلوچستان میتواند هزینههای لجستیک را کاهش داده و امکان عرضه مستقیم، استاندارد و رقابتی محصول به بازارهای هدف از جمله کشورهای حاشیه خلیج فارس، اروپا و آسیای شرقی را فراهم کند.
حمایت از نوآوری و فناوری نیز بخش دیگری از این برنامه است؛ جایی که شرکتهای دانشبنیان میتوانند با ارائه راهکارهای نوین در زمینه افزایش ماندگاری، بستهبندی هوشمند، تولید محصولات سلامتمحور و استفاده از ضایعات نخل و هسته خرما، ارزش افزوده مضاعفی ایجاد کنند.
خرما؛ از محصول سنتی تا محور توسعه صنایع نوین
ذوالفقاری در پایان خاطرنشان کرد: خرما میتواند از یک محصول سنتی کشاورزی به محور توسعه صنایع غذایی، دارویی و محصولات نوین تبدیل شود. سرمایهگذاری هدفمند در فرآوری، فناوری و بازارسازی، ضمن افزایش درآمد نخلداران، اشتغال پایدار در مناطق جنوبی و شرقی کشور ایجاد کرده و جایگاه ایران را در تجارت جهانی خرما ارتقا خواهد داد.
ایران همواره در زمره بزرگترین تولیدکنندگان و صادرکنندگان خرما در جهان قرار داشته است. کارشناسان معتقدند با توجه به تنوع ارقام خرمای ایرانی از جمله مضافتی، کبکاب، پیارم، زاهدی و استعمران و تقاضای رو به رشد جهانی برای محصولات طبیعی و جایگزینهای سالم شکر، تمرکز بر برندسازی، رعایت استانداردهای بهداشتی بینالمللی و توسعه محصولات فرآوریشده میتواند سهم ایران را از بازار چند میلیارد دلاری خرما بهطور معناداری افزایش دهد.
نظرات (0)