وزارت دفاع کره شمالی روز چهارشنبه در بیانیه‌ای رسمی اعلام کرد که ادامه تهدیدهای آمریکا و کره جنوبی می‌تواند زمینه را برای استفاده این کشور از سلاح هسته‌ای فراهم کند؛ هشداری صریح که بار دیگر تنش‌ها در شبه‌جزیره کره را به صدر اخبار بین‌الملل بازگردانده است.

به گزارش خبرگزاری مرکزی کره شمالی (KCNA) به نقل از سخنگوی وزارت دفاع این کشور، پیونگ‌یانگ بر اساس قانون سیاست نیروهای هسته‌ای مصوب سال ۲۰۲۲، در شرایط مشخصی مجاز به استفاده از تسلیحات اتمی است و تهدیدهای اخیر، مصداق همان شرایط تلقی می‌شود.

استناد پیونگ‌یانگ به قانون هسته‌ای ۲۰۲۲

سخنگوی وزارت دفاع کره شمالی تأکید کرده است که طبق قانون سال ۲۰۲۲، در صورتی که حمله‌ای علیه رهبری کشور، سامانه فرماندهی نیروهای هسته‌ای یا موجودیت نظام صورت گیرد، یا اگر تهدیدی مبنی بر استفاده از سلاح‌های هسته‌ای و سایر سلاح‌های کشتار جمعی علیه کره شمالی مطرح شود، این کشور حق استفاده از زرادخانه هسته‌ای خود را برای خود محفوظ می‌داند.

در بیانیه وزارت دفاع آمده است که هرگونه تهدید به حمله یا به‌کارگیری سلاح‌های کشتار جمعی علیه کره شمالی، «جدی‌ترین چالش امنیتی» برای این کشور محسوب می‌شود و می‌تواند اجرای مفاد مرتبط با سیاست هسته‌ای را به یک ضرورت تبدیل کند.

این مقام نظامی از مقام‌های آمریکا و کره جنوبی خواسته است پیامدهای فعال شدن این مفاد قانونی را به‌دقت بررسی کنند و هشدار پیونگ‌یانگ را جدی بگیرند. به گفته او، پیونگ‌یانگ تحولات اخیر را نه یک مانور دیپلماتیک، بلکه تهدیدی عینی علیه امنیت ملی خود ارزیابی می‌کند.

واکنش به نشست مشترک آمریکا و کره جنوبی

این موضع‌گیری تنها چند روز پس از برگزاری نشست «کمیته مقابله با سلاح‌های کشتار جمعی» میان آمریکا و کره جنوبی در ۱۰ سپتامبر مطرح شده است. در آن نشست، دو متحد توافق کردند همکاری‌های خود را در سه محور اصلی تقویت کنند:

  • تقویت تبادل اطلاعات و اشتراک‌گذاری داده‌های اطلاعاتی درباره تهدیدهای تسلیحات کشتار جمعی
  • افزایش توان واکنش مشترک و هماهنگی عملیاتی در شرایط اضطراری
  • گسترش و تعمیق رزمایش‌های مشترک مرتبط با مقابله با تهدیدهای هسته‌ای، شیمیایی و بیولوژیک

واشنگتن و سئول هدف از این توافقات را بازدارندگی و آمادگی در برابر تهدیدهای فزاینده کره شمالی عنوان کرده بودند. با این حال، پیونگ‌یانگ این اقدامات را به‌گونه‌ای کاملاً متفاوت تفسیر کرده است.

وزارت دفاع کره شمالی اعلام کرد که از نگاه پیونگ‌یانگ، تصمیمات اتخاذشده در نشست ۱۰ سپتامبر، عملاً به معنای آمادگی برای استفاده احتمالی از سلاح‌های هسته‌ای، شیمیایی و بیولوژیک علیه کره شمالی است. این وزارتخانه افزود که سناریوهای مشابه پیش‌تر در رزمایش بزرگ مشترک «سپر آزادی» (Freedom Shield) میان آمریکا و کره جنوبی به‌صورت عملی تمرین شده و اکنون در قالب کمیته مشترک، جنبه نهادی و دائمی به خود گرفته است.

افزایش تنش در شبه‌جزیره کره

هشدار اخیر در شرایطی صادر شده که شبه‌جزیره کره در ماه‌های گذشته شاهد یکی از پرتنش‌ترین دوره‌های خود بوده است. از یک سو، کره شمالی آزمایش‌های موشکی متعدد و نمایش توان هسته‌ای و متعارف خود را ادامه داده و از سوی دیگر، آمریکا و کره جنوبی با برگزاری رزمایش‌های گسترده، تقویت سامانه‌های دفاع موشکی و تعمیق همکاری‌های بازدارندگی، تلاش کرده‌اند فشار بر پیونگ‌یانگ را حفظ کنند.

قانون هسته‌ای ۲۰۲۲ کره شمالی که اکنون مبنای استدلال وزارت دفاع این کشور قرار گرفته، برای نخستین بار دکترین هسته‌ای پیونگ‌یانگ را به‌صورت مدون و علنی اعلام کرد. این قانون علاوه بر تعریف شرایط استفاده از سلاح هسته‌ای، جایگاه تسلیحات اتمی را به‌عنوان تضمین بقای نظام و ابزار بازدارندگی در برابر تهدید خارجی تثبیت می‌کند و هرگونه مذاکره برای خلع سلاح هسته‌ای را مشروط به رفع کامل تهدیدهای خارجی می‌داند.

ناظران معتقدند لحن بیانیه اخیر وزارت دفاع کره شمالی نشان می‌دهد که پیونگ‌یانگ تلاش دارد هرگونه تحرک نظامی و اطلاعاتی آمریکا و کره جنوبی را در چارچوب «تهدید وجودی» تعریف کرده و از این طریق، مشروعیت لازم برای حفظ و توسعه زرادخانه هسته‌ای خود را در داخل و خارج تقویت کند. در مقابل، واشنگتن و سئول بارها تأکید کرده‌اند که همکاری‌های دوجانبه ماهیتی دفاعی دارد و در واکنش به اقدامات تحریک‌آمیز کره شمالی دنبال می‌شود.

با وجود هشدارهای متقابل، هنوز مشخص نیست که آیا این تبادل لفظی به اقدامات عملی جدیدی منجر خواهد شد یا در حد جنگ روانی و پیام‌های بازدارنده باقی می‌ماند؛ اما آنچه آشکار است، چرخه فزاینده بی‌اعتمادی و مسابقه آمادگی نظامی در شمال شرق آسیاست که هرگونه اشتباه محاسباتی در آن می‌تواند پیامدهای خطرناکی برای امنیت منطقه و جهان به همراه داشته باشد.