مجلس نمایندگان آمریکا طرح تحریمهای جدید علیه روسیه و ایران را تصویب کرد تا یکی از جنجالیترین لوایح تحریمی ماههای اخیر در آستانه تبدیل شدن به قانون قرار گیرد. این طرح که با عنوان «قانون تحریم روسیه و ایران به ابتکار لیندسی گراهام» شناخته میشود، پس از ماهها کشوقوس سیاسی، اکنون برای امضای دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا به کاخ سفید ارسال شده است.
بر اساس گزارشها، این لایحه در مجلس نمایندگان با ۲۶۲ رأی موافق در برابر ۱۵۹ رأی مخالف به تصویب رسید؛ رأیی که نشاندهنده حمایت اکثریت نمایندگان اما در عین حال وجود مخالفت قابل توجه در میان قانونگذاران است. تصویب این طرح در مجلس سفلی کنگره، یک ماه پس از تصویب آن در مجلس سنا صورت گرفته است؛ جایی که سناتورها با اکثریتی قاطع، ۸۶ رأی موافق در برابر ۱۱ رأی مخالف، به آن چراغ سبز نشان داده بودند.
محورهای اصلی طرح تحریمی جدید
متن مصوب، تمرکز اصلی خود را بر دو ستون اقتصاد روسیه یعنی بخشهای انرژی و دفاعی قرار داده است. بر اساس جزئیات منتشرشده، قانون جدید به رئیسجمهور آمریکا این اختیار را میدهد که علیه واردکنندگان عمده حاملهای انرژی روسیه، تعرفههایی تا سقف ۱۰۰ درصد اعمال کند.
هدف از این سازوکار، افزایش فشار اقتصادی غیرمستقیم بر مسکو از طریق هدف قرار دادن مشتریان بزرگ نفت و گاز روسیه عنوان شده است. به این ترتیب، کشورها و شرکتهایی که به خرید گسترده انرژی از روسیه ادامه دهند، در معرض مجازاتهای تعرفهای سنگین از سوی واشنگتن قرار خواهند گرفت. اگرچه نام ایران نیز در عنوان این طرح قرار دارد، اما محور اصلی فشار اقتصادی در متن منتشرشده، بر منابع درآمدی روسیه متمرکز است و تهران نیز در چارچوب سیاست فشار حداکثری ذیل همین بسته تحریمی قرار گرفته است.
از طرح ۲۰۲۵ تا تصویب ۲۰۲۶؛ چرا رأیگیری به تأخیر افتاد؟
این طرح نخستین بار در سال ۲۰۲۵ توسط لیندسی گراهام، سناتور جمهوریخواه بانفوذ و از چهرههای نزدیک به جریان تندرو در قبال مسکو و تهران، به همراه گروهی از سناتورهای همحزبی و حتی برخی دموکراتها ارائه شد. در آن زمان، هدف اعلامشده از سوی طراحان، تشدید فشار اقتصادی همزمان بر روسیه به دلیل جنگ اوکراین و بر ایران به بهانه برنامه هستهای و فعالیتهای منطقهای عنوان شد.
با این حال، با وجود رونمایی اولیه در سال گذشته، روند قانونگذاری این طرح برای مدت طولانی متوقف ماند و رأیگیری نهایی بارها به تعویق افتاد. خبرگزاری رویترز در گزارشی در این باره نوشت که کاخ سفید در دولت ترامپ در مقطعی با مداخله قانونگذاران کنگره در حوزه تحریمهای جدید موافق نبود و ترجیح میداد ابزار تحریم را به عنوان اهرم مذاکره در اختیار قوه مجریه نگه دارد. همین اختلاف دیدگاه میان دولت و کنگره، عامل اصلی تأخیر در به جریان افتادن لایحه ارزیابی شده است.
چرخش تابستانی در سنا و مسیر پیش رو
سرانجام در تابستان ۲۰۲۶، فضای سیاسی در کنگره تغییر کرد و طرح پس از ماهها رکود، به صحن سنا آمد و با رأی بالای ۸۶ به ۱۱ تصویب شد؛ رأیی که از حمایت فراحزبی حکایت داشت. تصویب قاطع در سنا، راه را برای بررسی نهایی در مجلس نمایندگان هموار کرد و حالا با رأی ۲۶۲ به ۱۵۹ در مجلس نمایندگان، این لایحه گام نهایی در کنگره را نیز پشت سر گذاشته است.
اکنون همه نگاهها به کاخ سفید دوخته شده است. در صورت امضای این مصوبه توسط دونالد ترامپ، طرح به قانون لازمالاجرا تبدیل خواهد شد و دولت موظف به اجرای مفاد آن از جمله اعمال تحریمهای بخشی و استفاده از اختیارات تعرفهای پیشبینیشده خواهد بود. در مقابل، رئیسجمهور میتواند با وتوی آن، مصوبه را به کنگره بازگرداند که در آن صورت کنگره برای دور زدن وتو به اکثریت دوسوم نیاز خواهد داشت.
ناظران معتقدند تصویب این طرح در هر دو مجلس با اکثریت قابل توجه، پیامی سیاسی به مسکو و تهران و همچنین به شرکای تجاری روسیه محسوب میشود و میتواند معادلات بازار انرژی و مناسبات دیپلماتیک واشنگتن با برخی قدرتهای واردکننده انرژی را وارد مرحله جدیدی کند.
نظرات (0)