مجموعه میراث جهانی کاخ گلستان پس از پشت سر گذاشتن شش ماه اقدامات اضطراری، مستندسازی دقیق و آسیبشناسی خسارات ناشی از جنگ ۴۰ روزه، اکنون وارد دومین گام برنامه جامع حفاظت و مرمت شده است. این مرحله با رویکردی پیشگیرانه و با اولویت نجاتبخشی بخشهای آسیبدیده و پایدارسازی کالبد تاریخی مجموعه آغاز شده تا از بروز خسارتهای ثانویه جلوگیری شود.
اتمام مستندسازی و آسیبشناسی پس از شش ماه
به گزارش باشگاه خبرنگاران جوان، در طول شش ماه گذشته، تیمهای تخصصی حفاظت و مرمت در کاخ گلستان به صورت مستمر به اقدامات اضطراری، برداشتهای دقیق میدانی، مستندنگاری و ارزیابی میزان و نوع آسیبهای وارده به این مجموعه جهانی پرداختهاند. این دوره به عنوان فاز نخست برنامه، صرف شناسایی کانونهای آسیب، ثبت وضعیت موجود و تدوین نقشه راه برای مداخلات حفاظتی شده است.
بر اساس اعلام دستاندرکاران، مستندسازی انجامشده مبنای تصمیمگیری برای مرحله دوم قرار گرفته و تمامی مداخلات پیشرو بر پایه یافتههای کارشناسی و اولویتبندی فنی انجام خواهد شد. آسیبشناسی صورتگرفته نشان داده است که برخی از بخشهای مجموعه نیازمند تثبیت فوری هستند تا از تشدید ترکها، نفوذ رطوبت و فرسایش تزئینات وابسته به معماری جلوگیری شود.
تمرکز مرحله دوم بر تثبیت و نجاتبخشی پیش از فصل بارندگی
پروژههای در دست اجرای کنونی، با هدف پیشگیری از آسیبهای ثانویه تعریف شدهاند و زمانبندی آنها به گونهای تنظیم شده که پیش از آغاز فصل بارندگی به نتایج پایدار برسد. تثبیت بناها، استحکامبخشی سازههای آسیبدیده و نجاتبخشی بخشهایی که در معرض خطر فرسایش یا ریزش قرار دارند، در صدر اولویتهای این مرحله قرار گرفته است.
کارشناسان میراث فرهنگی تأکید دارند که رطوبت و بارشهای فصلی میتواند آسیبهای اولیه را به سرعت تشدید کند و هزینه و پیچیدگی مرمت را افزایش دهد. به همین دلیل، اقدامات اضطراری فاز دوم با رویکردی پیشگیرانه دنبال میشود تا ضمن حفظ اصالت تاریخی بنا، از گسترش دامنه تخریب جلوگیری شود. تثبیت سطوح، حفاظت موقت از تزئینات کاشیکاری، آینهکاری و گچبریها و پایش مستمر وضعیت ایستایی بناها از جمله اقداماتی است که در این مرحله در دستور کار قرار دارد.
کاخ گلستان؛ قلب تاریخی تهران و میراث جهانی
مجموعه کاخ گلستان به عنوان یکی از مهمترین یادگارهای معماری دوره قاجار و نماد تاریخی پایتخت، در سال ۱۳۹۲ در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیده است. این مجموعه با تالارهایی چون تالار سلام، تالار آینه، شمسالعماره و عمارت بادگیر، روایتی زنده از هنر، معماری و تاریخ معاصر ایران را در خود جای داده و هر ساله میزبان شمار زیادی از گردشگران داخلی و خارجی است.
جایگاه جهانی این اثر، حساسیت حفاظت و مرمت آن را دوچندان میکند. هرگونه آسیب به کالبد و تزئینات آن نه تنها به معنای خدشه به یک بنای ملی، بلکه به معنای آسیب به بخشی از میراث مشترک بشری است. به همین دلیل، برنامه جامع حفاظت و مرمت کاخ گلستان با نظارت تخصصی و بر اساس ضوابط میراث جهانی پیش میرود و تمامی مداخلات با رعایت اصل کمترین دخالت و بیشترین حفاظت انجام میشود.
ضرورت تداوم پایش و حفاظت مستمر
ورود به گام دوم به معنای پایان کار نیست، بلکه آغاز مرحلهای دقیقتر و حساستر در مسیر احیای پایدار این مجموعه است. تداوم پایشهای دورهای، کنترل شرایط محیطی، مدیریت رطوبت و اجرای مرمتهای تکمیلی در ماههای آینده، لازمه حفظ تعادل سازهای و زیباییشناختی کاخ گلستان خواهد بود.
انتظار میرود با تکمیل اقدامات اضطراری پیش از فصل بارندگی، خطر آسیبهای ثانویه به حداقل برسد و شرایط برای آغاز مراحل بعدی مرمت اساسی و بلندمدت فراهم شود. حفاظت از کاخ گلستان به عنوان شناسنامه تاریخی تهران، نیازمند همراهی مستمر نهادهای مسئول، متخصصان مرمت و توجه افکار عمومی به اهمیت صیانت از میراث فرهنگی است.
نظرات (0)