مدیرعامل بنیاد ملی گندمکاران از کاهش قابل توجه میزان خرید تضمینی گندم در سال جاری خبر داد و تأخیر طولانی در پرداخت مطالبات کشاورزان را عامل اصلی این افت دانست. به گفته او با وجود شرایط مناسب تولید، بدعهدی در پرداخت به‌موقع پول گندم، انگیزه تحویل محصول به دولت را کاهش داده است.

برآورد تولید ۱۴ میلیون تن و فاصله با خرید تضمینی

علیقلی ایمانی، مدیرعامل بنیاد ملی گندمکاران، با بیان اینکه امسال شرایط تولید گندم در مجموع مطلوب بوده است، گفت: بر اساس برآوردها انتظار می‌رفت از مجموع تولید حدود ۱۴ میلیون تنی گندم در کشور، حداقل ۱۰ میلیون تن به صورت تضمینی خریداری شود. اما آنچه در عمل رخ داده، فاصله‌ای حدود ۱.۵ میلیون تنی با این پیش‌بینی را نشان می‌دهد.

به گفته وی، این کاهش ۱.۵ میلیون تنی مستقیماً ناشی از تأخیر در روند پرداخت مطالبات گندمکاران بوده است؛ تأخیری که موجب شده بخشی از کشاورزان از تحویل محصول خود به مراکز خرید دولتی خودداری کنند.

سرنوشت گندم تحویل‌نشده؛ از انبار تا خوراک دام

ایمانی در تشریح پیامدهای این تأخیر توضیح داد: با کاهش میزان خرید نسبت به پیش‌بینی‌های اولیه، این احتمال وجود دارد که بخشی از گندم تولیدی همچنان در انبارهای کشاورزان نگهداری شود و بخشی دیگر نیز به مصرف خوراک دام و طیور رسیده باشد؛ موضوعی که می‌تواند زنجیره تأمین آرد و نان کشور را در ماه‌های آینده تحت تأثیر قرار دهد.

وی تأکید کرد که گندم کالایی استراتژیک و پایه امنیت غذایی است و هرگونه انحراف آن از چرخه خرید تضمینی به سمت مصارف غیرضروری، هزینه‌های پنهانی برای کشور ایجاد می‌کند.

۲۱۰ همت از مطالبات همچنان پرداخت‌نشده

مدیرعامل بنیاد ملی گندمکاران درباره آخرین وضعیت پرداخت‌ها گفت: مجموع مطالبات گندمکاران حدود ۲۳۰ هزار میلیارد تومان بوده که تاکنون بخش اندکی از آن پرداخت شده و در حال حاضر حدود ۲۱۰ هزار میلیارد تومان از مطالبات کشاورزان همچنان باقی مانده است.

به گفته او، مسئولان اخیراً اعلام کرده‌اند که یک هزار میلیارد تومان دیگر در شرف پرداخت است، اما سرنوشت مابقی طلب کشاورزان همچنان نامشخص است. ایمانی افزود: با توجه به حجم باقی‌مانده، تأمین و پرداخت کامل این مطالبات تا پایان شهریورماه دشوار به نظر می‌رسد، با این حال انتظار می‌رود وعده‌های داده‌شده به کشاورزان محقق شود.

کمبود نقدینگی در آستانه فصل کشت جدید

ایمانی با اشاره به نزدیکی فصل کشت گندم برای سال زراعی آینده، هشدار داد: کشاورزان برای تهیه بذر، کود، سوخت و ادوات کشاورزی به نقدینگی فوری نیاز دارند و تأخیر چندماهه در پرداخت پول محصول سال جاری به هیچ وجه معقول و قابل توجیه نیست.

وی تصریح کرد: در شرایطی که هزینه‌های تولید به دلیل تورم و گرانی نهاده‌ها به شدت افزایش یافته، کشاورز بدون دریافت به‌موقع مطالبات خود توان مالی لازم برای آغاز کشت جدید را ندارد. به گفته او، در حال حاضر به جز وعده و وعید مسئولان، چشم‌انداز روشنی برای زمان دقیق تسویه کامل مطالبات وجود ندارد و این بلاتکلیفی، اعتماد کشاورزان را تضعیف کرده است.

هشدار درباره تغییر الگوی کشت

مدیرعامل بنیاد ملی گندمکاران نسبت به تبعات ادامه این وضعیت هشدار داد و گفت: اگر روند تأخیر در پرداخت‌ها و فشار هزینه‌های تولید ادامه یابد، بسیاری از کشاورزان به‌ناچار به سمت کشت محصولات آب‌بر و جالیزی که صرفه اقتصادی کوتاه‌مدت بیشتری دارد، سوق پیدا خواهند کرد.

وی افزود: این تغییر الگوی کشت، در حالی که کشور با محدودیت شدید منابع آبی مواجه است، نه تنها پایداری تولید گندم به عنوان محصول اساسی و استراتژیک را به خطر می‌اندازد، بلکه تبعات زیست‌محیطی و اقتصادی گسترده‌ای نیز به همراه خواهد داشت. حفظ سطح زیر کشت گندم نیازمند حمایت واقعی، پرداخت به‌موقع و ایجاد انگیزه اقتصادی برای کشاورز است، در غیر این صورت امنیت غذایی کشور در سال‌های آینده آسیب خواهد دید.