ایران با تکیه بر ظرفیت‌های گسترده باغبانی، جایگاه خود را در بازار جهانی سیب تثبیت کرده است. معاون امور باغبانی وزارت جهاد کشاورزی اعلام کرد سیب تولیدی کشور هم‌اکنون به ۵۷ کشور جهان صادر می‌شود و برنامه‌ریزی برای توسعه بازارهای جدید و تقویت برند این محصول در دست اجراست.

محمدمهدی برومندی روز پنجشنبه در نشست با فعالان حوزه زراعت و باغبانی شهرستان مراغه، با تشریح آخرین وضعیت تولید و تجارت سیب در کشور، از ارزآوری قابل توجه این بخش در دو سال اخیر خبر داد و گفت تنوع‌بخشی به مقاصد صادراتی به‌ویژه در آسیا از اولویت‌های وزارت جهاد کشاورزی است.

جایگاه چهارم ایران در تولید جهانی سیب

به گفته برومندی، ایران سالانه حدود چهار میلیون و ۲۰۰ هزار تن سیب تولید می‌کند و از این نظر در رتبه چهارم جهان قرار دارد. از مجموع تولید سالانه، بین ۲ میلیون و ۲۰۰ هزار تا ۲ میلیون و ۴۰۰ هزار تن به صورت تازه‌خوری در داخل کشور مصرف می‌شود و بیش از ۶۵۰ هزار تن نیز به عنوان ماده اولیه در صنایع تبدیلی و تکمیلی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

وی افزود در دو سال گذشته با توجه به ارزآوری مطلوب بخش باغبانی، تلاش برای یافتن بازارهای جدید شدت گرفته و در همین راستا صادرات سیب ایران به فیلیپین نیز آغاز شده است؛ اقدامی که به گفته او تحولی چشمگیر در توسعه تجارت باغبانی کشور به شمار می‌رود.

آذربایجان‌شرقی؛ قطب دوم تولید سیب کشور

معاون وزیر جهاد کشاورزی با اشاره به سهم استان‌های شمال‌غرب در تولید این محصول اظهار کرد: استان آذربایجان‌شرقی با تولید سالانه حدود ۷۰۰ هزار تن سیب پس از آذربایجان‌غربی در جایگاه دوم کشور قرار دارد.

در میان شهرستان‌های این استان، مراغه با تولید حدود ۲۳۰ هزار تن سیب، رتبه نخست را به خود اختصاص داده است. برومندی ظرفیت‌های باغبانی این شهرستان را بسیار گسترده توصیف کرد و گفت مراغه حدود ۲۷ هزار هکتار باغ دارد که ۱۸ هزار هکتار آن به باغ‌های سیب اختصاص یافته است.

ضرورت توسعه سردخانه و صنایع فرآوری

نگهداری و فرآوری از حلقه‌های کلیدی زنجیره ارزش سیب است و به گفته معاون امور باغبانی، آذربایجان‌شرقی در این بخش ظرفیت‌های مهمی ایجاد کرده اما همچنان نیاز به توسعه دارد. وی تأکید کرد: در تولید سیب باید حداقل ۵۰ درصد ظرفیت ذخیره‌سازی متناسب با میزان تولید وجود داشته باشد.

در حال حاضر ظرفیت ذخیره‌سازی این استان حدود ۵۰۰ هزار تن و ظرفیت فرآوری آن ۱۴۰ هزار تن است. برومندی از برنامه وزارت جهاد کشاورزی برای حمایت از توسعه صنایع تبدیلی و تکمیلی خبر داد و گفت روش‌های جدید تأمین مالی برای راه‌اندازی و توسعه این صنایع در بخش باغبانی پیش‌بینی شده است تا ضایعات کاهش یابد و ارزش افزوده بیشتری نصیب تولیدکنندگان شود.

برنامه برای ثبت جهانی سیب مراغه و برندسازی ملی

یکی از محورهای مهم سخنان برومندی، توسعه ارقام جدید سیب در مراغه و جنوب آذربایجان‌شرقی بود. او اعلام کرد وزارت جهاد کشاورزی تلاش می‌کند سیب مراغه را به ثبت برساند و برای آن نشان بین‌المللی دریافت کند. در همین راستا شیوه‌نامه صادرات سیب نیز تدوین و برای بررسی به حوزه بازرگانی ارائه شده است.

وی شناسنامه‌دار کردن محصولات کشاورزی را از اقدامات مهم برای شفافیت بازار و تقویت صادرات دانست و با اشاره به نامگذاری هفتم مهر به عنوان «روز سیب» در شورای عالی انقلاب فرهنگی، این اقدام را گامی در راستای تقویت برند و جایگاه این محصول در داخل و خارج از کشور ارزیابی کرد.

به گفته او، در وزارت جهاد کشاورزی میز تخصصی سیب فعال است و مدیرکل دفتر امور میوه‌های سردسیری و خشک معاونت امور باغبانی مسئولیت پیگیری امور مرتبط با این محصول را بر عهده دارد تا مسائل تولید، بازرگانی و صادرات به صورت متمرکز پیگیری شود.

توسعه کشاورزی قراردادی؛ الگویی موفق در جهان

برومندی با اشاره به ظرفیت کشاورزی قراردادی در تولید سیب گفت: بخش عمده تولید سیب در چین به عنوان بزرگ‌ترین تولیدکننده جهان، از طریق کشاورزی قراردادی انجام می‌شود. این مدل می‌تواند نظم بیشتری به بازار بدهد، ریسک تولیدکننده را کاهش دهد و امکان برنامه‌ریزی دقیق برای صادرات را فراهم کند.

وی افزود ظرفیت استفاده از این روش و دریافت تسهیلات مرتبط با آن در وزارت جهاد کشاورزی فراهم شده و تولیدکنندگان می‌توانند با انعقاد قراردادهای مطمئن، از حمایت‌های مالی و فنی بهره‌مند شوند.

کارشناسان معتقدند با توجه به جایگاه ایران در تولید سیب و تنوع اقلیمی که امکان تولید ارقام مختلف را فراهم کرده، تمرکز بر بهبود زنجیره سرما، توسعه صنایع بسته‌بندی و فرآوری، شناسنامه‌دار کردن باغ‌ها و دریافت نشان‌های جغرافیایی می‌تواند ارزآوری این محصول را به طور قابل توجهی افزایش دهد و سهم ایران را در بازارهای منطقه و آسیای شرقی گسترش دهد.