قلعه فلکالافلاک، نماد استوار تاریخ و هویت لرستان، پس از پشت سر گذاشتن قرنها فراز و نشیب، این روزها در مسیر تحولی تازه قرار گرفته است؛ بنایی که از روزگار تیر و منجنیق تا حملات موشکی دوران معاصر را تاب آورده و همچنان بر فراز تپهای مشرف به شهر خرمآباد، هویت تاریخی این دیار را روایت میکند.
عطا حسنپور، مدیرکل میراث فرهنگی، صنایعدستی و گردشگری لرستان در گفتوگویی با برنامه رادیویی «مردم و مسئولان»، آخرین وضعیت مرمت، ساماندهی حریم و برنامههای توسعه گردشگری پیرامون این قلعه تاریخی را تشریح کرد و از عزم جدی برای حفاظت از این میراث ارزشمند و ثبت جهانی آثار استان سخن گفت.
تخریب بنای تاریخی، خاموش شدن حافظه ملت
حسنپور با تأکید بر اینکه هر اثر تاریخی نتیجه تلاش، ذوق و زیست نسلهای متمادی است، گفت: بناهای تاریخی قابل بازتولید نیستند و از دست رفتن هر کدام به معنای از دست رفتن بخشی از حافظه جمعی یک ملت است.
وی افزود: هر ملتی به تاریخ و تمدن خود میبالد و ایران نیز بخش بزرگی از اعتبار فرهنگی و هویت ملی خود را مدیون همین آثار تمدنی است. به گفته او، قلعه فلکالافلاک تنها یک سازه سنگی نیست، بلکه سندی زنده از تداوم فرهنگ و هنر ایرانی در طول قرنهاست.
مدیرکل میراث فرهنگی لرستان یادآور شد که این قلعه در جریان جنگ اخیر، هدف حمله موشکی قرار گرفت، اما این تعرض نهتنها به جایگاه فرهنگی آن لطمهای وارد نکرد، بلکه ضرورت صیانت از میراث تاریخی کشور را بیش از پیش آشکار ساخت. به گفته وی، پس از این حادثه، مکاتباتی با سازمان یونسکو انجام شده و دبیرکل این سازمان نیز در سفر اخیر خود به ایران، بر اهمیت حفاظت از چنین آثاری تأکید کرده است.
حسنپور تصریح کرد: دشمن هرگز نتوانسته به عمق تمدن و غنای فرهنگی ایران آسیب برساند و پاسداری از بناهای تاریخی باید به یک مسئولیت همگانی و ملی تبدیل شود.
عقبنشینی ۲۵ متری و گشایش حریم قلعه
یکی از محورهای اصلی طرح ساماندهی فلکالافلاک، آزادسازی و ساماندهی حریم پیرامونی آن است. حسنپور اعلام کرد که پس از برقراری آتشبس، عملیات عمرانی در دامنه قلعه با حمایت وزیر میراث فرهنگی، استاندار لرستان و همکاری دستگاههای اجرایی استان آغاز شده است.
بر اساس این طرح، دیوارهای پیرامونی قلعه به میزان ۲۵ متر عقبنشینی کردهاند تا فضای باز و چشمنوازتری در محدوده ورودی ایجاد شود. این اقدام علاوه بر بهبود منظر شهری، امکان حضور راحتتر شهروندان و گردشگران و دسترسی بهتر به مجموعه را فراهم میکند.
وی ادامه داد: در ادامه این روند، توسعه ورودی شمالی قلعه، ساماندهی محدوده مقابل خیابان ۲۴ متری حکیم، بهسازی فضای اطراف پل حاجی و پارک گلسرخ در دستور کار قرار دارد. همچنین طرحهایی برای بهسازی محدوده پل افلاک و پل خیرساز قاضی تدوین شده است.
به گفته مدیرکل میراث فرهنگی لرستان، یکی از اهداف بلندمدت این طرح، تبدیل پل گپ به محور پیادهراه و اتصال آن به خیابان افلاک است تا یک محور گردشگری پیوسته و منسجم در قلب خرمآباد شکل بگیرد. او تأکید کرد که اجرای این پروژهها نیازمند همافزایی همه نهادهاست و شهرداری، همیاری شهرداریها، ادارههای راهداری و راه و شهرسازی و سایر دستگاههای مرتبط در آن مشارکت دارند.
پاکسازی شبانهروزی؛ خروج ۱۲۵۰ کامیون نخاله در ۲۱ روز
بخش دیگری از سخنان حسنپور به عملیات گسترده پاکسازی محوطه داخلی و پیرامونی قلعه اختصاص داشت. وی گفت: حجم آوار و نخالههای انباشتهشده در مجموعه بسیار زیاد بود و تیمهای اجرایی بهصورت شبانهروزی و در مدت سه هفته به پاکسازی مشغول بودند.
به گفته او، در جریان این عملیات فشرده ۲۱ روزه، حدود یک هزار و ۲۵۰ کامیون نخاله و آوار از محوطه قلعه خارج شده است؛ اقدامی که به گفته کارشناسان، گامی ضروری برای آغاز مرمت اصولی و ساماندهی فضاهای داخلی محسوب میشود.
حسنپور درباره زمانبندی اجرای طرح نیز توضیح داد: در صورت تأمین بهموقع اعتبارات، ساماندهی بخش پیرامونی قلعه تا پیش از نوروز به پایان خواهد رسید، اما تکمیل مرمت و بهسازی بخشهای داخلی مجموعه به زمان بیشتری نیاز دارد و بهصورت مرحلهای دنبال خواهد شد.
توسعه زیرساختهای گردشگری لرستان
مدیرکل میراث فرهنگی لرستان در ادامه به برنامههای کلان استان برای رونق گردشگری اشاره کرد و گفت: توسعه محورهای گردشگری خرمآباد، راهاندازی هتلهای جدید، افزایش اقامتگاههای بومگردی و تقویت حوزه صنایعدستی در کنار مرمت آثار تاریخی، چهار ضلع اصلی راهبرد گردشگری استان را تشکیل میدهد.
وی افزود: لرستان به دلیل تنوع طبیعی، تاریخی و فرهنگی، ظرفیت تبدیل شدن به یکی از قطبهای اصلی گردشگری کشور را دارد و ساماندهی فلکالافلاک میتواند به عنوان پیشران این تحول، زمینه جذب گردشگران داخلی و خارجی را فراهم کند.
به گفته حسنپور، تقویت زیرساختهای اقامتی و ایجاد تجربهای متفاوت برای گردشگران از طریق بومگردیها و عرضه صنایعدستی بومی، نهتنها به اقتصاد محلی کمک میکند، بلکه به حفظ فرهنگ و هنرهای سنتی استان نیز یاری میرساند.
نگاه به ثبت جهانی
پیگیری ثبت جهانی آثار تاریخی لرستان از دیگر محورهای مورد تأکید مدیرکل میراث فرهنگی استان بود. وی اظهار کرد: مکاتبات لازم با یونسکو انجام شده و پرونده ثبت جهانی مجموعه فلکالافلاک و دیگر آثار شاخص استان بهصورت جدی دنبال میشود.
حسنپور ابراز امیدواری کرد با تکمیل طرحهای ساماندهی، مرمت اصولی و بهبود زیرساختهای گردشگری، زمینه برای ثبت جهانی این قلعه تاریخی و معرفی هرچه بهتر آن در سطح بینالمللی فراهم شود؛ اتفاقی که میتواند جایگاه خرمآباد را در نقشه گردشگری ایران و جهان ارتقا دهد و فصل تازهای را در حفاظت از میراث فرهنگی لرستان رقم بزند.
نظرات (0)