وزیر جهاد کشاورزی در آیینی فرهنگی در روستای خشکناب بستان‌آباد، بر لزوم گسترش و ساماندهی خانه پدری استاد سیدمحمدحسین شهریار تأکید کرد و گفت این مجموعه باید به گونه‌ای توسعه یابد که امکان حضور گسترده و شایسته علاقه‌مندان شعر و ادب فارسی را فراهم کند.

غلامرضا نوری قزلجه عصر پنجشنبه در مراسم «یک روز با حیدربابای شهریار» و افتتاح خانه پدری این شاعر نامدار، با اشاره به روند احیای این بنای تاریخی، یادآور شد که این خانه امروز به یکی از فضاهای فرهنگی مرتبط با زندگی و آثار شهریار تبدیل شده است؛ خانه‌ای که زادگاه پدری شاعر و محل گذران بخشی از دوران کودکی او بوده و اکنون با هدف معرفی میراث ادبی شهریار و تقویت ظرفیت‌های گردشگری منطقه به شکل خانه‌موزه ساماندهی شده است.

از ویرانه‌ای محجور تا خانه‌موزه‌ای فرهنگی

نوری قزلجه با مرور خاطره نخستین بازدید خود از این مکان گفت: زمانی که به همراه مرحوم جبارزاده، استاندار وقت آذربایجان شرقی، برای نخستین بار به این خانه آمدیم، چیزی جز چند دیوار برجای مانده از یک بنای مخروبه وجود نداشت و فضا در وضعیتی بسیار محجور و غم‌انگیز قرار داشت. به گفته او، با همراهی مرحوم جبارزاده و تلاش‌های آقای رستم‌پور و در ادامه با همکاری مجموعه میراث فرهنگی، مسئولان و مشارکت مردم، عملیات تملک، مرمت و احیای این خانه به سرانجام رسید و امروز به این مرحله رسیده است.

وزیر جهاد کشاورزی افزود: این احیا تنها بازسازی یک بنا نبود، بلکه زنده کردن بخشی از حافظه فرهنگی آذربایجان و ایران بود؛ چرا که خشکناب، خاستگاه خانوادگی شهریار و ریشه بسیاری از مضامین شعر اوست.

ضرورت توسعه فضا برای میزبانی از علاقه‌مندان

نوری قزلجه با اشاره به استقبال گسترده از آیین افتتاح تصریح کرد: محوطه فعلی این خانه پاسخگوی حضور این جمعیت نیست و حتی فضای بیرونی و مشرف به مجموعه نیز ظرفیت کافی برای میزبانی از علاقه‌مندان را ندارد. بنابراین توسعه و وسعت‌بخشی به این مجموعه یکی از ضرورت‌های آینده است.

او تأکید کرد که بار اصلی این توسعه در ادامه بر دوش اهالی منطقه خواهد بود و با مشارکت مردم و همراهی دستگاه‌های مسئول باید فضایی در شأن دوستداران شهریار فراهم شود. به گفته وزیر جهاد کشاورزی، شمار دوستداران شهریار بسیار زیاد است و مناسبت بزرگداشت او، یک مناسبت ملی به شمار می‌رود.

وی یادآور شد که ۲۷ شهریور، سالروز درگذشت استاد شهریار، در سال ۱۳۸۱ به پیشنهاد شورای فرهنگ عمومی و تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی به عنوان روز ملی شعر و ادب فارسی در تقویم رسمی کشور ثبت شده است؛ انتخابی که نشان‌دهنده جایگاه شهریار در ادبیات معاصر ایران و نقش او در پیوند شعر فارسی و ترکی آذری با فرهنگ عمومی است.

زیرساخت‌های منطقه؛ از تکمیل جاده تا انتقال آب

وزیر جهاد کشاورزی در بخش دیگری از سخنان خود به مسائل زیرساختی بستان‌آباد اشاره کرد و گفت: مهمانانی که در مسیر آمدن به خشکناب حرکت کرده‌اند، حتما با بخشی از مسیر مواجه شده‌اند که حدود ۱۰ تا ۱۲ درصد از عملیات چهاربانده کردن محور تبریز - بستان‌آباد هنوز باقی مانده است.

او افزود: استاندار آذربایجان شرقی با جدیت پیگیر تکمیل این طرح است و این پروژه جزو برنامه‌های سفر رئیس‌جمهور قرار دارد و امید می‌رود به‌زودی تکمیل شود و در ادامه نیز مسیر از بستان‌آباد به سمت تیکمه‌داش و قره‌چمن امتداد یابد.

نوری قزلجه موضوع تأمین آب شرب و انتقال آب را از دیگر طرح‌های اولویت‌دار شهرستان دانست و گفت: انتقال آب از سد کرگان از جمله زیرساخت‌هایی است که باید مورد توجه قرار گیرد و خوشبختانه این موضوع در برنامه قرار گرفته و امیدواریم عملیات اجرایی آن به‌زودی آغاز شود.

خشکناب؛ دیاری با ریشه‌های تاریخی و فرهنگی

وزیر جهاد کشاورزی با اشاره به پیشینه تاریخی روستای خشکناب اظهار کرد: در این دیار رویدادهای تاریخی مهمی رقم خورده است. در دشتی به فاصله حدود یک کیلومتر از این مکان، هنوز می‌توان صدای شمشیرهای عباس‌میرزا در برابر متجاوزان روس را در حدود ۲۰۰ سال پیش تصور کرد؛ مقاومتی جانانه که در حافظه این سرزمین ثبت شده است.

وی ادامه داد: این منطقه همچنین سرزمین علماست؛ آیت‌الله شهیدی در روستایی همجوار زاده شده، حدود دو کیلومتر جلوتر زادگاه خاندان آل‌هاشم قرار دارد و زادگاه و مدفن خسته قاسم، عارف بزرگ، نیز در فاصله حدود ۱۵ کیلومتری اینجاست. شهریار در ادامه این زنجیره از بزرگان، سرآمد آنان شد و افتخاری برای ایران به شمار آمد.

شهریار؛ شاعری فراتر از مرزهای زبان

نوری قزلجه با تأکید بر اینکه شهریار از مرزهای زبان فارسی و ترکی عبور کرد و به شهرتی جهانی رسید، دو خاطره برای نشان دادن گستره این نفوذ بیان کرد.

او گفت: در یکی از مجامع بین‌المجالس، با یکی از نمایندگان جمهوری آذربایجان دیدار کردیم. در آن مقطع به دلیل برخی اتفاقات، کمی سردی در روابط وجود داشت. من آغاز کردم به خواندن شعر «دنیا یالان دنیادی» و ادامه آن را زمزمه کردم؛ ایشان نیز بی‌درنگ ادامه شعر را خواند. همین هم‌خوانی نشان می‌دهد اشعار شهریار چگونه در میان مردم آن سوی مرز نیز زنده و شناخته‌شده است.

وی افزود: در سفری دیگر همراه شهید رئیسی به ازبکستان و برای شرکت در اجلاس شانگهای در سمرقند حضور داشتیم. شبی برای اقامه نماز به مسجدی رفتیم و پس از معرفی رئیس‌جمهور ایران به نمازگزاران، آنان گفتند «از دیار شهریار آمده‌اید؟» و شهید رئیسی با اشاره به بنده گفتند «ایشان همشهری شهریار است». این واکنش‌ها، عمق شهرت جهانی شهریار را نشان می‌دهد و مایه افتخار است.

ریشه‌های تربیتی شهریار و پیوند با هویت آذربایجان

وزیر جهاد کشاورزی با اشاره به محیط خانوادگی و تربیتی شهریار گفت: شهریار در خانه‌ای در همین منطقه بزرگ شد که از ملزومات آن، یک جلد قرآن، شاهنامه فردوسی، گلستان و بوستان سعدی بود. او در چنین فضایی با قرآن و مکتب‌خانه آشنا شد و پایه‌های ایمانی خود را چنان استوار ساخت که به جایگاهی رسید که هنوز در عصر حاضر نیز بسیاری نمی‌توانند به آن دست یابند.

نوری قزلجه با اشاره به نقش تاریخی آذربایجان در سپهر فرهنگی و سیاسی ایران افزود: روزی آذربایجان، شهریار را به شعر و ادب فارسی تقدیم می‌کند، روزی ستارخان‌ها و باقرخان‌ها را برای مشروطیت، دموکراسی و برپایی پارلمان، و روزی دیگر علما و علامه‌ها را به کشور معرفی می‌کند. در عصر حاضر نیز در شرایط پیچیده کشور، آذربایجان یکی از فرزندان خود را که در اوصاف شهریار می‌گنجد، به ایران تقدیم کرده است؛ دکتر مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور اسلامی ایران.

وی با اشاره به نقش رهبری در عبور کشور از شرایط دشوار سال‌های اخیر گفت: دکتر پزشکیان تحت رهنمودهای حکیمانه رهبری، در این شرایط سخت، جانانه، شجاعانه و جسورانه ایستاد. موضع ما این است که جنگ‌طلب نیستیم، اما اگر به ما حمله شود، محکم دفاع می‌کنیم؛ همان‌گونه که دفاع کردیم. در عین حال اهل گفت‌وگو و مذاکره هستیم.

وزیر جهاد کشاورزی ادامه داد: برخی به دکتر پزشکیان ایراد گرفتند که چرا مذاکره کرده است، اما ما باید ثابت کنیم که مسلمان هستیم و به دنبال صلح و آرامش برای همه جهانیم و همچنین ثابت کنیم که ایرانی هستیم؛ از این رو این مسیر را طی کردیم. یکی از برکات این رویکرد این بود که بخش گسترده‌ای از جهان حق را به ایران داد و امروز ایرانیان در جهان به عنوان مردمانی شجاع شناخته می‌شوند. دولت، مردم و نیروهای مسلح دست به دست هم دادند و در برابر قدرت‌های نظامی بزرگ ایستادند و اجازه ندادند آنان به اهداف خود برسند.

اوجان؛ پایتخت تابستانی مغول‌ها و لزوم ایجاد موزه

نوری قزلجه در پایان با اشاره به پیشینه تاریخی بستان‌آباد گفت: شهر تاریخی اوجان، که امروز بستان‌آباد نامیده می‌شود، زمانی پایتخت تابستانی دوره مغول‌ها بوده است. آثار آن و بخشی از قلعه تاریخی این منطقه توسط آقای دکتر ولایتی و باستان‌شناسان دانشگاه تهران مورد کاوش و بررسی قرار گرفته است.

وی ضمن قدردانی از باستان‌شناسان و دست‌اندرکاران این طرح افزود: آثار بسیار ارزشمندی در نقاط مختلف شهرستان وجود دارد که برای تاریخ کشور، آذربایجان و منطقه اهمیت فراوانی دارد. در قلعه تاریخی اوجان نیز بخش قابل توجهی از آثار از دل خاک بیرون آورده شده و بخشی در حال مرمت است، اما این مجموعه نیازمند توجه ویژه، ایجاد پوشش مناسب و تأسیس یک موزه در کنار آن است.

به گفته او، آثاری که در این قلعه و دیگر محوطه‌های تاریخی کشف می‌شود می‌تواند در این موزه نگهداری شود و این مکان همچنین محملی برای مشارکت خیران حوزه فرهنگ و باستان‌شناسی باشد. وزیر جهاد کشاورزی ابراز امیدواری کرد با کمک مردم و هدایت و حمایت وزیر میراث فرهنگی و همکارانش، این مجموعه در شأن بازدیدکنندگان ساماندهی شود و آثار تاریخی آن به شکل شایسته حفظ و معرفی گردد.