دومین سالگرد ارتحال آیتالله العظمی شیخ عباس محفوظی شامگاه پنجشنبه ۲۶ شهریور در مسجد اعظم قم برگزار شد. این مراسم با حضور مراجع عظام تقلید، علما و بزرگان حوزه، اساتید دانشگاه، جمعی از فرماندهان و کارکنان نیروهای نظامی و انتظامی و حضور گسترده اقشار مختلف مردم همراه بود و با تلاوت آیاتی از کلامالله مجید و مداحی در رثای اهلبیت (ع) آغاز شد.
سرمایه عمر و هشدار قرآن به غافلان
سخنران اصلی این مراسم، آیتالله نظری منفرد بود که سخنان خود را به تبیین جایگاه «عمر» به عنوان گرانبهاترین سرمایه انسان اختصاص داد. وی با اشاره به سوره مبارکه عصر گفت: عمر سرمایهای است که هر لحظه از آن در حال هزینه شدن است و انسان باید بیندیشد این سرمایه را در چه مسیری صرف میکند تا در پایان راه دچار حسرت و پشیمانی نشود.
به گفته این استاد حوزه، خداوند متعال در سوره «والعصر» به زیانکار بودن انسان در صورت هدر دادن عمر هشدار داده و تنها کسانی را استثنا کرده که به ایمان و عمل صالح آراستهاند و یکدیگر را به حق و صبر توصیه میکنند. وی افزود: بسیاری از انسانها فرصت زندگی را بدون آنکه سودی برای دنیا و آخرت خود رقم بزنند، از دست میدهند.
آیتالله نظری منفرد با استناد به آیات سوره مؤمنون خاطرنشان کرد: هنگامی که انسان به آستانه مرگ میرسد، تقاضای بازگشت به دنیا میکند تا آنچه را کوتاهی کرده جبران کند، اما به او گفته میشود این تنها سخنی بر زبان است و در برابرش عالم برزخ قرار دارد. به تعبیر امروز، وقتی تاریخ مصرف فرصت به پایان برسد، راهی برای بازگشت وجود ندارد و از همین رو انسان باید پیش از فرا رسیدن آن لحظه، برای عمر خود برنامهای روشن داشته باشد.
عقل، چراغ راه و معامله بزرگ زندگی
این استاد حوزه با بیان مثالی از زندگی روزمره گفت: همانگونه که انسان برای یک فعالیت اقتصادی با افراد خبره مشورت میکند و جوانب کار را میسنجد، درباره نحوه هزینهکرد عمر نیز باید با تأمل و مشورت و با چراغ عقل حرکت کند. اگر عقل مشعل راه شود، مسیر درست زندگی آشکار خواهد شد.
وی با اشاره به خطبه ۱۵۷ نهجالبلاغه از کلام امیرالمؤمنین (ع) اظهار کرد: امروز و فردای انسان به هم پیوسته است؛ آنچه امروز انجام میدهیم، فردای ما را میسازد و روزی پرونده عمر بسته میشود و انسان باید پاسخگوی اعمال خود باشد. هرچند زندگی ۷۰ یا ۸۰ ساله در نگاه نخست طولانی به نظر میرسد، اما در لحظه مواجهه با مرگ، بسیار کوتاه جلوه میکند.
آیتالله نظری منفرد به آیهای دیگر از سوره مؤمنون اشاره کرد که در آن از گفتوگوی اهل محشر درباره مدت حضورشان در دنیا سخن به میان آمده است؛ آنان مدت زندگی دنیوی را تنها به اندازه یک روز یا بخشی از یک روز توصیف میکنند. وی تأکید کرد: حیف است انسان این فرصت عزیز و بیبدیل را بدون دستاوردی ارزشمند از دست بدهد.
وی عمر را به مثابه یک معامله توصیف کرد و با نقل روایتی از امام هادی (ع) افزود: دنیا بازار آخرت است و جان آدمی در این بازار به تجارت مشغول است؛ گروهی از این تجارت سود میبرند و با توشهای مطلوب از دنیا میروند و گروهی دیگر زیان میبینند. قرآن نیز از استقبال فرشتگان با سلام و بشارت نسبت به نیکوکاران سخن گفته و در مقابل، فرجام دیگری را برای غافلان ترسیم کرده است.
پیشرفتهای بشر و حقیقت گریزناپذیر مرگ
سخنران مراسم با اشاره به آیه «إِنَّ الَّذِینَ قَالُوا رَبُّنَا اللَّهُ ثُمَّ اسْتَقَامُوا» یادآور شد: کسانی که بر ایمان خود پایداری کردند، جایگاه ویژهای نزد خداوند دارند و روایات فراوانی در فضیلت استقامت در مسیر حق وارد شده است.
وی در بخش دیگری از سخنانش گفت: امروز جهان در عصر فناوری، صنعت، فضا، رایانه، سلاح هستهای و هوش مصنوعی به سر میبرد و دستاوردهای بزرگی نصیب بشر شده است، اما هیچیک از این پیشرفتها نمیتواند حقیقت مرگ را از میان بردارد. نسلها یکی پس از دیگری آمدند و رفتند و اکنون نوبت ماست؛ هر انسانی مدتی در این دنیا حضور دارد و سپس جای خود را به نسل بعد میسپارد.
آیتالله نظری منفرد با تلاوت آیه «إِنَّمَا الْحَیاةُ الدُّنْیا لَعِبٌ وَلَهْوٌ» زندگی دنیا را به بازی، سرگرمی، زینت، تفاخر و فزونطلبی در اموال و فرزندان تشبیه کرد و گفت: انسان مراحل کودکی، نوجوانی، جوانی، میانسالی و پیری را پشت سر میگذارد و خوشا به حال آنان که دریافتهاند در این فرصت کوتاه چه باید بکنند.
آیتالله محفوظی؛ فقیه پارسا و خودساخته
وی در ادامه بهطور ویژه از شخصیت مرحوم آیتالله محفوظی تجلیل کرد و گفت: یکی از کسانی که بهخوبی دریافت چگونه باید از عمر بهره گیرد، همین عالم ربانی بود. ایشان از فرصت حیات خود بهترین استفاده را کرد و آثار و تألیفات ماندگاری بر جای گذاشت.
به گفته آیتالله نظری منفرد، مرور آثار علمی آیتالله محفوظی نشان میدهد که چند جلد از درس خارج فقه ایشان با عنوان «دراسات فی الحجة» و چند کتاب دیگر یادگار تلاشهای علمی و جایگاه والای فقهی اوست. اما ابعاد شخصیتی این فقیه بزرگ تنها به دانش محدود نمیشد.
خودسازی، اخلاق حسنه و اعتقاد استوار از ویژگیهای برجسته آیتالله محفوظی بود. او نه تنها فقیهی صاحبنظر و پرکار، بلکه انسانی خودساخته و مهذب بود که علم را با عمل و تقوا درآمیخته بود.
این استاد حوزه با اشاره به پیوند عمیق آیتالله محفوظی با آیتالله بهجت اظهار کرد: مرحوم محفوظی از نزدیکان و علاقهمندان خاص آیتالله بهجت بود و سالهای طولانی با آن عارف وارسته مرتبط بود؛ ارتباطی که تأثیر عمیقی بر سلوک اخلاقی و معنوی او گذاشت و او را به عالمی برخوردار از فضائل اخلاقی بدل ساخت.
وی افزود: آیتالله محفوظی فقیهی مجاهد، دلبسته دین و مذهب و دلسوز نسبت به حوزه و روحانیت بود و به تربیت شاگردان اهتمام ویژه داشت. او مصداق روایتی بود که مؤمن را دارای چهرهای گشاده و اندوهی در دل توصیف میکند؛ کسی که علم، اخلاق، تقوا و مجاهدت را توأمان در خود جمع کرده بود.
ضایعه فقدان عالمان الگو برای حوزه
آیتالله نظری منفرد فقدان چنین شخصیتهای جامعالاطرافی را ضایعهای بزرگ برای حوزههای علمیه و نسل جوان طلاب دانست و گفت: روحانیت شیعه همواره به داشتن رهبران و عالمان جامع افتخار کرده است؛ شخصیتهایی که در کنار فقاهت و دانش، در اخلاق، تقوا، مجاهدت و تربیت انسانها نیز سرآمد و الگو بودهاند.
وی تأکید کرد: در میان فقهای شیعه نمونههای فراوانی از عالمان جامعالاطراف وجود دارد که خداوند آنان را برای هدایت و راهنمایی جامعه قرار داده و آیتالله محفوظی بیتردید یکی از این چهرههای برجسته و به یاد ماندنی بود؛ فقیهی که تا پایان عمر بر مدار تقوا، سادهزیستی و خدمت به دین و حوزه باقی ماند و نام و آثارش همچنان چراغ راه طلاب و پژوهشگران خواهد بود.
نظرات (0)