معاون گردشگری وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی از واگذاری ۲۰۰ بنای تاریخی در سراسر کشور به سرمایه‌گذاران بخش خصوصی خبر داد؛ اقدامی که به گفته او با هدف احیا، مرمت و بهره‌برداری پایدار از ظرفیت‌های تاریخی و فرهنگی ایران در حال انجام است.

انوشیروان محسنی بندپی روز پنجشنبه در آیین بهره‌برداری از فاز اول خانه تاریخی خادم‌باشی در مرکز شهر اردبیل، احیای بناهای تاریخی را عاملی کلیدی در پیوند میراث فرهنگی با صنعت گردشگری توصیف کرد و گفت این رویکرد می‌تواند ضمن صیانت از هویت تاریخی، زمینه رونق اقتصادی و اشتغال پایدار را فراهم آورد.

خانه خادم‌باشی؛ از آستانه تخریب تا احیای دوباره

محسنی بندپی با اشاره به وضعیت پیشین خانه خادم‌باشی اردبیل اظهار کرد: این بنای ارزشمند اگر به حال خود رها می‌شد، جز مخروبه‌ای از آن باقی نمی‌ماند. به گفته او، با همت مجموعه‌های مرتبط و ورود سرمایه‌گذار بخش خصوصی، مسیر نجات، مرمت و بهره‌برداری دوباره از این اثر تاریخی هموار شده است.

خانه تاریخی خادم‌باشی با ۳ هزار و ۹۰۰ مترمربع عرصه و اعیان و یک هزار و ۹۰۰ مترمربع زیربنا، یکی از بناهای شاخص بافت تاریخی اردبیل به شمار می‌رود. فاز نخست این مجموعه اکنون با کاربری رستوران سنتی به بهره‌برداری رسیده و بر اساس برنامه‌ریزی انجام‌شده، بخش‌های باقی‌مانده آن با کاربری اقامتی احیا خواهد شد. حجم سرمایه‌گذاری برای مرمت و بازسازی این مجموعه یک هزار و ۴۰۰ میلیارد ریال اعلام شده است.

معاون گردشگری وزارت میراث فرهنگی افزود: وقتی وارد حجره‌های این خانه تاریخی می‌شویم که امروز با حفظ اصالت معماری و هویت تاریخی خود به رستوران سنتی تبدیل شده‌اند، به‌روشنی می‌بینیم که حفاظت از میراث می‌تواند به رونق اقتصادی، ارزآوری و ایجاد فرصت‌های شغلی منجر شود.

واگذاری ۲۰۰ بنا در کشور؛ ۹ بنا سهم اردبیل

محسنی بندپی با بیان اینکه تاکنون ۲۰۰ بنای تاریخی در کشور از طریق صندوق حفظ و احیای بناهای تاریخی به بخش خصوصی واگذار شده است، گفت: در استان اردبیل نیز ۹ بنا با پیگیری اداره کل میراث فرهنگی استان و از طریق همین صندوق به سرمایه‌گذاران واگذار شده و امید می‌رود با تکمیل عملیات مرمت، این آثار در اختیار مردم و گردشگران قرار گیرد.

او تحقق کامل این هدف را نیازمند توجه جدی به فرهنگ، تاریخ و تمدن کشور و استمرار حمایت از روند احیا و بهره‌برداری از بناهای تاریخی دانست و تاکید کرد که کمیته تسهیلات وزارتخانه تلاش می‌کند با ایجاد انگیزه و حمایت از طرح‌های احیا، ارزش‌های نهفته در بناهایی همچون خانه خادم‌باشی و خانه صادقی و روایت‌های تاریخی مرتبط با آن‌ها را به شکلی ملموس به جامعه منتقل کند.

میراث فرهنگی؛ سرمایه‌ای فراتر از کالبد بنا

معاون گردشگری وزارت میراث فرهنگی با اشاره به مفهوم گسترده میراث فرهنگی گفت: میراث فرهنگی مجموعه‌ای قابل اتکا از دانش، سنت‌ها، سبک زندگی و تجربه زیسته یک جامعه است که نتیجه آن در قالب میراث فرهنگی، تاریخی و اجتماعی تجلی می‌یابد. از این منظر، خانه خادم‌باشی تنها یک ساختمان قدیمی نیست، بلکه مصداقی از میراث ملموس کشور است که با مرمت اصولی می‌تواند دوباره در چرخه زندگی اجتماعی و اقتصادی نقش‌آفرینی کند.

به گفته او، احیای چنین بناهایی علاوه بر حفظ کالبد تاریخی، به انتقال هویت و روایت‌های فرهنگی به نسل‌های جدید و گردشگران کمک می‌کند و حس تعلق به تاریخ و سرزمین را تقویت می‌نماید.

پیوند میراث و فناوری‌های نوین

محسنی بندپی یکی از ظرفیت‌های مهم برای معرفی بهتر بناهای تاریخی را بهره‌گیری از فناوری‌های نوین و واقعیت مجازی عنوان کرد و افزود: با استفاده از ابزارهای جدید می‌توان روایت تاریخی این بناها را به شیوه‌ای جذاب‌تر، تعاملی‌تر و قابل فهم‌تر برای گردشگران داخلی و خارجی و به‌ویژه نسل جوان بازگو کرد.

او تاکید کرد: ترکیب حفاظت فیزیکی بنا با روایتگری دیجیتال، می‌تواند تجربه بازدید را از یک تماشای صرف به یک تجربه فرهنگی عمیق تبدیل کند و ماندگاری آن را در ذهن گردشگر افزایش دهد.

ظرفیت بی‌بدیل اردبیل برای جهش گردشگری

معاون گردشگری وزیر میراث فرهنگی، اردبیل را استانی منحصر‌به‌فرد با پیشینه‌ای غنی در حوزه تاریخ، فرهنگ و تمدن توصیف کرد و گفت: این استان از ظرفیت‌های کم‌نظیری برای توسعه گردشگری برخوردار است که باید با برنامه‌ریزی دقیق و حمایت از سرمایه‌گذاران، به‌درستی به فعلیت برسد.

او خاطرنشان کرد: بهره‌گیری هوشمندانه از بناهای تاریخی احیا شده، در کنار جاذبه‌های طبیعی و فرهنگی اردبیل، می‌تواند این استان را به یکی از مقاصد اصلی گردشگری فرهنگی در کشور تبدیل کند.

گفتنی است افتتاح فاز نخست خانه خادم‌باشی بخشی از برنامه سفر دو روزه معاون گردشگری وزیر میراث فرهنگی به استان اردبیل بود. شرکت در دومین کنفرانس بین‌المللی موزه‌ها در دانشگاه محقق اردبیلی، افتتاح نخستین رویداد فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی سرعین، بازدید از طرح‌ها و تاسیسات گردشگری و نشست با تشکل‌های حرفه‌ای، فعالان و سرمایه‌گذاران گردشگری استان از دیگر برنامه‌های این سفر عنوان شده است.