لرستان گام بلندی برای حضور در نقشه جهانی ژئوتوریسم برداشته است. مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی این استان از پیگیری فعال پرونده ژئوپارک لرستان برای قرار گرفتن در مسیر ثبت جهانی یونسکو خبر داد؛ پروندهای که محدودهای گسترده از کبیرکوه پلدختر تا شیرکوه را در بر میگیرد و میتواند نام لرستان را در کنار مهمترین مقاصد زمینگردشگری جهان قرار دهد.
به گفته حسنپور، این پرونده تنها به جاذبههای طبیعی محدود نمیشود، بلکه مجموعهای بههمپیوسته از ظرفیتهای ژئوتوریسمی، زیستمحیطی، تاریخی و فرهنگی را در یک چارچوب واحد گرد هم آورده است؛ رویکردی که شانس موفقیت آن در فرآیندهای کارشناسی و ارزیابی یونسکو را افزایش میدهد.
از کبیرکوه تا شیرکوه؛ روایتی واحد از طبیعت و تاریخ
اهمیت ژئوپارک پیشنهادی لرستان در پیوستگی و تنوع آن است. در این محدوده، عوارض کمنظیر زمینشناختی در کنار چشماندازهای طبیعی، درهها، ارتفاعات و زیستبومهای متنوع قرار گرفتهاند و لایهای از تاریخ و فرهنگ را نیز در خود جای دادهاند. کبیرکوه بهعنوان یکی از طولانیترین چینخوردگیهای زاگرس، با ساختارهای زمینشناسی شاخص و پدیدههای ژئومورفولوژیک ویژه، و منطقه شیرکوه با طبیعت بکر و پیشینه تاریخی خود، دو کانون اصلی این ژئوپارک را تشکیل میدهند.
مدیرکل میراث فرهنگی لرستان تأکید کرده که اتصال این دو پهنه، امکان تعریف یک روایت واحد و منسجم از طبیعت و تاریخ لرستان را فراهم میکند. به گفته او، قرار گرفتن پدیدههای زمینشناختی، تنوع زیستی و نشانههای حضور انسان در طول هزاران سال در کنار یکدیگر، این منطقه را به یکی از محورهای مستعد برای توسعه ژئوتوریسم پایدار در غرب کشور تبدیل کرده است.
در صورت پیشرفت پرونده در مراحل ارزیابی داخلی و سپس بررسیهای کارشناسان یونسکو، ژئوپارک لرستان میتواند به ابزاری مؤثر برای معرفی بینالمللی ظرفیتهای گردشگری استان، جذب گردشگران داخلی و خارجی و تقویت زیرساختهای گردشگری مسئولانه و پایدار بدل شود.
نقاشیهای صخرهای شیرکوه؛ پرونده مکمل در مسیر جهانی شدن
در کنار پرونده ژئوپارک، نقاشیها و نگارههای صخرهای شیرکوه نیز بهعنوان دیگر پرونده مهم لرستان در مسیر ثبت جهانی دنبال میشود. این آثار که بخشی از شواهد باستانی و فرهنگی منطقه به شمار میروند، ارزش تاریخی و مطالعاتی بالایی دارند و در کنار ظرفیتهای طبیعی و زمینشناختی شیرکوه، اهمیت این محدوده را دوچندان کردهاند.
به گفته حسنپور، همنشینی آثار تاریخی با چشماندازهای طبیعی، امکان شکلگیری روایتی جامع از پیوند انسان، طبیعت و فرهنگ در لرستان را فراهم میکند؛ روایتی که قابلیت عرضه در سطح ملی و بینالمللی را دارد و میتواند جایگاه استان را در مطالعات میراث فرهنگی و گردشگری ارتقا دهد. پیوند این دو پرونده ــ ژئوپارک و نقاشیهای صخرهای ــ در واقع نشاندهنده نگاه کلنگر استان به مقوله ثبت جهانی است؛ نگاهی که طبیعت و فرهنگ را جدا از هم نمیبیند.
ثبت جهانی؛ فراتر از یک عنوان بینالمللی
قرار گرفتن در فهرست جهانی یونسکو، تنها افزودن یک نام به فهرستی بینالمللی نیست. این اتفاق میتواند پیامدهای ملموس و پایداری برای منطقه به همراه داشته باشد:
- افزایش شناخت جهانی مقصد: معرفی لرستان بهعنوان مقصدی علمی و گردشگری در شبکه جهانی ژئوپارکها.
- تقویت برنامههای حفاظتی: الزام به رعایت استانداردهای حفاظت از میراث طبیعی، تنوع زیستی و آثار تاریخی.
- توسعه گردشگری پایدار: ایجاد فرصتهای جدید برای جوامع محلی، بومگردی، راهنمایان گردشگری و صنایع دستی.
- جذب همکاریهای علمی: گسترش ارتباط با پژوهشگران، دانشگاهها و شبکههای بینالمللی زمینشناسی و محیط زیست.
بر همین اساس، پیگیری پرونده ژئوپارک را میتوان بخشی از راهبرد کلان لرستان برای عبور از گردشگری صرفاً داخلی و حرکت به سمت معرفی ظرفیتهای طبیعی و فرهنگی استان در عرصه بینالمللی دانست.
مسیر پیشرو تا ارزیابی یونسکو
پرونده ژئوپارک لرستان اکنون در مرحله پیگیریهای کارشناسی و تکمیل مستندات قرار دارد. پس از آمادهسازی پرونده، مراحل ارزیابی تخصصی در سطح ملی و سپس بررسیهای میدانی و کارشناسی یونسکو در پیش خواهد بود؛ فرآیندی که دقت، مستندسازی علمی، مشارکت جوامع محلی و تدوین برنامه مدیریتی جامع را میطلبد.
حسنپور با تأکید بر ظرفیتهای کمنظیر استان، ثبت جهانی آثار لرستان را فرصتی برای معرفی هرچه بیشتر توانمندیهای این خطه و کمک به رونق اقتصادی از مسیر گردشگری عنوان کرده است. اکنون باید دید این پرونده در ادامه مسیر کارشناسی چگونه پیش میرود و آیا کبیرکوه، پلدختر و شیرکوه میتوانند در آینده نزدیک بهعنوان نخستین ژئوپارک جهانی لرستان در فهرست یونسکو بدرخشند یا خیر.
آنچه مسلم است، لرستان با تکیه بر طبیعت شگفتانگیز، تاریخ کهن و تنوع زمینشناختی خود، همه عناصر لازم برای روایت یک داستان جهانی را در اختیار دارد؛ داستانی که از دل زاگرس آغاز میشود و میتواند تا صحنه جهانی یونسکو ادامه یابد.
نظرات (0)