سخنگوی حکومت طالبان ادعاهای اخیر مقامات پاکستانی درباره استفاده از خاک افغانستان برای سازماندهی حملات علیه پاکستان را به‌طور کامل رد کرد و نسبت به هرگونه اقدام نظامی فرامرزی اسلام‌آباد هشدار داد.

ذبیح‌الله مجاهد در گفت‌وگویی اختصاصی با شبکه العربیه انگلیسی تأکید کرد که افغانستان نه تنها هیچ حمله‌ای را علیه پاکستان سازماندهی یا هدایت نکرده، بلکه اجازه نخواهد داد هیچ گروه مسلحی از قلمرو این کشور برای هدف قرار دادن کشورهای دیگر استفاده کند.

تکذیب اتهام سخنگوی ارتش پاکستان

ماجرا از آنجا آغاز شد که سخنگوی ارتش پاکستان در روزهای گذشته مدعی شده بود از خاک افغانستان برای جذب، آموزش و تسلیح نیروهایی استفاده می‌شود که سپس با عبور از مرز، حملاتی را در داخل پاکستان انجام می‌دهند. این مقام نظامی پاکستانی، به‌طور تلویحی کابل را به چشم‌پوشی یا حمایت از این گروه‌ها متهم کرده بود.

مجاهد در واکنش به این اظهارات گفت: «کابل اجازه نمی‌دهد گروه‌های مسلح از خاک افغانستان فعالیت کنند و از گروه‌هایی که کشورهای دیگر را هدف قرار می‌دهند نیز حمایت نمی‌کند.» او این اتهامات را فاقد سند و با هدف توجیه فشارهای سیاسی و نظامی علیه افغانستان دانست.

سخنگوی طالبان افزود که حکومت سرپرست افغانستان بارها بر تعهد خود برای جلوگیری از تبدیل شدن خاک این کشور به پایگاهی علیه امنیت همسایگان تأکید کرده و این سیاست همچنان پابرجاست.

هشدار درباره استناد به ماده ۵۱

بخش مهم اظهارات مجاهد به بحث حقوقی ماده ۵۱ منشور سازمان ملل متحد مربوط می‌شود. این ماده حق ذاتی کشورها برای دفاع مشروع فردی یا جمعی در صورت وقوع حمله مسلحانه را به رسمیت می‌شناسد و بسیاری از دولت‌ها از جمله پاکستان در سال‌های گذشته برای توجیه حملات فرامرزی به مواضع گروه‌های مسلح در خاک کشورهای دیگر به آن استناد کرده‌اند.

مجاهد با اشاره به همین موضوع هشدار داد: «اگر پاکستان برای نقض حرمت خاک افغانستان به ماده ۵۱ استناد کند، افغانستان حق دارد از کشور خود دفاع کند و این کار را انجام خواهد داد.»

او تأکید کرد هرگونه نقض حاکمیت افغانستان با واکنشی «کوبنده» مواجه خواهد شد و کابل در دفاع از تمامیت ارضی خود تردید نخواهد کرد. به گفته او، توسل به ماده ۵۱ نمی‌تواند مجوزی برای حملات یک‌جانبه و بدون هماهنگی در داخل خاک افغانستان باشد.

ریشه تنش‌ها در مرزهای شرقی

روابط کابل و اسلام‌آباد در ماه‌های اخیر بار دیگر پرتنش شده است. پاکستان طالبان افغانستان را متهم می‌کند که به گروه تحریک طالبان پاکستان (TTP) پناه داده و مانع فعالیت آن‌ها نمی‌شود؛ اتهامی که طالبان همواره آن را رد کرده است.

در مقابل، مقامات طالبان می‌گویند پاکستان با انجام حملات هوایی و توپخانه‌ای در مناطق مرزی ولایت‌های شرقی افغانستان، حاکمیت این کشور را نقض کرده و غیرنظامیان را هدف قرار داده است. هر دو طرف در ماه‌های گذشته یکدیگر را به عدم پایبندی به تعهدات امنیتی متهم کرده‌اند.

ناظران معتقدند استناد احتمالی پاکستان به ماده ۵۱ برای انجام حملات پیش‌دستانه در داخل افغانستان، می‌تواند تنش‌ها را وارد مرحله خطرناک‌تری کند. افغانستان نیز با استناد به همین اصل، حق دفاع متقابل را برای خود محفوظ می‌داند؛ موضوعی که در صورت سوءمحاسبه، خطر درگیری مستقیم مرزی را افزایش می‌دهد.

پیام کابل به اسلام‌آباد و جامعه جهانی

مجاهد در بخش پایانی گفت‌وگوی خود تصریح کرد که راه‌حل مسائل امنیتی میان دو کشور، گفت‌وگو و همکاری مشترک است نه اتهام‌زنی رسانه‌ای و تهدید به اقدام نظامی. او از پاکستان خواست به جای طرح ادعاهای اثبات‌نشده، از طریق کانال‌های دیپلماتیک و سازوکارهای امنیتی مشترک، نگرانی‌های خود را مطرح کند.

سخنگوی طالبان همچنین از جامعه جهانی خواست نقش بی‌طرفانه‌ای در کاهش تنش‌ها ایفا کند و اجازه ندهد تفسیر موسع از حق دفاع مشروع، به بهانه‌ای برای نقض حاکمیت کشورها تبدیل شود.

این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که افغانستان و پاکستان با چالش‌های مشترک امنیتی، از جمله فعالیت گروه‌های افراطی فرامرزی و قاچاق سلاح و مواد مخدر روبه‌رو هستند و هرگونه تشدید تنش نظامی می‌تواند ثبات شکننده منطقه را بیش از پیش تضعیف کند.