روستای امیرآباد یامچی در شهرستان مرند، این روزها به عنوان یکی از کانون‌های اصلی پرورش گوسفند نژاد ماکویی در آذربایجان شرقی شناخته می‌شود؛ روستایی کوچک که سهم قابل توجهی در تأمین گوشت، پشم و فرآورده‌های دامی و حمایت از چرخه اقتصادی کشور ایفا می‌کند.

به گزارش منابع محلی، شهرستان مرند دارای جمعیتی قابل توجه از دام سبک است و بخش یامچی به ویژه منطقه یکانات، میزبان بخش مهمی از ذخایر ژنتیکی نژاد ماکویی به شمار می‌رود. تمرکز پرورش این نژاد در یک نقطه جغرافیایی، امیرآباد را به الگویی موفق از دامداری روستایی و تولید پایدار تبدیل کرده است.

۸۰ هزار رأس ماکویی در مرند؛ ۲۰ هزار رأس در یک روستا

الهیاری، مدیر جهاد کشاورزی شهرستان مرند با اشاره به پراکنش دام سبک در این شهرستان گفت: از مجموع دام سبک موجود در مرند، حدود ۸۰ هزار رأس به نژاد ماکویی اختصاص دارد که بخش عمده آن در منطقه یکانات یامچی نگهداری می‌شود.

به گفته وی، نکته قابل توجه این است که ۲۰ هزار رأس از این جمعیت، تنها در روستای امیرآباد پرورش داده می‌شود؛ آماری که نشان می‌دهد این روستا به تنهایی یک‌چهارم جمعیت ماکویی شهرستان را در خود جای داده و به عنوان کانون اصلی پرورش این نژاد عمل می‌کند.

الهیاری تأکید کرد: این تمرکز جمعیتی، نقش مهمی در تولید محصولات دامی، ایجاد اشتغال پایدار روستایی و کمک به تأمین امنیت غذایی و حمایت از اقتصاد ملی دارد.

چرا ماکویی برای دامدار به‌صرفه است؟

علیمحمدی، کارشناس امور دام جهاد کشاورزی مرند نیز ویژگی‌های ممتاز گوسفند ماکویی را عامل اصلی استقبال دامداران عنوان کرد و گفت: این نژاد سازگاری بسیار بالایی با شرایط سخت اقلیمی منطقه دارد و در برابر سرما، کمبود علوفه و شرایط کوهستانی مقاوم است.

وی افزود: از نظر تولید پشم و گوشت، ماکویی نسبت به بسیاری از نژادهای دیگر برتری دارد. کیفیت پشم، راندمان تولید گوشت و مقاومت در برابر بیماری‌ها باعث شده این نژاد از نظر اقتصادی برای دامدار کاملاً به‌صرفه باشد.

کارشناس امور دام تصریح کرد: همین مزیت‌ها سبب شده پرورش ماکویی در یامچی نه‌تنها یک فعالیت سنتی، بلکه یک سرمایه‌گذاری مطمئن برای خانوارهای روستایی باشد.

نژاد ماکویی؛ ذخیره ژنتیکی ارزشمند شمال‌غرب

گوسفند ماکویی یکی از نژادهای بومی و شناخته‌شده شمال‌غرب ایران است که خاستگاه اصلی آن منطقه ماکو در آذربایجان غربی است و به تدریج در مناطق همجوار از جمله مرند، جلفا و یامچی گسترش یافته است. این نژاد به دلیل جثه متوسط تا سنگین، دنبه‌دار بودن، پشم نسبتاً بلند و سفید و قدرت راهپیمایی مناسب در مراتع کوهستانی شهرت دارد.

مقاومت بالا در برابر شرایط آب‌وهوایی سرد و خشک، نرخ دوقلوزایی مناسب و کیفیت لاشه، ماکویی را به گزینه‌ای محبوب برای دامداران آذربایجان شرقی و غربی تبدیل کرده است. کارشناسان معتقدند حفظ و توسعه این ذخیره ژنتیکی نقش مهمی در پایداری تولید دام سبک کشور دارد.

امیرآباد؛ الگویی برای اقتصاد روستامحور

تمرکز ۲۰ هزار رأسی در یک روستا، امیرآباد یامچی را فراتر از یک آبادی معمولی کرده است. در این روستا دامداری به شکل زنجیره‌ای از تولید تا عرضه دنبال می‌شود؛ از تأمین علوفه و پرورش بره تا تولید گوشت، پشم و حتی فروش دام زنده در بازارهای منطقه‌ای.

کارشناسان جهاد کشاورزی معتقدند توسعه چنین کانون‌هایی می‌تواند به مهاجرت معکوس، افزایش درآمد خانوارهای روستایی و کاهش وابستگی به واردات محصولات دامی کمک کند. حمایت از دامداران از طریق تأمین نهاده‌های دامی، خدمات دامپزشکی، آموزش‌های ترویجی و تسهیلات کم‌بهره از جمله اقداماتی است که برای پایداری این قطب تولید ضروری عنوان می‌شود.

با توجه به ظرفیت بالای مراتع یامچی و تجربه موفق دامداران امیرآباد، این روستا می‌تواند به عنوان پایلوت توسعه پرورش نژادهای بومی و الگویی برای سایر مناطق دامخیز کشور مطرح شود؛ الگویی که نشان می‌دهد اقتصاد روستا چگونه می‌تواند پشتوانه‌ای مطمئن برای اقتصاد ملی باشد.