شرکت تسلا قصد دارد در هفته جاری برای نخستین بار روبوتاکسی اختصاصی خود موسوم به «سایبرکب» (Cybercab) را به صورت عمومی در چین به نمایش بگذارد. این خودروی خودران که فاقد فرمان، پدال و آینه‌های جانبی سنتی است، قرار است نمادی از توانایی نرم‌افزاری و هوش مصنوعی تسلا در حوزه رانندگی خودکار باشد.

بر اساس بیانیه رسمی تسلا که روز دوشنبه منتشر شد، سایبرکب در دو شهر بزرگ چین به نمایش در خواهد آمد؛ در پکن از ۱۷ تا ۲۷ سپتامبر در فروشگاه تجربه تسلا در مجموعه «هوآمائو» و در شانگهای از ۱۷ تا ۲۱ سپتامبر در سالن شمالی طبقه LG1 مجتمع «تایکو هوی». این برنامه جزئیات تور وعده‌داده‌شده اوایل سپتامبر تسلا برای نمایش سایبرکب در شهرهای مختلف چین را مشخص می‌کند.

تسلا سایبرکب روبوتاکسی در نمایشگاه چین

نمایش استاتیک، نه آغاز سرویس تجاری

تسلا تأکید کرده است که رویدادهای پیش‌رو صرفاً «نمایش استاتیک» خواهند بود. به این معنا که بازدیدکنندگان تنها می‌توانند از نزدیک طراحی بیرونی و داخلی، فناوری‌ها و ایده‌های به کار رفته در سایبرکب را ببینند، اما امکان تست رانندگی، رزرو یا سفارش‌گذاری وجود ندارد و این رونمایی به هیچ وجه به معنای شروع به کار شبکه تجاری روبوتاکسی تسلا در معابر چین نیست.

این تفکیک اهمیت زیادی دارد، چرا که برخلاف ناوگان‌های آزمایشی تاکسی خودران که در برخی شهرهای چین فعال هستند، تسلا هنوز مجوز بهره‌برداری تجاری از سرویس روبوتاکسی بدون راننده را در این کشور دریافت نکرده و تمرکز فعلی بر معرفی مفهومی و سنجش واکنش افکار عمومی است.

سایبرکب چیست؛ حذف کامل ادوات فیزیکی به نفع نرم‌افزار

سایبرکب نخستین بار در اکتبر ۲۰۲۴ در رویداد اختصاصی تسلا با عنوان "We, Robot" به عنوان یک کانسپت انقلابی رونمایی شد. این خودرو تنها دو سرنشین را در خود جای می‌دهد و با حذف کامل فرمان، پدال گاز و ترمز و آینه‌های جانبی، به طور کامل به سامانه خودران مبتنی بر هوش مصنوعی تسلا متکی است.

تسلا اعلام کرده که سایبرکب با روش تولید نوآورانه‌ای به نام «Unboxed» ساخته می‌شود؛ فرآیندی که در آن بخش‌های مختلف خودرو به صورت موازی تولید شده و در مرحله نهایی به یکدیگر متصل می‌شوند. این روش قرار است بهره‌وری خط تولید را به شکل چشمگیری افزایش داده و هزینه تمام‌شده را به شدت کاهش دهد؛ عاملی کلیدی برای اقتصادی شدن شبکه روبوتاکسی در مقیاس بزرگ.

نخستین نمونه تولیدی سایبرکب در فوریه ۲۰۲۶ از خط تولید گیگافکتوری تگزاس خارج شد و تولید انبوه آن از آوریل همان سال آغاز گردید. تسلا در تاریخ ۳ سپتامبر اعلام کرد که سایبرکب فعالیت محدود خود را در شهر آستین ایالت تگزاس آغاز کرده است، اما مقیاس این ناوگان هنوز بسیار کوچک است.

بر اساس داده‌های اداره وسایل نقلیه موتوری تگزاس، تا ۳۱ آگوست تنها ۴۵ دستگاه سایبرکب برای ناوگان محلی روبوتاکسی به ثبت رسیده بود که عمدتاً برای جابه‌جایی کارمندان تسلا به کار گرفته می‌شوند. این آمار نشان می‌دهد که تسلا هنوز در ابتدای مسیر توسعه و بلوغ عملیاتی این محصول قرار دارد.

تلاش تسلا برای احیای جذابیت در بازار رقابتی چین

ورود نمایشی سایبرکب به چین در شرایطی انجام می‌شود که تسلا در بزرگ‌ترین بازار خودروی جهان تحت فشار شدید رقبای داخلی قرار گرفته است. برندهایی مانند بی‌وای‌دی (BYD)، اکس‌پنگ (Xpeng) و نیو (Nio) با عرضه محصولات متنوع، قیمت‌گذاری رقابتی و فناوری‌های بومی، سهم بازار تسلا را به چالش کشیده‌اند.

بر اساس آمار انجمن خودروهای مسافری چین (CPCA)، خرده‌فروشی تسلا در ماه آگوست با افت ۱۲.۴۳ درصدی نسبت به مدت مشابه سال گذشته به ۵۰ هزار و ۴۷ دستگاه رسید. این سومین ماه متوالی کاهش فروش تسلا در چین محسوب می‌شود و زنگ هشداری برای این خودروساز آمریکایی در بازار حیاتی آسیا است.

در واکنش به این روند، تسلا در ۱۱ سپتامبر نسخه‌های جدید تمام‌چرخ محرک و پرفورمنس مدل Y ارتقایافته را در چین عرضه کرد و تعداد تیپ‌های قابل سفارش این مدل را به پنج نسخه رساند. هدف از این اقدام، تنوع‌بخشی به سبد محصولات و تحریک تقاضا در میانه رقابت فشرده قیمتی اعلام شده است.

نمایش فناوری به جای فروش فوری

کارشناسان معتقدند نمایش سایبرکب بیش از آنکه یک برنامه فروش باشد، یک حرکت استراتژیک برای بازسازی تصویر تسلا به عنوان رهبر بلامنازع فناوری و هوش مصنوعی در ذهن مصرف‌کننده چینی است. در حالی که رقبا بر ویژگی‌های رفاهی و قیمت تمرکز کرده‌اند، تسلا می‌کوشد با تأکید بر رانندگی کاملاً خودران و حذف راننده، تمایز فناورانه خود را پررنگ کند.

البته چالش‌های قانونی، زیرساختی و پذیرش اجتماعی روبوتاکسی‌های بدون فرمان در چین همچنان پابرجاست. قوانین رانندگی خودکار در چین به سرعت در حال تکامل است، اما صدور مجوز برای خودرویی بدون هیچ‌گونه کنترل فیزیکی انسانی، نیازمند آزمون‌های گسترده ایمنی و تأیید نهادهای نظارتی خواهد بود.

با این حال حضور فیزیکی سایبرکب در مراکز پرتردد پکن و شانگهای می‌تواند موجی از توجه رسانه‌ای و شبکه‌های اجتماعی را به همراه داشته باشد و بار دیگر نام تسلا را به عنوان پیشرو در آینده حمل‌ونقل هوشمند مطرح کند؛ حتی اگر تا تجاری‌سازی گسترده این روبوتاکسی در خیابان‌های چین، مسیر طولانی باقی مانده باشد.