بیرجند، شهری با پیشینه تاریخی چندصدساله، این روزها میزبان هنرمندان صنایعدستی است که با هنر خود نام این دیار را زنده نگه داشتهاند. علیرضا نصرآبادی، مدیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی بیرجند، در گفتوگویی از ظرفیتهای گسترده این شهرستان در حوزه صنایعدستی و میراث فرهنگی سخن گفت.
توبافی؛ هنر شاخص بیرجند
نصرآبادی با اشاره به تنوع صنایعدستی در بیرجند، توبافی را مهمترین و شاخصترین هنر بومی این شهرستان معرفی کرد. توبافی که نوعی پارچهبافی سنتی است، از دیرباز در بیرجند رواج داشته و همچنان جایگاه خود را در میان هنرهای دستی منطقه حفظ کرده است. در کنار توبافی، رشتههایی چون حولهبافی، سفال و سرامیک، صنایع چرمی و آهنگری نیز توسط هنرمندان بیرجندی دنبال میشود.
پیشینه تاریخی بیرجند
به گفته مدیر میراث فرهنگی بیرجند، قدیمیترین مستندات مکتوب درباره این شهر به منابع تاریخی قرن هفتم و هشتم هجری بازمیگردد. رونق اصلی بیرجند از دوره صفویه آغاز شد و در دوره قاجار، با انتقال مرکز حکمرانی منطقه کوهستان و جنوب خراسان به این شهر، جایگاه سیاسی و اقتصادی آن تثبیت شد. قرار گرفتن بیرجند در مسیر تجارت میان هند، پاکستان، ایران و اروپا نیز نقش مهمی در توسعه این شهر داشته است.
۲۰۰ اثر ملی در بیرجند
نصرآبادی با بیان اینکه حدود ۲۰۰ اثر تاریخی شهرستان بیرجند در فهرست آثار ملی ثبت شده است، گفت: «تعداد آثار تاریخی شهرستان بسیار بیشتر است و برآورد میشود نزدیک به هزار اثر تاریخی در محدوده شهرستان وجود داشته باشد.» وی به تنوع این آثار اشاره کرد و محوطههای تاریخی، تپههای باستانی، سنگنگارهها، خانههای تاریخی، بناهای مذهبی و باغهای تاریخی را از جمله این آثار برشمرد.
باغ اکبری بیرجند به عنوان شاخصترین باغ تاریخی این شهرستان، در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیده است. همچنین بافت تاریخی شهر حدود ۱۱۰ هکتار وسعت دارد و محلههایی همچون سرده، پای قلعه، خیرآباد و عقیل از مهمترین بخشهای آن هستند.
نقش صنایعدستی در اشتغال بانوان
مدیر میراث فرهنگی بیرجند صنایعدستی را یکی از مهمترین حوزههای اشتغال در این شهرستان دانست و بر نقش مؤثر آن در اشتغال بانوان و مشاغل خانگی تأکید کرد. از مجموع سه هزار و ۸۰۰ هنرمند صنایعدستی فعال در بیرجند، بخش عمدهای را بانوان تشکیل میدهند که نشاندهنده جایگاه ویژه این حوزه در توانمندسازی اقتصادی زنان منطقه است.
حمایت از هنرمندان صنایعدستی
نصرآبادی از اقدامات میراث فرهنگی برای حمایت از هنرمندان خبر داد و گفت: «در زمینه آموزش، صدور مجوز و حمایت از هنرمندان اقدامات مختلفی انجام میشود. پرداخت تسهیلات به فعالان صنایعدستی از برنامههای مهم امسال است که میتواند زمینه توسعه کسبوکارهای خانگی و اشتغال پایدار را فراهم کند.»
وی بازار فروش را یکی از مهمترین دغدغههای هنرمندان دانست و افزود: «معرفی هنرمندان، حضور در نمایشگاههای استانی و ملی، ایجاد بازارچههای صنایعدستی و راهاندازی خانههای صنایعدستی از جمله اقداماتی است که برای حمایت از تولیدکنندگان انجام میشود.»
خانه صنایعدستی بیرجند
خانه صنایعدستی در خانه تاریخی اعتمادی و همچنین مرکز بیرجندشناسی از جمله مراکزی هستند که در زمینه آموزش، تولید و فروش محصولات صنایعدستی فعالیت دارند. این مراکز نقش مهمی در معرفی هنرهای بومی شهرستان ایفا میکنند و بستری برای ارتباط هنرمندان با علاقهمندان و خریداران فراهم آوردهاند.
نصرآبادی در پایان بر ضرورت معرفی هرچه بیشتر ظرفیتهای میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی بیرجند تأکید کرد و گفت بهرهگیری از این ظرفیتها میتواند علاوه بر حفظ هویت تاریخی شهر، به رونق اقتصادی، توسعه گردشگری و ایجاد اشتغال پایدار در منطقه کمک کند.
نظرات (0)