رئیس سازمان هواشناسی کشور از تغییر محسوس الگوی بارش‌ها در ماه‌های پیش‌رو خبر داد و اعلام کرد با تداوم روند افزایش دما، سهم بارش برف از کل بارش‌های کشور به‌طور کلی کاهشی خواهد بود و بارش‌های مایع جایگزین آن می‌شود.

سحر تاجبخش با بیان اینکه دمای هوای کشور در حال حاضر از میانگین‌های بلندمدت فراتر رفته است، تأکید کرد الگوهای اقلیمی حاکم، روند گرمایش را تقویت و تشدید کرده‌اند و بر همین اساس انتظار می‌رود کشور تابستانی گرم‌تر از حد معمول را تجربه کند.

دمای بالاتر از نرمال و تابستان گرم پیش‌رو

به گفته رئیس سازمان هواشناسی، داده‌های پایش‌شده نشان می‌دهد میانگین دما در بسیاری از مناطق کشور بالاتر از نرمال‌های اقلیمی قرار دارد و این انحراف مثبت دمایی تنها محدود به فصل تابستان نیست. الگوهای بزرگ‌مقیاس جوی و تغییرات اقلیمی موجب شده‌اند سامانه‌های گرم با فراوانی و ماندگاری بیشتری فعال شوند و در نتیجه، تمامی فصول از جمله پاییز و زمستان نیز تحت تأثیر افزایش دما قرار بگیرند.

تاجبخش تصریح کرد که همین افزایش دمای فراگیر، مستقیماً بر نوع بارش‌ها اثر می‌گذارد و حتی در صورت وقوع بارش‌های قابل توجه، احتمال تبدیل آن به برف کمتر از سال‌های گذشته خواهد بود.

چشم‌انداز بارش‌های نیمه دوم سال؛ غلبه باران بر برف

رئیس سازمان هواشناسی در خصوص پیش‌بینی بارش‌ها در نیمه دوم سال گفت: با توجه به تداوم روند افزایش میانگین دما، انتظار می‌رود سهم بارش برف در کشور کاهش یابد و بخش عمده بارش‌ها به صورت باران نازل شود. به عبارت دیگر، الگوی کلی بارش‌ها از حالت جامد به سمت بارش مایع متمایل خواهد شد.

وی افزود این تغییر الگو با روند جهانی تغییر اقلیم همسو است؛ به‌طوری که با گرم‌تر شدن هوا، ارتفاع برف‌مرز بالاتر می‌رود، سامانه‌های بارشی ظرفیت نگهداری رطوبت بیشتری به شکل باران پیدا می‌کنند و ماندگاری پوشش برف در ارتفاعات نیز کوتاه‌تر می‌شود.

سرما و برف به طور کامل حذف نمی‌شود

تاجبخش در عین حال تأکید کرد کاهش سهم برف به معنای عدم وقوع بارش برف یا از بین رفتن کامل سرما در پاییز و زمستان نیست. به گفته او، بسته به نوع و مسیر سامانه‌های بارشی که وارد کشور می‌شود، همچنان ممکن است در بازه‌های زمانی چندروزه و کوتاه‌مدت، شاهد کاهش محسوس دما، نفوذ توده هوای سرد و بارش برف در برخی مناطق به‌ویژه در نیمه شمالی، شمال‌غرب و ارتفاعات البرز و زاگرس باشیم.

وی توضیح داد: ناپایداری‌های جوی مقطعی در فصل زمستان همچنان رخ می‌دهد، اما این ناپایداری‌ها فراگیر و ماندگار نخواهد بود و در مقیاس کلان، میانگین بارش برف نسبت به گذشته کمتر می‌شود.

پیامدهای کاهش سهم برف برای منابع آبی

کارشناسان هواشناسی و منابع آب بارها هشدار داده‌اند که کاهش سهم برف و افزایش سهم باران، می‌تواند ذخیره برفی کشور را که به عنوان منبع مهم تأمین آب در بهار و تابستان عمل می‌کند، تضعیف کند. برف با ذوب تدریجی، نقش تنظیم‌کننده در تغذیه آب‌های زیرزمینی، پر شدن سدها و تأمین آب کشاورزی دارد، در حالی که بارش باران به‌ویژه اگر به صورت رگباری باشد، بخش زیادی از آن به سرعت جاری شده و از دسترس خارج می‌شود.

از این رو، تغییر الگو از برف به باران، مدیریت منابع آب، برنامه‌ریزی برای ذخیره‌سازی و مصرف بهینه را بیش از پیش ضروری می‌کند؛ موضوعی که سازمان هواشناسی نیز با اشاره به گرمایش هوا و تغییر نوع بارش‌ها، به طور غیرمستقیم بر آن تأکید کرده است.

رئیس سازمان هواشناسی در پایان یادآور شد که با وجود احتمال بروز دوره‌های سرد و برفی کوتاه‌مدت، روند غالب در ماه‌های آینده همچنان افزایش دما و تمایل بارش‌ها به شکل باران خواهد بود و این روند باید در برنامه‌ریزی‌های بخش‌های مختلف از جمله کشاورزی، انرژی و مدیریت بحران مدنظر قرار گیرد.