سخنگوی وزارت امور خارجه کشورمان شامگاه شنبه ۲۸ شهریور در گفتوگویی تلویزیونی، به فضاسازیهای اخیر درباره ادعای نقض تفاهمنامه از سوی ایران واکنش نشان داد و تأکید کرد که آنچه رخ داده، بهانهجویی از پیش طراحیشده واشنگتن برای خروج از توافقی بوده که منافعش را تأمین نمیکرده است.
اسماعیل بقائی در پاسخ به پرسشها درباره موضع دستگاه دیپلماسی در قبال اتهامزنی به نیروهای مسلح مبنی بر نقض تفاهم، گفت: «متأسفانه تمایل به خودشماتتی، یکی از پیامدهای جنگ شناختی و رسانهای دشمن است.»
یادآوری سابقه پیمانشکنی واشنگتن
بقائی با اشاره به کارنامه آمریکا در عمل به تعهدات بینالمللی تصریح کرد که برخی واقعیتها آنقدر آشکار است که نیازی به توضیح مفصل ندارد. به گفته او، خروج یکجانبه و بیدلیل آمریکا از برجام در سال ۲۰۱۸ در حالی که این سند پشتوانه قطعنامهای ذیل فصل هفتم شورای امنیت را داشت، خود گواهی روشن بر رویکرد پیمانشکنانه واشنگتن است؛ رویکردی که به گفته وی نه فقط برای مردم ایران بلکه برای کل جامعه جهانی شناختهشده است.
سخنگوی وزارت خارجه افزود: «بیانصافی در حق خود و مردم است اگر تحولات را مقطعی ببینیم و رخدادهای ماههای اخیر را از یاد ببریم. در کمتر از ۹ ماه گذشته، جمهوری اسلامی ایران دو بار دقیقاً در حین مذاکرات دیپلماتیک هدف تعدی و تجاوز نظامی قرار گرفت. با چنین سابقهای چگونه میتوان واقعیت رفتار طرف مقابل را کتمان کرد؟»
تردیدهای جدی درباره ماجرای سه کشتی
بخش اصلی توضیحات بقائی به ادعای اخیر درباره حمله به سه کشتی و استفاده از آن برای برهم زدن تفاهم اختصاص داشت. او گفت در مورد این ادعا اساساً جزئیات و اسناد اثباتشدهای وجود ندارد و تردیدهای جدی درباره اصل وقوع و نحوه آن مطرح است.
وی تأکید کرد حتی با فرض صحت چنین رخدادی، نمیتوان سندی را که حاصل هفتهها مذاکره فشرده پس از یک جنگ خشن و پرآسیب بوده، با چنین بهانهای کنار گذاشت. به گفته بقائی، طرف مقابل مدعی است این شناورها متعلق به سه کشور منطقه بودهاند، اما پرسش اساسی این است که چرا با وجود آگاهی این کشورها از بند ۵ یادداشت تفاهم و اطلاع از ناامنی مسیر جنوبی، و در حالی که ایران تمهیدات لازم برای تردد از مسیر امن را فراهم کرده بود، اجازه عبور از مسیر ناامن داده شد.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی این پرسش را مطرح کرد: «آیا این اقدام جز با هماهنگی سنتکام صورت گرفته است؟» و افزود همین ابهام، گمانه سناریوسازی برای ایجاد بهانه را تقویت میکند.
واکنشی نامتناسب و از پیش آمادهشده
بقائی واکنش آمریکا به این ماجرای ادعایی را «فوقالعاده نامتناسب» توصیف کرد. او یادآور شد که در خود تفاهم، سازوکارهایی برای بررسی موارد نقض احتمالی و گفتوگو پیشبینی شده بود. با این حال واشنگتن در نخستین گام، تفاهم را خاتمهیافته اعلام کرد، محاصره دریایی را بازگرداند و تمام تعهدات خود را نقض کرد.
به گفته وی، این رفتار نشان میدهد واشنگتن از قبل زمینه را برای بهانهجویی آماده کرده بود تا از تفاهمی که منافع مورد نظرش را تأمین نمیکرد، خارج شود.
سفر وزیر کشور پاکستان؛ بدون پیام ویژه از آمریکا
سخنگوی وزارت امور خارجه در بخش دیگری از این گفتوگو به سفر پیشروی وزیر کشور پاکستان به تهران و گمانهزنیها درباره احتمال حامل بودن پیام یا طرحی از سوی آمریکا پاسخ داد.
بقائی با اشاره به روابط خوب و رو به رشد تهران و اسلامآباد، بهویژه ارتقای مناسبات در ماههای اخیر در همه حوزهها گفت مبنای سیاست همسایگی ایران، استفاده از پیوندهای فرهنگی، تاریخی و مشترکات برای تحکیم روابط است.
وی تأکید کرد: «سفر وزیر کشور پاکستان کاملاً در چارچوب مسائل دوجانبه انجام میشود و احتمال دارد یکی از وزرای اقتصادی این کشور نیز وی را همراهی کند. هدف اصلی، پیگیری تفاهمات پیشین بهویژه مصوبات در سطح سران است.»
بقائی افزود: پاکستان به عنوان طرفی که نقش میانجی را ایفا کرده، طبیعی است که از فرصتها برای طرح مسائل منطقهای استفاده کند، اما تا این لحظه موضوع حامل بودن پیام خاص یا طرح مشخصی از سوی آمریکا مطرح نیست.
شروط تهران؛ لغو تحریمها و توقف محاصره دریایی
در پاسخ به پرسشی درباره واکنش واشنگتن به سه شرط اصلی اعلامشده از سوی تهران، سخنگوی وزارت خارجه تصریح کرد آنچه ایران اعلام کرده، همان مطالبات و مبانی اصلی مذاکرات و تفاهم ۲۸ خرداد است؛ تفاهمی که دولت آمریکا بدون دلیل موجه به صورت یکجانبه از آن خارج شد.
بقائی گفت: «مطالبه ایران مبنی بر لغو کامل تحریمها و توقف محاصره دریایی همچنان به قوت خود باقی است. مادامی که محاصره دریایی برقرار باشد، مصداق آشکار عمل تجاوزکارانه تلقی میشود و تا این شروط محقق نشود، سخن گفتن از پایان درگیری یا عادیسازی اوضاع در منطقه ممکن نخواهد بود.»
تفاهم ایران و عمان برای مسیر امن در تنگه هرمز
سخنگوی دستگاه دیپلماسی درباره جایگاه توافقات اخیر تهران و مسقط پیرامون راهاندازی کریدور و مسیرهای تردد ایمن نیز توضیح داد. به گفته او، تفاهم بهدستآمده میان ایران و عمان به عنوان دو دولت ساحلی تنگه هرمز، باید از سوی همه بازیگران منطقهای و فرامنطقهای به عنوان یک فرصت واقعی دیده و محترم شمرده شود.
بقائی خاطرنشان کرد: «این دو کشور ساحلی طی چند هفته مذاکرات مداوم، مختصات دقیق یک مسیر امن برای کشتیرانی تجاری را تدوین کردند و طبق برنامهریزیها قرار بود خروجی این توافقات در نشست صلاله با دیگر کشورهای منطقه نیز به اشتراک گذاشته شود.»
وی در پایان تأکید کرد احترام به این مسیر امن و پایبندی به سازوکارهای توافقشده، میتواند از تکرار بهانهجوییها و ناامنیهای تصنعی در یکی از مهمترین آبراههای جهان جلوگیری کند.
نظرات (0)