رئیس دفتر رئیس‌جمهور با تشریح رویکرد دولت چهاردهم در نحوه اداره کشور، تأکید کرد که مسعود پزشکیان شنونده همه دیدگاه‌هاست و حل مشکلات کشور را بدون مشارکت گسترده اجتماعی و استفاده از همه ظرفیت‌های موجود ممکن نمی‌داند.

محسن حاجی‌میرزایی در گفت‌وگویی که به همت معاونت ارتباطات و اطلاع‌رسانی دفتر رئیس‌جمهور تهیه شده، با اشاره به شرایط یک سال و چند ماه اخیر گفت: شاید سال‌ها بعد و پس از آنکه مسائل کنونی با عزت و اقتدار جمهوری اسلامی ایران به سرانجام رسید، بتوان دقیق‌تر درباره نقش تعیین‌کننده رئیس‌جمهور در پیشبرد امور و حفظ آرامش جامعه سخن گفت، اما همین اکنون نیز نقش‌آفرینی آقای پزشکیان کاملاً ملموس و مؤثر بوده است.

نقش پزشکیان در ایجاد وحدت در شورای عالی امنیت ملی

حاجی‌میرزایی یکی از نمونه‌های عینی این نقش‌آفرینی را ایجاد وحدت نظر در شورای عالی امنیت ملی دانست و اظهار کرد: به اعتقاد من وفاق و هماهنگی امروز در شورا، بیش از هر عامل دیگری حاصل نقش آقای پزشکیان است. ایشان حداکثر همراهی و هم‌نوایی را داشته و گفت‌وگوهایش با اعضای شورا، گفت‌وگوهایی اقناعی، منطقی و مبتنی بر استدلال بوده است.

به گفته رئیس دفتر رئیس‌جمهور، برای کسانی که از نزدیک در اداره کشور حضور دارند، این نقش‌آفرینی ملموس‌تر است و پزشکیان توانسته با پرهیز از برخوردهای دستوری، اجماع در سطوح عالی تصمیم‌گیری را تقویت کند.

وفاق؛ از شعار تا راهبرد اداره کشور

حاجی‌میرزایی محور اصلی نگاه پزشکیان را «وفاق و مشارکت اجتماعی» توصیف کرد و افزود: یکی از مهم‌ترین تمایزهایی که دکتر پزشکیان ایجاد کرده، باور او به ضرورت حضور همه مردم در صحنه برای حل مسائل کشور است. برای سال‌های طولانی تفکراتی جریان داشت که جامعه را تکه‌تکه و به بخش‌های جدا از هم تقسیم می‌کرد، اما رئیس‌جمهور معتقد است مسائل کشور تنها زمانی حل می‌شود که بتوانیم همه مردم را در ساختن آینده سهیم کنیم.

وی ادامه داد: تأکید رئیس‌جمهور این است که به جای تمرکز بر نقاط افتراق، نقاط اشتراک را پیدا کنیم. این به معنای نفی تفاوت دیدگاه‌ها نیست؛ طبیعی است که افراد به دلیل تجربه، تحصیلات و زاویه نگاه متفاوت، برداشت‌های گوناگونی داشته باشند، اما هنر سیاست‌ورزی این است که جامعه را حول «کلمه سواء» و نقطه مشترک جمع کند، همان‌گونه که قرآن کریم بر یافتن نقطه مشترک تأکید دارد.

رئیس دفتر رئیس‌جمهور با تشریح مفهوم وفاق از نگاه پزشکیان گفت: اگر مسئله‌ای را ما فهمیده‌ایم و دیگری آن را قبول ندارد، هم‌افزایی شکل نمی‌گیرد. رسیدن به فهم مشترک از مسئله کاری دشوار است، اما سیاستمدار باید تمام توان خود را برای ایجاد چنین فضایی به کار گیرد. وقتی درک هماهنگ ایجاد شود، ظرفیت‌های پراکنده جامعه آزاد شده و برای حل مشکلات به کار می‌افتد.

استفاده از ظرفیت اقوام، زنان و جریان‌های سیاسی

حاجی‌میرزایی یکی از جلوه‌های عملی این رویکرد را به‌کارگیری ظرفیت‌های متنوع جامعه دانست و تصریح کرد: از ابتدا تأکید آقای پزشکیان این بود که هر کسی که به ایران تعلق دارد باید در ساختن ایران نقش داشته باشد. بر همین اساس از ظرفیت قومیت‌ها، زنان و طبقات مختلف اجتماعی استفاده شد؛ استاندار اهل سنت، استانداران بومی و استانداران از قومیت‌های مختلف انتخاب شدند، به زنان میدان بیشتری داده شد و جریان‌های سیاسی متفاوت مورد توجه قرار گرفتند.

وی با تأکید بر اینکه دولت هیچ جریان سیاسی داخلی را تکفیر نکرده است، افزود: ممکن است با بسیاری از دیدگاه‌ها موافق نباشیم، اما درِ گفت‌وگو را نبستیم. همه را دعوت کردیم، حرف‌هایشان را شنیدیم و از حضورشان استقبال کردیم. آقای پزشکیان مصمم بود این مسیر دنبال شود، حتی اگر با مقاومت‌هایی در داخل و خارج همراه باشد.

به گفته وی، برخی همراهان دولت نیز در ابتدا می‌پرسیدند چرا آغوش دولت تا این حد باز است و چرا از تجربه برخی دولت‌های گذشته که افراد دولت قبل را کنار می‌گذاشتند استفاده نمی‌شود، اما به تدریج این تفکر جا افتاد و امروز وفاق به یکی از دستاوردهای مهم دولت تبدیل شده است.

جامعه نیازمند انسجام و گفت‌وگوست

رئیس دفتر رئیس‌جمهور با بیان اینکه ایران برای ساختن کشوری قوی به انسجام درونی نیاز دارد، گفت: جامعه باید قواعد رفتار با یکدیگر را بیاموزد. حتی در یک خانواده نیز اعضا لزوماً درباره همه موضوعات یکسان فکر نمی‌کنند، اما صمیمیت دارند و پشتیبان یکدیگرند. باید به عقاید و سلایق مختلف احترام گذاشت و فرصت گفت‌وگو فراهم کرد.

وی با اشاره به تعبیر یکی از نویسندگان فرانسوی که «کلمه را مصالح ساختن» می‌داند نه ابزاری برای ویرانی، افزود: هر منازعه‌ای باید ما را به یکدیگر نزدیک‌تر کند. اگر منازعات ما را از هم دور می‌کند، معلوم است که هنوز یاد نگرفته‌ایم چگونه مسائل‌مان را حل کنیم. همچنین باید آمادگی داشته باشیم اگر حرف حقی از سوی هر کسی مطرح شد، آن را بپذیریم و صرفاً به دلیل تعلقات جناحی در برابر حقیقت مقاومت نکنیم.

انباشت تجربه به جای ریست کردن سیستم

حاجی‌میرزایی در بخش دیگری از سخنان خود به ضرورت انباشت تجربه در نظام اجرایی اشاره کرد و گفت: هر دولتی برای گرفتن رأی، شرایط قبل را نقد کرده و سطح انتظارات را بالا برده است، اما در عمل بسیاری از دولت‌ها سیستم را «ریست» کرده و بخش زیادی از تجربه مدیریتی، به‌ویژه در سطوح عالی، را کنار گذاشته‌اند. نتیجه این روند، عمیق‌تر شدن شکاف میان انتظارات و ظرفیت اجرایی برای پاسخگویی بوده است.

وی در پاسخ به انتقادها درباره عدم تغییر برخی مدیران اظهار کرد: برخی می‌گویند چرا پزشکیان ترمیم نمی‌کند و چرا افراد را عوض نمی‌کند، اما نگاه رئیس‌جمهور این است که ما در تمام این دهه‌ها آدم‌ها را عوض کرده‌ایم؛ چه مشکلی با این تغییرات حل شده است؟ مسئله اصلی، انباشت دانش و تجربه است.

رئیس دفتر رئیس‌جمهور با تشبیه جامعه به انسان متکی بر حافظه گفت: اگر ارتباط انسان با حافظه‌اش قطع شود، حتی نام خود را فراموش می‌کند. جامعه نیز حافظه اجتماعی دارد و اگر این ارتباط قطع شود، یافته‌ها و تجربیات خود را از دست می‌دهد. در نگاهی جامعه‌شناختی، جامعه فقط متشکل از زنده‌ها نیست؛ زنده‌ها بر دوش مردگان ایستاده‌اند. هر دولت نیز باید بر دوش دولت قبل بایستد و از ارتفاع تجربه پیشینیان به واقعیت‌های اجتماعی نگاه کند، نه اینکه بنای قبلی را خراب کند و از صفر شروع کند.

به گفته وی، پزشکیان این استراتژی را آگاهانه انتخاب کرده و بر آن ایستادگی کرده است؛ حتی زمانی که برخی همراهان در درستی آن تردید داشتند، رئیس‌جمهور بر حفظ این نگاه پافشاری کرد و امروز مشخص شده که اگر این رویکرد نبود، عبور از مراحل دشوار یک سال اخیر با عزت و اقتدار ممکن نبود.

اصلاحات اقتصادی ریشه‌ای به جای درمان مُسکن‌وار

حاجی‌میرزایی اصلاحات اقتصادی دولت چهاردهم را از بزرگ‌ترین اصلاحات پس از انقلاب توصیف کرد و گفت: دولت‌های مختلف معمولاً با محافظه‌کاری از کنار مسائل اقتصادی عبور کرده‌اند، اما دولت دکتر پزشکیان با وجود آگاهی از تبعات تبلیغاتی سنگین، از اصلاح ریشه‌ای فرار نکرد.

وی این اصلاحات را اقدامی برای درمان ریشه مشکلات و نه معلول‌ها دانست و افزود: یکی از محورهای اصلی، مقابله با آثار ارز چندنرخی و زمینه‌های فسادزای ناشی از آن بوده است. دولت به جای پاک کردن صورت مسئله، به سراغ ریشه‌ها رفته است.

رئیس دفتر رئیس‌جمهور همچنین به مجموعه برنامه‌های پیگیری‌شده با نظارت مستقیم پزشکیان اشاره کرد و گفت: توسعه کریدورهای ارتباطی، اجرای عدالت آموزشی، ساخت مدارس، هوشمندسازی نظام آموزش، افزایش تولید برق، توسعه انرژی خورشیدی، مدیریت مصرف انرژی و مهار گازهای مشعل از جمله محورهایی است که رئیس‌جمهور به صورت مستمر پیگیر آن است.

تعامل فراجناحی؛ مهم حل مسئله است نه ثبت نام

حاجی‌میرزایی در پایان با اشاره به تعامل گسترده رئیس‌جمهور با مجلس، احزاب، دانشگاهیان، فعالان اقتصادی و حتی رقبای انتخاباتی تأکید کرد: برای آقای پزشکیان مهم نیست نتیجه یک اقدام به نام چه کسی ثبت شود؛ آنچه اهمیت دارد حل شدن مسئله و پیش رفتن کار کشور است.

وی خاطرنشان کرد: رئیس‌جمهور شنونده همه دیدگاه‌هاست و معتقد است رقبا نیز می‌توانند در حل مسائل کشور نقش داشته باشند. این نگاه فراجناحی، سرمایه‌ای است که می‌تواند ظرفیت حل مسئله را در کشور به شکل محسوسی افزایش دهد.