در حالی که ظرفیت باتری پرچم‌داران در سال‌های اخیر به لطف فناوری نوین سیلیکون-کربن به‌طور چشمگیری افزایش یافته، یک قانون قدیمی حمل‌ونقل بین‌المللی به مانعی جدی برای عرضه این گوشی‌ها در بازارهای غربی تبدیل شده بود. حالا اپل با یک ترفند نرم‌افزاری ساده اما هوشمند، این سد قانونی را برای آیفون ۱۸ پرو مکس پشت سر گذاشته است.

قانون ۲۰ وات‌ساعت؛ مانعی بر سر باتری‌های بزرگ

باتری‌های لیتیومی به دلیل ماهیت شیمیایی خود، به عنوان کالای خطرناک در مقررات حمل‌ونقل بین‌المللی طبقه‌بندی می‌شوند. بر اساس قوانین فعلی سازمان‌هایی مانند یاتا (IATA)، ایکائو (ICAO) و ADR، حمل باتری‌هایی که تنها یک سلول آن‌ها بیش از ۲۰ وات‌ساعت انرژی داشته باشد، با محدودیت‌های بسیار سخت‌گیرانه‌ای روبه‌رو است.

این قانون در گذشته مشکل‌ساز نبود، اما با روی کار آمدن باتری‌های سیلیکون-کربن با چگالی انرژی بسیار بالاتر، تولیدکنندگان توانستند در همان ابعاد قبلی، ظرفیت بسیار بیشتری جای دهند. نتیجه، باتری‌هایی با ظرفیت اسمی فراتر از ۲۰ وات‌ساعت در یک سلول واحد بود. برای دور زدن این محدودیت، بسیاری از شرکت‌ها دو راه داشتند: یا باتری را به دو سلول تقسیم کنند تا هر سلول زیر ۲۰ وات‌ساعت باقی بماند، یا نسخه‌ای ضعیف‌تر و کم‌ظرفیت‌تر را روانه بازار اروپا و آمریکا کنند؛ اتفاقی که باعث می‌شد یک مدل گوشی در آسیا باتری بزرگ‌تری نسبت به همان مدل در اروپا داشته باشد.

راه‌حل نرم‌افزاری اپل: قفل شارژ هوشمند

به گزارش GSMArena، راهکار اپل که در صفحه پشتیبانی آیفون ۱۸ پرو مکس توضیح داده شده، بسیار ظریف است. این شرکت به جای تغییر فیزیکی باتری، یک محدودیت نرم‌افزاری روی آن اعمال کرده است.

بر این اساس، آیفون‌های ۱۸ پرو مکس در زمان ارسال از کارخانه، به گونه‌ای برنامه‌ریزی شده‌اند که ظرفیت شارژ آن‌ها به‌طور نرم‌افزاری زیر ۲۰ وات‌ساعت محدود می‌شود. به بیان ساده، باتری به صورت فیزیکی بزرگ است اما نرم‌افزار اجازه نمی‌دهد به‌طور کامل شارژ شود و در نتیجه از نظر قانونی، در دسته باتری‌های مجاز قرار می‌گیرد.

این قفل تنها تا اولین راه‌اندازی گوشی توسط کاربر فعال است. به محض اینکه کاربر برای نخستین بار آیفون خود را روشن و فعال می‌کند، این محدودیت به‌طور خودکار برداشته می‌شود و دسترسی به ظرفیت کامل باتری آزاد می‌گردد.

ظرفیت اسمی باتری در این مدل قابل توجه است:

  • نسخه آمریکا (فقط eSIM): ۵۵۶۷ میلی‌آمپرساعت معادل ۲۱.۷۵ وات‌ساعت
  • نسخه اروپا (با جایگاه سیم‌کارت فیزیکی): ۵۳۹۱ میلی‌آمپرساعت معادل ۲۱.۰۶ وات‌ساعت

دلیل ظرفیت کمتر نسخه اروپایی، اشغال فضای داخلی توسط خشاب سیم‌کارت فیزیکی است. اپل تاکید کرده این اعداد، ظرفیت اسمی (Rated) هستند و نباید مستقیما با ظرفیت معمول (Typical) که سازندگان اندرویدی اعلام می‌کنند مقایسه شوند، هرچند در هر دو حالت، رقم از سقف ۲۰ وات‌ساعت فراتر رفته است.

تایید رگولاتور آمریکایی و سکوت نهادهای بین‌المللی

نکته جالب اینجاست که رگولاتور حمل‌ونقل ایالات متحده (DOT) از ژوئن ۲۰۲۵ به‌طور رسمی این روش حمل را تایید کرده است. با این حال، نهادهای کلیدی بین‌المللی مانند ADR، یاتا و ایکائو هنوز به‌طور رسمی اظهارنظری نکرده‌اند.

اما عرضه بی‌وقفه سری آیفون ۱۸ پرو در بازار اتحادیه اروپا، این گمانه را تقویت می‌کند که آن‌ها نیز به‌طور تلویحی با این روش موافقت کرده‌اند، در غیر این صورت فروش این محصولات در اروپا با مانع قانونی مواجه می‌شد.

امکان فعال‌سازی مجدد برای ارسال دوباره

اپل حتی به فکر جابه‌جایی‌های بعدی گوشی توسط خود کاربر نیز بوده است. اگر کاربری قصد داشته باشد آیفون ۱۸ پرو مکس خود را دوباره از طریق پست هوایی یا روش‌های مشمول قوانین کالای خطرناک به کشور دیگری ارسال کند، می‌تواند به‌صورت دستی این محدودیت ۲۰ وات‌ساعتی را دوباره از طریق تنظیمات فعال کند. پس از رسیدن گوشی به مقصد، گیرنده می‌تواند دوباره آن را غیرفعال و از ظرفیت کامل باتری استفاده کند.

قانونی که دیگر کارآمد نیست؛ چشم‌انتظار اصلاح در ۲۰۲۹

این ترفند اپل، بحث قدیمی ناکارآمدی قانون ۲۰ وات‌ساعت را دوباره داغ کرده است. در سال ۲۰۲۶، کمیته فرعی کارشناسان حمل کالاهای خطرناک سازمان ملل، پیشنهادی را بررسی کرد که دقیقا به همین تناقض اشاره داشت. در این پیشنهاد آمده است که مرز ۲۰ وات‌ساعت برای یک سلول واحد، دیگر منطقی نیست؛ زیرا یک سلول مشابه می‌تواند در یک باتری چندسلولی با مجموع انرژی بیش از ۲۰ وات‌ساعت بدون مشکل حمل شود، اما همان سلول به صورت تکی و مستقل، غیرمجاز تلقی می‌شود.

به همین دلیل، نهادهای قانون‌گذار در حال کار بر روی به‌روزرسانی این مقررات هستند، اما این اصلاحات تا سال ۲۰۲۹ اجرایی نخواهد شد. تا آن زمان، روش اپل یک راه‌حل موقت اما کاملا قانونی و هوشمندانه محسوب می‌شود.

آغازی برای پایان دوگانگی باتری در بازارهای جهانی

کارشناسان معتقدند اقدام اپل یک پیش‌زمینه مهم برای کل صنعت موبایل ایجاد خواهد کرد. اگر این روش به عنوان استاندارد پذیرفته شود، دیگر نیازی نخواهد بود که سازندگانی مانند سامسونگ، شیائومی یا وان‌پلاس برای دور زدن قوانین، باتری‌ها را به دو سلول تقسیم کنند یا ظرفیت باتری نسخه جهانی را کاهش دهند.

کاربران در آمریکا و اروپا نیز دیگر شاهد عرضه نسخه‌های ضعیف‌تر نخواهند بود و فناوری سیلیکون-کربن می‌تواند بدون مانع رگولاتوری، ظرفیت‌های ۶۰۰۰ و حتی ۷۰۰۰ میلی‌آمپرساعتی را به پرچم‌داران غربی بیاورد؛ نمونه‌ای که پیش‌تر در گوشی‌هایی مانند وان‌پلاس ۱۵ با باتری ۷۳۰۰ میلی‌آمپرساعتی در بازار آمریکا دیده شده اما با ترفندهای سخت‌افزاری همراه بوده است.

به این ترتیب، ترفند نرم‌افزاری اپل نه تنها مشکل آیفون ۱۸ پرو مکس را حل کرده، بلکه ممکن است مسیر را برای یکسان‌سازی تجربه کاربری در سراسر جهان هموار کند؛ جایی که دیگر مرز جغرافیایی، تعیین‌کننده ظرفیت باتری گوشی شما نخواهد بود.