کمیسیون تجارت بین‌الملل ایالات متحده تحقیقاتی رسمی را آغاز کرده که می‌تواند به ممنوعیت فروش و واردات بخش بزرگی از دستگاه‌های اپل، سامسونگ و گوگل در خاک آمریکا منجر شود. محور این پرونده، ادعای نقض پتنت‌های مربوط به فناوری «صدای فضایی» یا Spatial Audio است؛ فناوری‌ای که امروزه در هدفون‌ها، گوشی‌ها، تبلت‌ها و بلندگوهای هوشمند به‌طور گسترده استفاده می‌شود.

به گزارش GSMArena، این تحقیق در ادامه شکایت شرکت BoomCloud 360 کلید خورده است؛ شرکتی نسبتاً کوچک اما دارای پتنت‌های ارزشمند در حوزه بهینه‌سازی صدا که مقر آن در کالیفرنیا قرار دارد.

شکایت BoomCloud 360 و آغاز تحقیق USITC

شرکت BoomCloud 360 که در زمینه نرم‌افزارهای بهینه‌سازی صدای ابری برای فیلم، بازی و موسیقی فعالیت می‌کند، در ماه اوت شکایتی رسمی را نزد کمیسیون تجارت بین‌الملل آمریکا ثبت کرد. این شرکت مدعی است سه پتنت کلیدی آن در حوزه پردازش صدای فضایی، توسط دستگاه‌های تولیدی اپل، سامسونگ و گوگل نقض شده است.

بر اساس این شکایت، BoomCloud 360 خواستار صدور «دستور منع محدود واردات» (Limited Exclusion Order) برای تمام محصولات ناقض پتنت و همچنین صدور دستور توقف فروش (Cease and Desist Order) شده است. در صورت تأیید ادعای این شرکت، USITC می‌تواند واردات محصولات متخلف به آمریکا و فروش آن‌ها در بازار این کشور را ممنوع کند؛ اقدامی که می‌تواند ضربه سنگینی به زنجیره تأمین و فروش سه برند بزرگ وارد کند.

تحقیقات رسمی USITC از روز ۱۸ سپتامبر ۲۰۲۶ به‌طور رسمی اعلام شده و اکنون در مرحله بررسی اولیه قرار دارد. این نهاد وظیفه دارد مشخص کند آیا محصولات مورد شکایت واقعاً پتنت‌های ثبت‌شده را نقض کرده‌اند یا خیر.

فناوری صدای فضایی در گوشی‌ها و هدفون‌ها

BoomCloud 360 کیست؟

برخلاف اپل، سامسونگ و گوگل که نام‌هایی شناخته‌شده در صنعت فناوری هستند، BoomCloud 360 شرکتی کوچک و تخصصی است. تمرکز اصلی این شرکت بر توسعه نرم‌افزارهای پردازش و بهینه‌سازی صدا در فضای ابری است که تجربه شنیداری فراگیرتری را برای محتوای سینمایی، موسیقی و بازی‌های ویدیویی فراهم می‌کند.

این شرکت طی سال‌های گذشته مجموعه‌ای از پتنت‌های مرتبط با صدای سه‌بعدی و پردازش فضایی صدا را به ثبت رسانده است. همین پتنت‌ها اکنون دستمایه شکایت حقوقی شده‌اند. به گفته BoomCloud 360، فناوری به‌کاررفته در بسیاری از دستگاه‌های پرچم‌دار بازار، بدون اخذ مجوز و پرداخت حق امتیاز، از راهکارهای ابداعی این شرکت استفاده کرده است.

نکته قابل توجه این است که برخلاف پرونده‌های مشابه، این بار سه شرکت بزرگ به‌طور همزمان طرف شکایت قرار گرفته‌اند؛ موضوعی که نشان می‌دهد فناوری مورد مناقشه احتمالاً به‌صورت گسترده و به عنوان یک استاندارد صنعتی در حال استفاده است.

کدام محصولات در خطر ممنوعیت هستند؟

در متن شکایت و اطلاعیه USITC، اشاره دقیقی به نام یا مدل خاصی از محصولات نشده است. BoomCloud 360 به‌طور کلی از «دستگاه‌های ناقض» اپل، سامسونگ و گوگل نام برده و خواستار ممنوعیت تمام محصولاتی شده که از فناوری صدای فضایی مورد ادعا استفاده می‌کنند.

با توجه به گستردگی استفاده از صدای فضایی، دامنه احتمالی این ممنوعیت می‌تواند بسیار وسیع باشد؛ از آیفون‌ها، آیپدها، مک‌بوک‌ها و ایرپادهای اپل گرفته تا سری گلکسی، هدفون‌های Galaxy Buds و تبلت‌های سامسونگ و همچنین گوشی‌های پیکسل، هدفون‌ها و بلندگوهای هوشمند گوگل. با این حال، تا زمانی که USITC فهرست دقیق محصولات متخلف را منتشر نکند، نمی‌توان به‌طور قطعی درباره مدل‌های مشمول ممنوعیت اظهار نظر کرد.

کارشناسان حقوقی می‌گویند معمولاً در این مرحله از تحقیقات، فهرست محصولات به‌صورت محرمانه بررسی می‌شود و در صورت احراز نقض پتنت، نسخه نهایی دستور منع واردات با ذکر دقیق مدل‌ها صادر خواهد شد.

واکنش اپل، سامسونگ و گوگل

هر سه شرکت متهم، پیش از آغاز رسمی تحقیقات USITC، اقدام حقوقی پیش‌دستانه‌ای انجام داده‌اند. اپل، سامسونگ و گوگل به‌صورت جداگانه دادخواست‌هایی برای صدور «حکم اعلامی» (Declaratory Judgment) علیه BoomCloud 360 ثبت کرده‌اند؛ به این معنا که از دادگاه خواسته‌اند اعلام کند محصولاتشان پتنت‌های مورد ادعا را نقض نکرده‌اند یا اینکه پتنت‌های مذکور فاقد اعتبار هستند.

این اقدام، رویه‌ای رایج در دعاوی پتنتی در آمریکا است و به شرکت‌های بزرگ اجازه می‌دهد پیش از صدور هرگونه حکم محدودکننده، از خود دفاع کنند. انتظار می‌رود تیم‌های حقوقی سه شرکت با استناد به تفاوت‌های فنی در پیاده‌سازی نرم‌افزاری فناوری صدای فضایی، استدلال کنند که روش آن‌ها با آنچه در پتنت‌های BoomCloud 360 توصیف شده متفاوت است.

در شبکه‌های اجتماعی و بخش نظرات رسانه‌های فناوری نیز برخی کاربران این پرونده را مصداق «پتنت‌ترولی» دانسته‌اند؛ اصطلاحی که برای شرکت‌هایی به‌کار می‌رود که با تکیه بر پتنت‌های کلی و فراگیر، از شرکت‌های بزرگ غرامت می‌گیرند. با این حال، تا زمانی که USITC رأی نهایی را صادر نکند، قضاوت درباره ماهیت این ادعا زودهنگام است.

پیامدهای احتمالی برای بازار آمریکا

اگر USITC در نهایت به نفع BoomCloud 360 رأی دهد، صدور دستور منع واردات می‌تواند بازار موبایل و لوازم الکترونیکی آمریکا را به‌شدت تحت تأثیر قرار دهد. آمریکا بزرگ‌ترین بازار محصولات پرمیوم اپل، سامسونگ و گوگل محسوب می‌شود و هرگونه اختلال در عرضه، علاوه بر زیان مالی برای این شرکت‌ها، می‌تواند به کمبود کالا، افزایش قیمت و سردرگمی مصرف‌کنندگان منجر شود.

البته تجربه نشان داده است که در بسیاری از پرونده‌های مشابه، طرفین پیش از رسیدن به مرحله ممنوعیت، به توافق خارج از دادگاه و پرداخت حق امتیاز (Royalty) می‌رسند. همچنین حتی در صورت صدور دستور منع واردات، شرکت‌ها فرصت دارند با به‌روزرسانی نرم‌افزاری و حذف یا تغییر فناوری مورد مناقشه، محصولات خود را از شمول ممنوعیت خارج کنند.

رئیس جمهور آمریکا نیز طبق قانون می‌تواند ظرف ۶۰ روز پس از صدور رأی USITC، آن را به دلایل سیاست عمومی وتو کند؛ اتفاقی که هرچند نادر است، اما در پرونده‌های کلان فناوری سابقه داشته است.

در حال حاضر، پرونده در مراحل ابتدایی قرار دارد و ماه‌ها تا صدور رأی نهایی فاصله باقی است. با این حال، آغاز رسمی تحقیقات علیه سه بازیگر اصلی بازار، زنگ هشداری جدی برای کل صنعت فناوری درباره اهمیت مدیریت پتنت‌ها و ریسک‌های حقوقی فناوری‌های صوتی نوین به‌شمار می‌رود.