عملیات مشترک شرکت گاز و پلیس امنیت در شهرستان اشتهارد به کشف یکی از پیچیده‌ترین شگردهای سرقت گاز در یک واحد صنعتی منجر شد؛ واحدی که در پوشش فعالیت صنعتی، به‌صورت غیرمجاز به استخراج رمزارز مشغول بود و برای تأمین انرژی مورد نیاز خود، تونلی مخفی در زیر ایستگاه گاز حفر کرده بود.

به گزارش باشگاه خبرنگاران جوان، سعید توکلی، معاون وزیر نفت در امور گاز، با تشریح جزئیات این پرونده گفت که ماجرا از یک ناهمخوانی ساده در بررسی‌های دوره‌ای آغاز شد؛ میزان مصرف گاز ثبت‌شده برای یک مجموعه صنعتی در اشتهارد با نوع و حجم فعالیت اعلام‌شده آن همخوانی نداشت و همین موضوع حساسیت کارشناسان را برانگیخت.

از ظن کارشناسان تا کشف ۳۶۲ ماینر

به گفته توکلی، تیم‌های بازرسی شرکت گاز بررسی این مجموعه را در دستور کار قرار دادند. در بازدید میدانی از محل، حدود ۳۶۲ دستگاه استخراج رمزارز (ماینر) به‌صورت فعال شناسایی شد؛ تعدادی که مصرف برق و گاز بسیار بالایی می‌طلبد و با کاربری اعلام‌شده واحد صنعتی هیچ تناسبی نداشت.

نکته‌ای که ظن سرقت را تقویت کرد، واکنش ایستگاه گاز پس از قطع جریان ورودی بود. به گفته معاون وزیر نفت، پس از آنکه گاز ورودی ایستگاه به‌طور کامل قطع شد، بررسی‌ها نشان داد بخش داخلی مجموعه همچنان گازدار است. این وضعیت به‌وضوح نشان می‌داد که گاز از مسیری غیر از کنتور و انشعاب رسمی وارد مجموعه می‌شود و احتمال وجود انشعاب غیرمجاز قوت گرفت.

شگرد حرفه‌ای؛ تونل زیر ایستگاه گاز

پس از قطعی شدن احتمال سرقت، موضوع با هماهنگی قضایی پیگیری شد. با اخذ مجوز قضایی و با همکاری پلیس امنیت، نیروهای عملیاتی شرکت گاز عملیات بررسی و حفاری را در محوطه آغاز کردند؛ عملیاتی که تا ساعت‌هایی از بامداد ادامه یافت.

نتیجه حفاری دقیق، کشف کانالی عمیق در زیر ایستگاه گاز بود. بررسی‌های تکمیلی نشان داد مالک مجموعه با حفر تونلی از داخل کارخانه به سمت خط ورودی، انشعابی غیرمجاز روی خط لوله ۴ اینچ ورودی ایستگاه ایجاد کرده است. این تونل به‌گونه‌ای طراحی و اجرا شده بود که دسترسی به انشعاب سرقتی را از دید بازرسان پنهان نگه دارد.

به گفته توکلی، سارقان پس از ایجاد انشعاب، محل حفاری را با استفاده از مواد زائد، نخاله و بازسازی ظاهری کف و دیواره‌ها پوشانده بودند تا شناسایی آن با روش‌های معمول بازرسی تقریبا ناممکن شود. به همین دلیل نیز کشف این سرقت تنها با بررسی دقیق نقشه مسیر لوله‌ها، الگوی مصرف و تطبیق داده‌های فنی ممکن شد.

پلمب ایستگاه و تشکیل پرونده قضایی

کارشناسان شرکت گاز پس از ردیابی مسیر انشعاب و تأیید سرقتی بودن آن، جریان گاز مجموعه را به‌طور کامل قطع و ایستگاه را پلمب کردند. پرونده تخلف نیز برای سیر مراحل قانونی و برخورد قضایی در اختیار مراجع ذی‌ربط قرار گرفته است.

ظرفیت ایستگاه گاز این مجموعه یک‌هزار مترمکعب برآورد شده است؛ ظرفیتی که نشان می‌دهد حجم گاز به سرقت رفته در طول دوره فعالیت غیرمجاز می‌تواند بسیار قابل توجه بوده و تضییع آشکار منابع ملی و تحمیل هزینه به شبکه گازرسانی کشور را به‌دنبال داشته باشد.

خطر انفجار و آتش‌سوزی در کمین انشعاب‌های غیرمجاز

معاون وزیر نفت در امور گاز با هشدار نسبت به تبعات اینگونه دستکاری‌ها تأکید کرد که ایجاد انشعاب‌های غیرمجاز تنها یک تخلف اقتصادی نیست، بلکه تهدیدی جدی برای ایمنی کارکنان، تجهیزات و تأسیسات گازرسانی محسوب می‌شود.

به گفته وی، هرگونه دستکاری غیراصولی در شبکه گاز می‌تواند خطر نشت، انفجار و آتش‌سوزی را به‌شدت افزایش دهد و جان کارکنان مجموعه، واحدهای همجوار و حتی مأموران عملیاتی را به خطر بیندازد. علاوه بر این، این اقدامات فشار مضاعفی بر شبکه توزیع وارد کرده و پایداری گازرسانی به مشترکان قانونی را مختل می‌کند.

توکلی همچنین یادآور شد که استخراج غیرمجاز رمزارز یکی از کانون‌های اصلی مصرف غیرمجاز انرژی در کشور است و بخش قابل توجهی از کشفیات انشعاب‌های غیرمجاز گاز و برق در سال‌های اخیر به همین فعالیت مرتبط بوده است. شرکت ملی گاز ایران اعلام کرده است برخورد با این موارد با جدیت و با همکاری دستگاه قضایی و نیروی انتظامی ادامه خواهد یافت.

تأکید بر تشدید نظارت‌ها

کشف این تونل مخفی بار دیگر ضرورت رصد هوشمند مصرف انرژی در شهرک‌ها و نواحی صنعتی را نشان می‌دهد. تطبیق داده‌های مصرف با نوع فعالیت، پایش مستمر ایستگاه‌های گاز و استفاده از فناوری‌های نشت‌یاب و نقشه‌برداری دقیق شبکه، از جمله راهکارهایی است که به گفته مسئولان می‌تواند از تکرار چنین تخلفاتی جلوگیری کند.

مسئولان از شهروندان و فعالان صنعتی نیز خواسته‌اند هرگونه مورد مشکوک از جمله فعالیت شبانه‌روزی واحدهای صنعتی بدون تولید مشخص، صدای ممتد دستگاه‌های ماینر یا مصرف غیرمتعارف انرژی را به سامانه‌های نظارتی شرکت گاز اطلاع دهند تا ضمن صیانت از منابع ملی، از بروز حوادث ناگوار نیز پیشگیری شود.