سخنگوی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور با تشریح جزئیات اجرای قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول، تأکید کرد دارندگان اسناد مالکیت حدنگار و تک‌برگ - معروف به سند سبز و زرد - نیازی به ثبت دوباره ادعای مالکیت در سامانه موضوع ماده ۱۰ ندارند و نباید تحت تأثیر تبلیغات نادرست اقدام به ثبت ادعا کنند.

اعظم قویدل با اشاره به راه‌اندازی رسمی سامانه ثبت ادعا موضوع ماده ۱۰ قانون الزام از اول خردادماه امسال گفت: از این تاریخ، مهلت دو ساله‌ای برای ثبت ادعای مالکیت در این سامانه آغاز شده است، اما این مهلت شامل همه مالکان نمی‌شود و تنها گروه خاصی از مدعیان مالکیت مکلف به ثبت ادعا هستند.

مشمولان اصلی سامانه ثبت ادعا چه کسانی هستند؟

به گفته سخنگوی سازمان ثبت، سامانه ماده ۱۰ برای افرادی طراحی شده که نسبت به املاک دارای سند مالکیت صادر شده از اول فروردین ۱۳۹۶ به بعد، با استناد به اسناد عادی از جمله قولنامه، ادعای مالکیت دارند. این ادعا می‌تواند ناظر به عین ملک، منافع بیش از دو سال یا حقوق ارتفاقی باشد.

قویدل توضیح داد: اگر فردی مدعی است با یک سند عادی، مالک یک ملک دارای سند رسمی است که سند آن بعد از ابتدای سال ۱۳۹۶ صادر شده، باید در مهلت دو ساله، ادعای خود را در سامانه ثبت کند تا در مسیر قانونی بررسی شود. در واقع این سامانه بستری برای ساماندهی و تعیین تکلیف ادعاهای مبتنی بر اسناد عادی در برابر اسناد رسمی جدید است.

تکلیف دارندگان سند تک‌برگ و حدنگار چیست؟

سخنگوی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور تصریح کرد: اگر ملک به نام خود شخص و دارای سند مالکیت حدنگار یا تک‌برگ باشد، مالکیت او به صورت کامل در دفتر الکترونیک املاک سازمان ثبت، ثبت و تثبیت شده است. بنابراین این افراد به هیچ عنوان نباید در سامانه، ادعای مالکیت درج کنند، چرا که مالکیت آنان با صدور سند حدنگار احراز شده و نیازی به تأیید مجدد ندارد.

وی افزود: متأسفانه برخی افراد و حتی بعضی دفاتر یا کانال‌های تبلیغاتی با اطلاعات نادرست، این تصور را در میان مردم ایجاد کرده‌اند که حتی دارندگان سند تک‌برگ زرد یا سبز رنگ هم باید وارد سامانه شده و دوباره ادعای مالکیت ثبت کنند. این برداشت کاملاً اشتباه است و موجب سردرگمی مردم و افزایش مراجعات غیرضروری به سامانه شده است.

قویدل تأکید کرد: مردم عزیز نگران نباشند؛ اگر ملک شما دارای سند تک‌برگ حدنگار است، هیچ دغدغه‌ای از بابت ثبت ادعا ندارید و سازمان ثبت به عنوان حافظ امنیت مالکیت مردم، از حقوق مالکان رسمی صیانت می‌کند.

ادعای دیگران علیه ملک دارای سند رسمی چه سرنوشتی دارد؟

سخنگوی سازمان ثبت در ادامه به نگرانی برخی مالکان درباره ثبت ادعاهای دیگران علیه ملک دارای سند رسمی پاسخ داد و گفت: چنانچه اشخاصی غیر از مالک رسمی، با استناد به قولنامه یا سایر اسناد عادی، نسبت به ملکی که دارای سند حدنگار است ادعایی داشته باشند و آن را در سامانه ثبت کنند، این ادعا به صورت خودکار موجب انتقال مالکیت یا ابطال سند رسمی نخواهد شد.

به گفته وی، هر ادعایی که در سامانه درج شود، در بستر قانونی و با بررسی مراجع قضایی و سازمان ثبت اسناد و املاک کشور تعیین تکلیف می‌شود و صرف ثبت یک ادعا در سامانه، اثر حقوقی مبنی بر خدشه به مالکیت رسمی ایجاد نمی‌کند. در نتیجه مالکان دارای سند حدنگار نباید نگران از دست رفتن سند خود به دلیل ثبت یک ادعای یک‌طرفه باشند.

دارندگان منافع و حقوق ارتفاقی مستند به سند رسمی چه کنند؟

قویدل به وضعیت دارندگان منافع بیش از دو سال و حقوق ارتفاقی نیز اشاره کرد و گفت: اگر شخصی به موجب سند رسمی، مالک منافع ملکی برای بیش از دو سال باشد و آن ملک دارای سند حدنگار باشد، یا اینکه دارای حق ارتفاقی در ملک دیگری باشد و این حق به طور صریح در سند مالکیت قید شده باشد، در این موارد نیز مالکیت منافع یا حق ارتفاق تثبیت شده محسوب می‌شود و نیازی به درج ادعا در سامانه نیست.

وی افزود: در این فرض، چون مبنای مالکیت، سند رسمی است و در سیستم ثبتی نیز ثبت شده، فرد از شمول الزام به ثبت ادعا خارج است و نباید اقدام مضاعفی انجام دهد.

هشدار درباره ثبت ادعای خلاف واقع

سخنگوی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور در پایان به تبصره ۵ ماده ۱۰ قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول اشاره کرد و نسبت به عواقب ثبت ادعاهای واهی هشدار داد.

به گفته وی، چنانچه شخصی با علم به عدم استحقاق، رأساً یا از طریق دیگری اقدام به درج سند عادی غیرواقعی در سامانه کند، علاوه بر پیگرد قانونی، به پرداخت جزای نقدی معادل ۲۰ درصد قیمت روز ملک محکوم خواهد شد. این مجازات با هدف جلوگیری از سوءاستفاده، طرح ادعاهای کذب و برهم زدن امنیت معاملات ملکی پیش‌بینی شده است.

قویدل از مردم خواست برای اطلاع از وضعیت ثبتی ملک خود صرفاً به مراجع رسمی سازمان ثبت اسناد و املاک و اطلاعیه‌های منتشر شده از سوی این سازمان توجه کنند و فریب تبلیغات غیررسمی درباره الزام ثبت ادعا برای همه دارندگان سند را نخورند.