طرح تحقیقی و ترویجی مقایسه خاک‌ورزی حفاظتی با کشت مرسوم نخود دیم در استان لرستان نتایج امیدوارکننده‌ای به همراه داشته است. ندا محمدی‌پور، مدیر زراعت سازمان جهاد کشاورزی لرستان، روز دوشنبه در گفت‌وگو با رسانه‌ها از افزایش حدود هفت درصدی عملکرد نخود دیم در اراضی تحت کشت این استان خبر داد.

اصول سه‌گانه کشاورزی حفاظتی

محمدی‌پور با اشاره به اینکه این طرح سه‌ساله باهدف توسعه کشاورزی حفاظتی، افزایش بهره‌وری منابع خاک و آب و ارتقای پایداری تولید در اراضی دیم اجرا شده است، اظهار داشت: در سال نخست اجرای طرح، اصول سه‌گانه کشاورزی حفاظتی شامل حفظ بقایای گیاهی، بی‌خاک‌ورزی (حذف شخم) و تناوب زراعی به طور کامل رعایت شد.

وی تأکید کرد: این اصول نقش کلیدی در حفظ رطوبت خاک، کاهش فرسایش و بهبود ساختار فیزیکی خاک دارند که در نهایت به افزایش عملکرد محصول منجر می‌شود.

جزئیات اجرای طرح در مزارع لرستان

مدیر زراعت سازمان جهاد کشاورزی لرستان در تشریح ابعاد میدانی این طرح گفت: در این پژوهش، نخود رقم «منصور» پس از برداشت گندم و بدون انجام هرگونه عملیات شخم در سطح سه و نیم هکتار کشت شد. در مجاورت این مزرعه، کشت نخود به روش مرسوم و همراه با عملیات شخم در سطح یک و نیم هکتار به عنوان گروه شاهد انجام گرفت.

نتایج اولیه برداشت از هر دو مزرعه نشان‌دهنده برتری قابل توجه روش کشاورزی حفاظتی بود. به گفته محمدی‌پور، عملکرد مزرعه‌ای که با روش حفاظتی مدیریت شده بود، حدود هفت درصد بیشتر از مزرعه با کشت مرسوم بود.

چشم‌انداز و اهداف بلندمدت

این مسئول با بیان اینکه طرح مذکور در سال‌های آینده نیز پایش و ارزیابی خواهد شد، تصریح کرد: بررسی اثرات بلندمدت کشاورزی حفاظتی بر عملکرد محصول، حفظ و ذخیره رطوبت خاک، کاهش فرسایش آبی و بادی و افزایش تاب‌آوری مزارع دیم در برابر تغییرات اقلیمی از جمله اهداف اصلی ادامه این طرح به شمار می‌رود.

کشاورزی حفاظتی به عنوان یکی از رویکردهای نوین در جهان، با حداقل دخالت در خاک و حفظ پوشش گیاهی دائمی، ضمن کاهش هزینه‌های تولید، به پایداری اکوسیستم‌های کشاورزی کمک شایانی می‌کند. استان لرستان با دارا بودن اراضی دیم گسترده، ظرفیت بالایی برای توسعه این روش دارد و موفقیت این طرح می‌تواند الگویی برای سایر استان‌های کشور باشد.

اهمیت نخود دیم در اقتصاد کشاورزی لرستان

نخود دیم یکی از محصولات مهم و راهبردی در الگوی کشت استان لرستان محسوب می‌شود. افزایش عملکرد این محصول با استفاده از روش‌های کم‌هزینه و سازگار با محیط زیست می‌تواند نقش مؤثری در معیشت کشاورزان منطقه و امنیت غذایی کشور ایفا کند. اجرای موفق طرح کشاورزی حفاظتی، گامی مؤثر در جهت تحقق اهداف اقتصاد مقاومتی و توسعه پایدار بخش کشاورزی در منطقه غرب کشور به شمار می‌آید.