همزمان با تشدید بحران در تنگه هرمز و اعمال محاصره دریایی یمن علیه بنادر عربستان در دریای سرخ، مسیرهای صادراتی ریاض با اختلال جدی روبهرو شده است. به گزارش خبرگزاری فارس، این وضعیت موجب شده است که عربستان سعودی روزانه بیش از ۴۲۰ میلیون دلار از درآمدهای نفتی خود را از دست بدهد.
ینبع؛ مسیر جایگزینی که به دام افتاد
پس از ایجاد محدودیتها در تنگه هرمز، بندر ینبع در ساحل دریای سرخ به عنوان مهمترین مسیر جایگزین صادرات نفت عربستان مطرح شد. بر اساس دادههای مؤسسات Windward و Lloyd's List Intelligence، صادرات نفت از این بندر از حدود ۷۶۳ هزار بشکه در روز به ۳.۸ میلیون بشکه در روز افزایش یافته بود تا خلأ ناشی از بسته شدن تنگه هرمز را جبران کند.
اما با اعلام محاصره بنادر عربستان توسط انصارالله یمن از ۲۰ ژوئیه (۶ مرداد ۱۴۰۵)، این مسیر جایگزین نیز با تهدید مواجه شد. یمنیها هشدار دادند که کشتیهای عازم بنادر عربستان ممکن است هدف حمله قرار گیرند؛ هشداری که بلافاصله تأثیر خود را بر ترافیک دریایی گذاشت.
تغییر مسیر نفتکشها و افزایش هزینهها
در پی این هشدارها، چندین نفتکش غولپیکر از نوع VLCC مسیر خود را تغییر دادند یا در نزدیکی تنگه بابالمندب متوقف شدند. برخی کشتیها نیز برای عبور از منطقه ناچار به دریافت تضمین امنیتی شدند و حتی مواردی از اصابت مستقیم نیز گزارش شده است.
شرکتهای کشتیرانی نیز با افزایش ریسک امنیتی، بخشی از ناوگان خود را به مسیر طولانیتر دماغه امید نیک در جنوب آفریقا هدایت کردهاند؛ مسیری که زمان و هزینه حمل را به شدت افزایش میدهد. افزایش هزینه بیمه، رشد کرایه نفتکشها و تأخیر در تحویل محمولهها از دیگر پیامدهای این وضعیت است.
۴۰ درصد کاهش صادرات ینبع
بر اساس ارزیابی مؤسسات دریایی، صادرات بندر ینبع به دلیل این تهدیدها حدود ۴۰ درصد کاهش یافته است. به این ترتیب، میزان صادرات روزانه این بندر از ۳.۸ میلیون بشکه به حدود ۲.۳ میلیون بشکه رسیده است؛ یعنی کاهش تقریبی ۱.۵ میلیون بشکه در روز. با فرض قیمت ۹۰ دلار برای هر بشکه نفت، ارزش این کاهش به تنهایی حدود ۱۳۵ میلیون دلار در روز برآورد میشود.
حساب سرانگشتی ضررهای ریاض
قبل از آغاز تنشها و بسته شدن تنگه هرمز، صادرات نفت عربستان حدود ۷ میلیون بشکه در روز بود. اکنون با مسدود شدن تنگه هرمز و اختلال در مسیر دریای سرخ، حدود ۴.۷ میلیون بشکه از صادرات این کشور کاسته شده است.
تحلیلگران با در نظر گرفتن قیمت ۹۰ دلاری هر بشکه نفت در زمان تهیه این گزارش، زیان روزانه عربستان را ۴۲۳ میلیون دلار برآورد میکنند. با یک محاسبه ساده، ریاض ماهانه ۱۲.۵ میلیارد دلار بهای آغاز جنگ علیه ایران و درگیری با یمن را میپردازد.
فشار مضاعف بر زنجیره تأمین
کارشناسان تأکید میکنند که اثر این بحران تنها به کاهش حجم صادرات محدود نمیشود. افزایش هزینههای بیمه، طولانی شدن مسیرهای حمل، رشد کرایه کشتیها و تأخیر در تحویل محمولهها نیز فشار مضاعفی بر زنجیره صادرات نفت عربستان وارد کرده است.
گزارش Lloyd's List هشدار میدهد که بندر ینبع به مهمترین «سوپاپ اطمینان» صادرات نفت عربستان پس از محدودیتهای هرمز تبدیل شده بود، اما با اختلال در بابالمندب، این ظرفیت جایگزین نیز تضعیف شده و ریاض عملاً گزینه چندانی برای دور زدن محاصره دریایی پیش رو ندارد.
نظرات (0)