منوچهر متکی، نماینده تهران در مجلس شورای اسلامی و وزیر اسبق امور خارجه، در گفتوگویی با اشاره به شرایط کنونی منطقه و وضعیت مذاکرات ایران، بر ضرورت توجه همزمان به سه مؤلفه «میدان، دیپلماسی و مردم» تأکید کرد و آن را چارچوب اصلی تحلیل تحولات خواند. وی تصریح کرد که هر سه ضلع این مثلث برای نظام جمهوری اسلامی ایران اهمیت دارد و نظام به هر سه اعتماد دارد.
اذن ولی و اصل عزت، حکمت و مصلحت
متکی با اشاره به تاریخچه مذاکرات جمهوری اسلامی خاطرنشان کرد که از دوران امام خمینی(ره) تا دوره مقام معظم رهبری، هیچ گفتوگویی بدون اذن ولی فقیه انجام نشده است. او تفکیک مهمی میان «اذن به مذاکره» و «تدبیر و نحوه انجام مذاکره» قائل شد و گفت که شیوه پیگیری مذاکرات باید بر اساس اصل «عزت، حکمت و مصلحت» تنظیم شود.
راهبرد آمریکا تا آبانماه
این مقام اسبق وزارت خارجه با بیان اینکه تصمیمگیرندگان آمریکا بهطور مستمر شرایط منطقه و جهان را رصد میکنند، گفت: یکی از راهبردهای واشنگتن این است که ایران را تا آبانماه از طریق مذاکره، میانجیها یا حتی حملات محدود و نامحدود درگیر نگه دارد. به اعتقاد او، از نگاه آمریکاییها این مسیر میتواند اهداف مورد نظر آنان را تأمین کند.
متکی در ادامه یادآور شد که برخی معتقدند آمریکا ممکن است از مسیر مذاکره به دنبال اقناع افکار عمومی باشد تا اعلام کند پرونده اختلافات را بسته است؛ اما او این دیدگاه را نادرست خواند و تأکید کرد: آمریکا به دلیل ماهیت خود به دنبال صلح یا پایان جنگ نیست و مذاکره را صرفاً ابزاری برای پیشبرد اهدافش میداند.
وزیر اسبق امور خارجه با تأکید بر ضرورت هوشیاری در ماههای پیشرو اظهار کرد: در حدود ۱۰۰ روز آینده تا آبانماه باید کاملاً مراقب باشیم و از ورود به حاشیهها پرهیز کنیم.
دیپلماسی و پیامهای بازدارنده
متکی در بخش دیگری از سخنان خود به برخی واکنشها به مواضع اخیرش اشاره کرد و گفت: برخی دوستان پس از مصاحبههای اخیر عنوان کردند که مواضع من نسبت به گذشته تندتر شده است، در حالی که دیپلماسی به معنای پرهیز از بیان مواضع قاطع نیست و در ذات خود پیامهای سخت و بازدارنده دارد.
گمانهزنی درباره جنگ زمینی و پایگاههای آمریکا
وی با اشاره به مباحث مطرحشده درباره احتمال جنگ زمینی افزود: آمریکاییها از مدتی پس از جنگ ۱۲ روزه، موضوع جنگ زمینی را مطرح کردهاند و همچنان درباره آن سخن میگویند. به گفته متکی، بررسیهای آنان نشان داده است که در صورت هرگونه اقدام زمینی، با واکنش شدید نیروهای مسلح ایران مواجه خواهند شد.
او درباره پیشنهادهایی که درباره هدف قرار گرفتن پایگاههای آمریکا در منطقه مطرح شده نیز تصریح کرد: این مباحث به معنای تصمیمگیری عملیاتی نیست و بررسی این مسائل بر عهده فرماندهان نظامی و تحت نظر فرمانده کل قوا انجام میشود. هدف از طرح این مباحث، نشان دادن آمادگی ایران برای پاسخ به هرگونه تهدید است.
متکی همچنین هشدار داد: اگر آمریکا بخواهد از پایگاههای خود در عراق، کویت یا بحرین علیه ایران استفاده کند، این اقدام برای خود آنان نیز تبعات سنگینی خواهد داشت و با واکنشهای گسترده منطقهای روبهرو میشوند.
تداوم منطق مذاکرات عمان و سوئیس
این نماینده مجلس با تأکید بر اینکه مذاکرات اسلامآباد ادامه روند مذاکرات عمان و سوئیس بوده است، اظهار کرد: این گفتوگوها اتفاقی و دفعی نبود، بلکه بخشی از یک طراحی سیاسی محسوب میشد. به گفته او، در مذاکرات عمان و سوئیس نیز مشخص شد که هدف اصلی آمریکا جنگ بوده و مذاکرات صرفاً به عنوان ابزار دنبال میشود.
متکی افزود: آمریکا برای این مقطع دو سناریو را دنبال کرده است؛ نخست سناریوی سیاسی که در قالب طرحهای مختلف و پیشنهادهای مذاکره دنبال میشود و دوم سناریوی نظامی که در قالب تحرکات میدانی و فشارهای امنیتی در حال پیگیری است. او با اشاره به برخی پیشنهادهای واسطهها نیز گفت که تجربه نشان داده بسیاری از این وعدهها جنبه تبلیغاتی دارد و آمریکاییها و برخی میانجیها تلاش میکنند فضای مذاکرات را در جهت منافع خود مدیریت کنند.
روابط با قطر و میدان مشترک گازی
وزیر اسبق امور خارجه در ادامه با اشاره به روابط ایران و قطر اظهار کرد: ایران از سال ۱۹۶۳ درباره میدان مشترک گازی با قطر قرارداد داشته است، اما به دلیل محدودیتهای ایجادشده در تأمین تجهیزات، امکان برداشت متناسب از این میدان وجود نداشت و قطر طی سالهای گذشته برداشت بیشتری انجام داده است. وی افزود: در سفر شهید آیتالله رئیسی به قطر، این موضوع مطرح شد و در همان دیدار، پیشنهاد اجرای طرح بزرگی برای اتصال زیرآبی ایران و قطر از سوی طرف قطری مطرح گردید.
انتقاد از کشورهای حاشیه خلیج فارس
متکی با انتقاد از عملکرد برخی کشورهای حاشیه خلیج فارس گفت: این کشورها طی دهههای گذشته تحت نفوذ قدرتهای خارجی بودهاند و با وجود هزینههای سنگین برای ایجاد پایگاههای نظامی آمریکا، نه تنها نتوانستند از دیگران حمایت کنند، بلکه در تأمین امنیت خود نیز موفق نبودهاند. وی در پایان تأکید کرد: کشورهای حاشیه خلیج فارس باید واقعیتهای جدید منطقه را بپذیرند و بدانند که شرایط گذشته پایان یافته و معادلات منطقه تغییر کرده است.
نظرات (0)