کتاب «سایه‌ای که روشن است؛ پدر به روایت نویسندگان و شاعران» به اهتمام عباس نادری به‌تازگی از سوی نشر قو راهی بازار نشر شده است. این مجموعه که در ۱۸۴ صفحه منتشر شده، تلاشی برای بازتاب مقام رفیع پدر از دریچه نگاه فرزندانِ اهل قلم است؛ فرزندانی که کوشیده‌اند دشواری سخن گفتن از پدر را به فرصتی برای ماندگار کردن خاطره‌ها بدل کنند.

دو بخش، یک مضمون

کتاب در دو بخش مجزا تنظیم شده است و هر بخش از زاویه‌ای متفاوت به شخصیت پدر می‌پردازد:

  • در بخش نخست، ۲۲ نویسنده با ۲۶ روایت از پدران خود، تصویری انسانی و نزدیک از این رابطه ارائه کرده‌اند.
  • در بخش دوم، ۲۱ شاعر نگاه و احساس خود را نسبت به پدر در قالب شعر بیان کرده‌اند.

نکته قابل توجه این است که تقریباً همه روایت‌ها — به‌جز یک مورد که آن هم با اجازه نویسنده در کتاب جای گرفته — به‌درخواست عباس نادری، تدوین‌کننده مجموعه، نگاشته شده‌اند؛ بنابراین مخاطب با متونی روبه‌روست که مستقیم برای این اثر خلق شده‌اند.

از پدر گفتن، سخت است

عباس نادری در مقدمه کتاب، انگیزه شکل‌گیری این مجموعه را چنین توصیف کرده است: از پدر گفتن سخت و غریب است؛ گویی همیشه حجب و حیایی میان فرزند و پدر برای سخن گفتن و حتی نوشتن از او وجود دارد. به باور او، همین دشواری و پیچیدگی است که به این مجموعه وزن و ارزش می‌دهد؛ روایت پدر از زبان فرزند.

به این ترتیب، کتاب «سایه‌ای که روشن است» را می‌توان ادای دینی به مقام والای پدر دانست؛ روایت‌هایی که در آن، فرزندان کوشیده‌اند از ورای خاطره‌ها و لحظه‌های مشترک، چهره واقعی پدران خود را به تصویر بکشند.

روایت‌هایی از دل مجموعه

در میان روایت‌های این کتاب، جواد محقق در متنی با عنوان «شانه بر موی سلوک»، خاطره‌ای از مهربانی پدر با دست‌فروشان نقل کرده است؛ پدری که همواره ترجیح می‌داد از دوره‌گردها و دست‌فروشان خرید کند تا از مغازه‌ها، و در برخورد با یک شانه‌فروش پیر، با احترام و صمیمیت گفت‌وگو می‌کرد و هرگز او را ناامید نمی‌گذاشت.

سعیده عزت‌آبادی‌پور نیز در روایتی با عنوان «از دوستت‌دارم‌ها و رفتن‌ها»، از پدری یاد کرده که برای او نماد برآورده‌شدن آرزوهای کودکی بود؛ پدری که سال‌ها با پای ورم‌کرده زندگی کرد، اما هرگز از احترام و محبت به دخترش کوتاهی نکرد و در روزهای پایانی عمر، آن‌قدر جمله «دوستت دارم» را تکرار کرد که دختر دانست رفتنی است. این روایت، تصویری تأثیرگذار از پدری است که بزرگ‌منشی را نه در کلام، که در رفتار روزمره‌اش نشان می‌داد.

مجموعه «سایه‌ای که روشن است» با گردآوری این روایت‌ها و شعرها، دریچه‌ای تازه به یکی از ماندگارترین پیوندهای انسانی می‌گشاید و خواننده را با تنوع نگاه‌ها و تجربه‌های گوناگون از پدر آشنا می‌کند.