معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی قزوین از اجرای طرح پزشک خانواده و نظام ارجاع در استان با هدف کاهش هزینه‌های درمانی، پیشگیری از بیماری‌ها و جلوگیری از مراجعات غیرضروری به پزشکان متخصص خبر داد. سیدامیرحسین میرزاده در نشست خبری که پیش از ظهر یکشنبه در سالن جلسات دانشکده پرستاری و مامایی قزوین برگزار شد، جزئیات این برنامه را اعلام کرد.

چرا نظام ارجاع ضروری است؟

میرزاده با اشاره به رشد روزافزون بیماری‌های غیرواگیر و مزمن مانند دیابت، اختلالات چربی خون، چاقی، اضافه‌وزن، کم‌تحرکی و انواع سرطان‌ها، این پدیده را یکی از چالش‌های جدی نظام سلامت کشور دانست و تأکید کرد که مقابله با آن نیازمند تقویت برنامه‌های پیشگیری و غربالگری است.

وی افزود: محدودیت زیرساخت‌های بیمارستانی و ظرفیت نیروی درمانی ایجاب می‌کند از ورود بی‌رویه بیماران به بخش‌های تخصصی جلوگیری شود و خدمات سلامت بر اساس نیاز واقعی افراد و از مسیر نظام ارجاع ارائه گردد. به گفته وی، یکی از اهداف اصلی این طرح ساماندهی شهروندان در قالب برنامه‌ای جامع برای آموزش سلامت، اصلاح سبک زندگی و پیشگیری از بیماری‌های قابل کنترل است تا هم از پیشرفت بیماری‌ها جلوگیری شود و هم هزینه‌های درمانی خانواده‌ها و نظام سلامت کاهش یابد.

تاکستان، شهرستان الگوی قزوین

معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی قزوین با اشاره به آغاز مرحله جدید پزشک خانواده و نظام ارجاع در شهرهای بالای ۲۰ هزار نفر جمعیت گفت: از میان ۶۴ دانشگاه علوم پزشکی کشور، در هر دانشگاه یک شهرستان به عنوان الگو انتخاب شده است و در استان قزوین، شهرستان تاکستان برای اجرای این طرح برگزیده شده است.

این طرح از ۲۵ تیرماه در تاکستان آغاز شده و جمعیتی حدود ۲۰۰ هزار نفر را تحت پوشش قرار می‌دهد. بر اساس این برنامه، هر شهروند به یک تیم سلامت با محوریت پزشک منتسب می‌شود؛ تیمی که شامل پزشک، مراقب سلامت، ماما، روان‌شناس، کارشناس تغذیه، کارشناس بهداشت و دندان‌پزشک است.

شهروندان تاکستانی می‌توانند با مراجعه به یکی از سه مرکز خدمات جامع سلامت شهری ثبت‌نام کرده و برای آن‌ها پرونده الکترونیک سلامت تشکیل شود. آموزش، غربالگری و خدمات پیشگیرانه در این سطح به صورت رایگان ارائه می‌شود.

تعرفه‌ها؛ از ویزیت رایگان تا سهم ۱۵ درصدی بیمار

میرزاده درباره هزینه‌های خدمات در این طرح توضیح داد: هر فرد در صورت ابتلا به بیماری‌های عمومی می‌تواند تا چهار نوبت در سال به صورت رایگان توسط پزشک عمومی ویزیت شود و برای مراجعات پنجم به بعد تنها ۵۰ درصد تعرفه دولتی را پرداخت خواهد کرد.

وی با تشریح ساختار سه‌سطحی خدمات گفت: سطح یک شامل مراقبت‌های اولیه در مراکز جامع سلامت، سطح دو شامل خدمات تخصصی در کلینیک‌های ویژه و بیمارستان‌ها و سطح سه شامل خدمات بستری و فوق‌تخصصی است. در صورت ارجاع بیمار از سطح یک به پزشک متخصص، بیمار تنها ۱۵ درصد تعرفه دولتی را می‌پردازد؛ برای نمونه از هزینه ۱۵۰ هزار تومانی یک ویزیت تخصصی، سهم بیمار حدود ۳۰ هزار تومان خواهد بود.

پوشش بیمه‌ای و خدمات ویژه

معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی قزوین درباره پوشش بیمه‌ای این طرح اظهار کرد: تمامی بیمه‌شدگان صندوق‌های سلامت، تأمین اجتماعی و نیروهای مسلح مشمول طرح هستند و افراد فاقد بیمه پایه نیز ابتدا تحت پوشش بیمه سلامت قرار می‌گیرند. در صورت نیاز به بستری با تشخیص متخصص مرجع، هزینه‌های درمانی در بیمارستان‌های دولتی و تأمین اجتماعی به طور کامل تحت پوشش قرار می‌گیرد.

وی همچنین تأکید کرد: بیماران مزمن و صعب‌العلاج به صورت مستقیم و بدون موانع اداری به متخصصان ارجاع می‌شوند و در موارد اورژانسی مانند تصادفات و سکته‌های قلبی نیز خدمات فوری بدون نیاز به ثبت‌نام قبلی و به صورت رایگان ارائه خواهد شد.

ساختار اجرایی و نیروی انسانی طرح

میرزاده با تشریح ساختار اجرایی طرح گفت: به ازای هر سه هزار نفر جمعیت، یک تیم شامل یک پزشک عمومی و دو مراقب سلامت مستقر می‌شود که حداقل یکی از آن‌ها ماما خواهد بود. برای جمعیت تاکستان حدود ۴۰ پزشک و تیم سلامت پیش‌بینی شده و ۱۴ تا ۱۵ متخصص نیز در بیمارستان‌ها آماده ارائه خدمات سطح دو هستند. در صورت نیاز به خدمات فوق‌تخصصی نایاب، بیماران به مراکز تخصصی در قزوین ارجاع می‌شوند.

برای پوشش کامل شهر تاکستان، هشت تخصص ضروری در نقشه ارجاع بیمارستان‌های منطقه پیش‌بینی شده و قانون‌گذار مهلت شش‌ماهه‌ای برای رفع هم‌پوشانی‌های اجرایی، جذب پزشکان بخش خصوصی و فرهنگ‌سازی عمومی در نظر گرفته است. پس از پایان این مهلت، مراجعات خارج از مسیر نظام ارجاع مشمول هزینه‌های آزاد خواهد شد.

آینده طرح؛ صرفه‌جویی ۲۰ تا ۳۰ درصدی در هزینه‌های سلامت

معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی قزوین گفت: در حال حاضر حدود ۵۰ درصد ظرفیت متناسب‌سازی شهری و بخش عمده‌ای از مناطق روستایی تکمیل شده و پزشکان بخش خصوصی نیز استقبال مناسبی از این طرح داشته‌اند. وی بر اهمیت فرهنگ‌سازی در موفقیت طرح تأکید کرد و افزود: اگر مردم خدمات باکیفیت را با هزینه‌های پایین تجربه کنند، به صورت طبیعی مسیر نظام ارجاع را انتخاب خواهند کرد و با هدایت مراجعات به مسیر صحیح، بخش خصوصی نیز برای پیوستن به این سامانه ترغیب می‌شود.

به گفته وی، اجرای پزشک خانواده و نظام ارجاع می‌تواند با یکپارچه‌سازی پرونده‌های الکترونیک سلامت و کاهش هزینه‌های موازی، زمینه صرفه‌جویی ۲۰ تا ۳۰ درصدی در هزینه‌های سلامت و تحقق عدالت در دسترسی به خدمات درمانی را فراهم کند.