باز هم موسم اربعین فرا رسیده و سیل عظیم عاشقان اباعبدالله الحسین (ع) بار سفر بسته تا در بزرگترین اجتماع پیادهروی جهان، قدم در مسیر مشایه بگذارد. این روزها تنها دو روز تا اربعین حسینی فاصله داریم و بسیاری از زائران خود را به سرزمین عراق رساندهاند؛ سفری که برای میلیونها نفر هر سال به یادماندنیترین تجربه زندگی میشود؛ تجربهای سرشار از عشق، همدلی، مهربانی و دهها ارزش انسانی دیگر.
اما در میان این هیاهوی عاشقانه، کسانی هم هستند که به هر دلیلی از قافله جا ماندهاند؛ یکی به خاطر مشکلات مالی، یکی به سبب بیماری و دیگری به دلیل فاصله دور راه. پرسش بسیاری از این جاماندگان این است که آیا میتوان بیحضور در کربلا، در ثواب و معنویت این زیارت شریک شد؟ پاسخ متون دینی به این پرسش روشن است: آری، دل نیز میتواند همقدم زائران شود.
زیارت، فراتر از حضور فیزیکی
در معارف اسلامی، زیارت هرگز به تنِ حاضر در کنار مضجع شریف محدود نشده است. بیتابی و اشتیاق قلبی به اهلبیت (ع) خود نوعی پیوند معنوی با آن بزرگواران است که در طول تاریخ میان شیعیان وجود داشته است. امروز با وجود وسایل حملونقل سریع، سفر زیارتی بسیار آسانتر از گذشته شده؛ روزگاری که زائران کربلا یا مشهد مقدس ماهها در راه بودند و سختی سفر بخشی جداییناپذیر از زیارت به شمار میرفت.
به همین دلیل در روایات و توصیههایی که درباره زیارت وارد شده، همواره به زیارت از راه دور نیز اشاره شده و توجه قلبی به امام و اهلبیت (ع) به حضور فیزیکی محدود نشده است.
روایت امام صادق (ع) و ذکر شب جمعه
زیارت ائمه اطهار (ع) اقسام گوناگونی دارد. روایت مشهوری از امام صادق (ع) نقل شده که روزی یکی از یاران ایشان خدمت حضرت رسید و امام درباره زیارت سیدالشهدا (ع) از او پرسید: آیا هر روز به زیارت حسین (ع) میروی؟ وقتی پاسخ منفی شنیدند، پرسش را به هر جمعه، هر ماه و هر سال کشاندند و پاسخ شنیدند که گاهی در سال توفیق زیارت دست میدهد. آنگاه امام فرمودند: «چقدر به حسین (ع) جفا میکنید.»
در همین روایت، امام صادق (ع) دستورالعملی برای همه شیعیان بیان میکنند که بیش از آنکه به حضور فیزیکی نظر داشته باشد، بر حضور قلبی و توجه دلی به امام تکیه دارد. بر اساس این توصیه، دلی که هر شب جمعه با سه بار گفتن «صلی الله علیه یا اباعبدالله» به یاد امام باشد، میتواند در شمار زائران امام حسین (ع) قرار گیرد.
همراهی مالی با زائران؛ هدیهای بیمرز
یکی دیگر از راههایی که در متون دینی بهعنوان جایگزین زیارت حضوری معرفی شده، تقبل بخشی از هزینه سفر زائران است. در روایتی هشام از امام صادق (ع) پرسید: کسی که به دلیل بیماری یا مشکلی نمیتواند به زیارت امام حسین (ع) برود، اما شخص دیگری را با پرداخت هزینههایش راهی این سفر کند، چه پاداشی دارد؟
امام صادق (ع) فرمودند: به ازای هر درهمی که چنین شخصی خرج کند، خداوند همانند کوه احد برای او حسنه مینویسد. چند برابر آنچه را هزینه کرده، در همین دنیا به او برمیگرداند؛ بلاهایی را که برای رسیدن به او فرود آمده، از او دور میکند و مالش را حفظ میکند. روشن است که حسابوکتاب کار برای اهلبیت (ع)، بهویژه برای اباعبدالله (ع)، با محاسبات دنیوی سنجیده نمیشود.
پاداش هفتاد برابری در همین دنیا
بزرگان دین نیز همواره بر این معنا تأکید کردهاند. حجتالاسلام شیخ حسین انصاریان در این باره میگوید: یک حسنه ممکن است هفتصد برابر پاداش داشته باشد؛ اگر مصلحت باشد در دنیا عطا میکنند و اگر نباشد، پاداش اخروی میدهند. اما درباره حسنهای که پروردگار به حضرت موسی بن عمران (ع) وعده داد، فرمود: آن حسنه بر عهده من است و بندهام را از دنیا نمیبرم تا در همین دنیا چند برابر پاداشش را بدهم؛ و آن این است که اگر کسی یک دینار برای حسین من خرج کند، تا از دنیا نرفته، هفتاد برابر به او پاداش میدهم.
البته نباید انتظار داشت این هفتاد برابر حتماً در مال و دارایی ظاهر شود؛ گاهی خداوند به گونهای دیگر جبران میکند؛ مثلاً توفیق عمرهای نصیب انسان میشود که هیچگاه در ذهنش نمیگنجید و اخلاصی در انجام آن پیدا میکند.
موج کمک به زائران؛ رسمی نو در موسم اربعین
در روزهایی که زائران بار سفر میبندند و از سوی دیگر مشکلات معیشتی دامن بسیاری از مردم را گرفته است، یک اقدام خیرخواهانه ساده از سوی افراد و گروههای دغدغهمند، رسم تازهای پدید آورده است. بسیاری این روزها آستین بالا زدهاند تا با قرضالحسنه دادن یا کمک به هزینه زائران سیدالشهدا (ع)، سهمی در این حرکت عظیم داشته باشند و کسانی را که توان مالی سفر ندارند، راهی کربلا کنند.
افرادی پای کار آمدهاند و واسطهشدهاند تا نیازمندان مالی را به خیّرانی که امکان پرداخت هزینه سفر دارند پیوند بزنند؛ پیوندی که از دل آن گروهها و مجموعههایی شکل گرفته تا دو طرف را به هم برسانند. با این کار هم عاشقی عازم سفر اربعین میشود و هم کسی که توان رفتن ندارد، در ثواب و برکت زیارت بیمرز اباعبدالله شریک میگردد؛ گواهی بر اینکه زائر شدن تنها به قدم زدن در مسیر نیست. هر کس میتواند کیلومترها دورتر از کربلا باشد، اما با یک عمل ساده، نامش در شمار کربلا رفتگان ثبت شود. این حرکت در کنار خدمت دهها هزار خادم عراقی و حضور میلیونها زائر، فرهنگی از همدلی، همراهی و کمک را به نمایش گذاشته است؛ فرهنگی که امسال نیز جاماندگان اربعین را ناامید نمیگذارد.
نظرات (0)