در حالی که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز گذشته مدعی شده بود ایران و ایالات متحده امروز (دوشنبه ۱۲ مرداد) بر سر بازگشایی تنگه هرمز گفتگو خواهند کرد، اسماعیل بقایی هامانه، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، پاسخی معنادار به این ادعا داد. اظهارنظر سخنگوی دستگاه دیپلماسی کشور در شرایطی منتشر میشود که هرگونه خبری درباره مذاکره احتمالی دو کشور، حساسیت بالایی در فضای سیاسی و رسانهای ایجاد کرده است.
پاسخ سخنگوی وزارت خارجه به ادعای ترامپ
بر اساس این گزارش، پاسخ بقایی به اظهارنظر ترامپ در حالی بازتاب گستردهای یافته که مقامهای ایرانی پیش از این بارها تأکید کردهاند هرگونه گفتگو با آمریکا باید بر پایه احترام متقابل، لغو فشارها و رفتار برابر باشد. موضع رسمی تهران این بوده که در شرایط ادامه تحریمها و سیاست فشار حداکثری، مذاکره مستقیم با واشنگتن معنایی ندارد.
نکته قابل توجه آنکه اخبار مرتبط با این موضوع در رسانههای داخلی با تیترهایی مانند «یاوهگوییهای تازه ترامپ درباره مذاکرات با ایران» همراه شده است؛ روایتی که نشان میدهد از نگاه تحلیلگران داخلی، اظهارات رئیسجمهور آمریکا درباره گفتگو با ایران بیش از آنکه جدی باشد، فاقد پشتوانه و مبنای مشخص است.
اهمیت استراتژیک تنگه هرمز
تنگه هرمز به عنوان یکی از مهمترین آبراههای راهبردی جهان، حدود یکپنجم نفت مصرفی جهان از آن عبور میکند و بخش عمدهای از صادرات انرژی منطقه خلیج فارس از مسیر آن انجام میشود. جمهوری اسلامی ایران همواره بر نقش خود در تأمین امنیت این آبراه تأکید کرده و در مقابل، مقامهای ایرانی در مقاطع مختلف نسبت به پیامدهای هرگونه تهدید خارجی یا اقدام خصمانه علیه منافع ملی کشور، درباره بسته شدن احتمالی این گذرگاه هشدار دادهاند.
در سالهای گذشته، تشدید تنش میان تهران و واشنگتن چند بار به افزایش حضور نظامی آمریکا در آبهای اطراف تنگه هرمز و بروز رخدادهایی مانند توقیف نفتکشها در این منطقه منجر شده است. این موضوع، آبراه هرمز را به یکی از نقاط حساس ژئوپلیتیکی تبدیل کرده که هرگونه تحرک تازه در آن، میتواند بر بازار جهانی انرژی و ثبات منطقهای اثر بگذارد.
ادعای تازه و وضعیت مذاکرات
با وجود اظهارنظر اخیر رئیسجمهور آمریکا، مقامهای ایرانی تاکنون هیچ نشانهای از برنامهریزی برای برگزاری مذاکره در این سطح ارائه نکردهاند. سخنگوی وزارت امور خارجه نیز با پاسخ معنادار خود، در عمل این ادعا را در حد یک اظهارنظر سیاسی و بدون ترتیب اثر عملی تلقی کرده است.
به نظر میرسد تهران همچنان بر راهبرد خود مبنی بر عدم ورود به گفتگوهای تحمیلی پافشاری میکند و هرگونه تغییر در این رویکرد را منوط به تغییر واقعی در رفتار آمریکا میداند. تحولات ساعات آینده مشخص خواهد کرد که آیا اظهارات ترامپ صرفاً یک ادعای رسانهای بود یا سرنخهای تازهای از تحرکات پشت پرده در روابط دو کشور ارائه میدهد.
نظرات (0)