مسعود پزشکیان، رئیسجمهور، در حاشیه مراسم آغاز رسمی فاز دوم طرح ملی پزشکی خانواده و در گفتوگو با خبرنگاران، ضمن تسلیت ایام اربعین حسینی، به تبیین رویکرد دولت چهاردهم در اجرای این برنامه پرداخت. او نظام سلامت مطلوب را نظامی توصیف کرد که در آن مسئولیتها، کیفیت خدمات و سازوکار پاسخگویی بهطور شفاف تعریف شده باشد.
چهار پرسش اساسی که بلوغ نظام سلامت را رقم میزند
پزشکیان با اشاره به اینکه هر زمان نظام حکمرانی سلامت بتواند به چهار پرسش کلیدی پاسخ دهد، به جایگاه مطلوب خود نزدیک شده است، این پرسشها را چنین برشمرد: چه کسی مسئول سلامت مردم است، خدمات باید به چه کسانی ارائه شود، این خدمات با چه کیفیتی عرضه شود و نظام پرداخت و مسئولیت پاسخگویی چگونه تعریف گردد.
به گفته رئیسجمهور، تحقق این شرایط به این معناست که هیچ ایرانی، فارغ از محل سکونت، باور یا گرایش، از منظر ارائه خدمات سلامت از دید حاکمیت پنهان نماند و همگان بر اساس اصول عدالت از خدمات استاندارد و یکسان برخوردار شوند. وی تأکید کرد عدالت اقتضا میکند دسترسی به خدمات سلامت وابسته به توان مالی افراد نباشد و منابع عمومی در خدمت همه مردم قرار گیرد.
نام مهم نیست؛ مسئولیت و پاسخگویی مهم است
رئیسجمهور با بیان اینکه عنوان «پزشک خانواده»، «پزشک محله» یا هر نام دیگری اصل موضوع را تغییر نمیدهد، تصریح کرد آنچه اهمیت دارد این است که مسئول ارائه خدمت به هر جمعیت مشخص باشد، سطح و کیفیت خدمات تعریف شود و سازوکار پاسخگویی بهطور شفاف مشخص گردد. به گفته وی، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی جلسات هفتگی برای ایجاد فرهنگ، باور و پذیرش این تحول برگزار میکند؛ زیرا نخستین گام در اجرای موفق برنامه، تبیین مسئولیتها و نهادینهسازی فرهنگ پاسخگویی در نظام سلامت است.
پزشکیان افزود پس از تعیین مسئولیتها، تیم سلامت برای هر جمعیت شکل میگیرد و در صورت نیاز، نظام ارجاع دسترسی به سطوح تخصصیتر خدمات را فراهم میکند. در این ساختار، کیفیت خدمات قابل ارزیابی خواهد بود و اگر خدمت مورد انتظار ارائه نشود، مسئول مربوطه مشخص است و امکان پیگیری و پاسخگویی وجود دارد؛ موضوعی که در شرایط فعلی به دلیل پراکندگی ارائه خدمات با دشواری همراه است.
شتاببخشی به اجرا با الگوی استانی
رئیسجمهور با اذعان به اینکه طی سالهای گذشته اقدامات متعددی در زمینه پزشکی خانواده انجام شده اما سرعت پیشرفت متناسب با نیاز کشور نیست، گفت دولت به دنبال شتاببخشی به اجرای برنامه است و در صورت لزوم، اجرای فشرده آن را در چند استان بهعنوان الگوی عملیاتی دنبال خواهد کرد تا زمینه تعمیم سریعتر آن به سراسر کشور فراهم شود.
وی سرمایه انسانی نظام سلامت را مهمترین پشتوانه اجرای این تحول ملی دانست و تأکید کرد پزشکان، پرستاران، کارشناسان و سایر اعضای کادر سلامت از نخبگان کشور هستند و هرگاه با باور، انگیزه و عزم مشترک در مسیر خدمت به مردم قرار گیرند، دستیابی به اهداف برنامه دور از دسترس نخواهد بود. پزشکیان افزود اگرچه برخی برآوردها اجرای کامل برنامه را مستلزم ۱۰ تا ۱۵ سال میدانند، دولت تلاش دارد با بسیج ظرفیتها این مسیر را در بازهای بسیار کوتاهتر طی کند.
هر خانواده باید بداند چه تیمی مسئول سلامت اوست
رئیسجمهور با اشاره به اینکه اجرای برنامه پزشکی خانواده موجب شفاف شدن مسئولیتها و ارتقای پاسخگویی خواهد شد، گفت هر خانواده باید بداند چه خدماتی دریافت خواهد کرد و چه تیمی مسئول سلامت اوست. در این صورت، مردم برای دریافت خدمات، دارو یا آزمایش سرگردان نخواهند شد و مسئول مستقیم ارائه خدمت نیز پاسخگوی عملکرد خود خواهد بود.
پزشکیان با تأکید بر ضرورت استقرار عدالت در نظام سلامت خاطرنشان کرد حتی در کلانشهرها نیز توزیع خدمات سلامت متوازن نیست؛ گروهی از خدمات بسیار پیشرفته بهرهمند میشوند و گروهی دیگر از حداقل خدمات نیز محروم هستند. به گفته وی، منابع عمومی متعلق به همه مردم است و سیاستگذاری باید به گونهای باشد که همه شهروندان از یک بسته پایه خدمات سلامت برخوردار شوند.
منابع مالی؛ برنامهریزی بر پایه توان واقعی کشور
رئیسجمهور در پاسخ به پرسشی درباره منابع مالی اجرای برنامه اظهار داشت سیاستگذاری دولت بر مبنای ظرفیتها و منابع واقعی کشور انجام میشود، نه آرمانهایی که امکان تأمین مالی آنها وجود ندارد. وی با اشاره به سهم بخش سلامت از تولید ناخالص داخلی تصریح کرد منابع سلامت باید متناسب با ظرفیت اقتصادی کشور تعریف شود و بسته خدمات نیز بر همین اساس طراحی گردد.
پزشکیان هشدار داد ایجاد انتظاراتی فراتر از منابع موجود، هم موجب نارضایتی مردم و هم نارضایتی ارائهدهندگان خدمت خواهد شد؛ از اینرو دولت بر ارائه خدمات عادلانه و متناسب با منابع در اختیار تأکید دارد. او با قدردانی از ایثارگریهای کادر سلامت بهویژه در شرایط سخت و بحرانی، عملکرد پزشکان، پرستاران و مجموعه نظام سلامت را نشانه روحیه مسئولیتپذیری و تعهد آنان دانست و همین سرمایه انسانی را پشتوانه اصلی اجرای موفق برنامه ملی پزشکی خانواده معرفی کرد.
همراهی جامعه پزشکی و نظام ارجاع
رئیسجمهور درباره همراهی جامعه پزشکی با اجرای این برنامه گفت تحقق این تحول نیازمند گفتوگو، اقناع و مشارکت جامعه پزشکی است و تجربه مدیریت دانشگاهی نشان داده که با تبیین صحیح اهداف و سازوکارها، پزشکان بخش خصوصی نیز میتوانند نقش مؤثری در ارائه خدمات ایفا کنند.
وی افزود دولت در چارچوب منابع عمومی، خریدار خدمات سلامت است و ارائه خدمات باید در قالب قراردادها و استانداردهای مشخص انجام شود. همانند نظامهای سلامت پیشرفته جهان، رابطه میان ارائهدهنده و خریدار خدمت باید مبتنی بر ضوابط، استانداردها و نظام ارجاع باشد تا امکان مدیریت منابع و مصارف بهصورت علمی فراهم شود. پزشکیان همچنین بر ضرورت بهرهگیری از دیدگاههای تخصصی در سیاستگذاری سلامت تأکید کرد و گفت تصمیمگیری در حوزه سلامت باید بر پایه دانش تخصصی، شواهد علمی و نظر کارشناسان همان حوزه انجام شود.
عدالت محدود به سلامت نیست
رئیسجمهور در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به ضرورت برقراری عدالت در بهرهمندی از خدمات عمومی اظهار داشت در نظام مطلوب، همه مردم از جمله مسئولان کشور باید از یک بسته خدمات پایه برخوردار باشند و نباید برای گروهی سفرهای جداگانه از امکانات عمومی گسترده شود. تحقق عدالت در بهرهمندی از خدمات عمومی، زمینهساز افزایش سرمایه اجتماعی، انسجام ملی و اعتماد عمومی خواهد بود.
وی با بیان اینکه این رویکرد صرفاً محدود به حوزه سلامت نیست، افزود دولت همین نگاه را در نظام آموزش و پرورش نیز دنبال میکند و معتقد است همه کودکان ایران باید از فرصتهای آموزشی باکیفیت و عادلانه برخوردار باشند و کیفیت آموزش نباید تابع توان اقتصادی خانوادهها باشد. پزشکیان در پایان تأکید کرد کشور برای پیشرفت نیازمند آرامش، همدلی و تمرکز بر حل مسائل مردم است و امید میرود با پرهیز از تنشآفرینی و اختلاف، فرصت بیشتری برای اجرای برنامههای تحولآفرین در حوزههای مختلف از جمله سلامت فراهم شود.
نظرات (0)